INEC công khai hồ sơ ứng cử của Tổng thống Tinubu gây tranh luận về học vấn
Ủy ban Bầu cử Quốc gia Nigeria (INEC) đã công bố hồ sơ đề cử Tổng thống Bola Tinubu cho cuộc bầu cử năm 2027, gây dấy lên tranh cãi mới về trình độ học vấn của ông khi hồ sơ này không ghi tên các chứng chỉ tiểu học và trung học.
Hồ sơ đề cử EC9 của ông Tinubu chỉ liệt kê bằng Cử nhân Khoa học ngành Quản trị Kinh doanh từ Đại học Bang Chicago. Những ô dành cho trình độ tiểu học và trung học được bỏ trống, dù ông có đính kèm bản sao bằng đại học và chứng chỉ nghĩa vụ thanh niên quốc gia kèm theo.
Trong hồ sơ, ông Tinubu khai sinh ngày 29/3/1952 tại Lagos, và nghề nghiệp là chính trị gia. Ông cũng cho biết từng làm việc tại Mobil Nigeria Limited từ 1983 đến 1992, rồi giữ chức Thống đốc bang Lagos từ 1999 đến 2007. Ông hiện công tác tại Chính phủ Liên bang Nigeria từ năm 2023 và khẳng định chưa từng bị sa thải khỏi dịch vụ công.
Phản ứng trước hồ sơ ứng cử và yêu cầu làm rõ
Ông Osa Director, Thư ký Báo chí liên minh Dân chủ Quốc gia (National Democratic Coalition), bày tỏ sự bất ngờ trước việc hồ sơ không có chứng chỉ tiểu học và trung học, đồng thời cho rằng câu hỏi nên được đặt trực tiếp với Tổng thống và các trợ lý của ông. Ông nhấn mạnh việc hồ sơ ứng cử qua INEC trong tình trạng thiếu thông tin là điều khó hiểu, dù khen ngợi INEC đã dũng cảm công bố hồ sơ này.
Ông Habibu Muhammed, phát ngôn viên phong trào Kwankwasiyya, nhận định người dân Nigeria có quyền được trả lời rõ ràng về vấn đề này, nhấn mạnh rằng hiến pháp quy định rõ bằng cấp tối thiểu để trở thành tổng thống. Ông nói rằng dù Tổng thống Tinubu có thể đã được chấp nhận năm 2023, nhưng việc kiểm tra kỹ lưỡng vẫn là việc cần thiết để bảo đảm tuân thủ pháp luật.
Trong khi đó, ông Ken Asogwa, Thư ký Báo chí Đảng Lao động (Labour Party), cho rằng vấn đề nên được xem xét dưới góc độ pháp lý chứ không phải cảm tính. Ông nhắc lại rằng vụ việc đã được tòa án tối cao Nigeria giải quyết trong cuộc bầu cử 2023 và khẳng định bằng cử nhân mà ông Tinubu khai báo là được pháp luật công nhận đủ điều kiện ứng cử.
Ông Major Agbo, Chủ tịch Đảng New Nigeria Peoples Party, cũng đề nghị những người bất mãn nên đưa vụ việc ra tòa án thay vì tranh luận trên công luận. Ông nhấn mạnh luật yêu cầu trình giấy chứng nhận từ mức trung học trở lên, và việc ông Tinubu công bố bằng đại học từ Đại học Chicago đã đáp ứng yêu cầu.
Quan điểm trái chiều và những lo ngại tiếp tục
Ông Yunusa Tanko, Điều phối viên Phong trào Obidient thế giới, giữ quan điểm rằng vấn đề chưa kết thúc. Ông cho rằng Tổng thống Tinubu chưa đủ bằng cấp và việc INEC công bố hồ sơ với những thiếu sót như vậy là không thể chấp nhận và cần được thách thức.
Căng thẳng càng tăng sau tuyên bố từ ông Dino Melaye, nhân vật của Đảng Dân chủ Châu Phi, người cáo buộc Tổng thống Tinubu không nộp chứng chỉ tiểu học và trung học cho INEC, và đặt nghi vấn về cách ông Tinubu được nhận vào đại học nước ngoài khi không có bằng cấp cơ bản.
Tổng thống Tinubu, ứng cử viên của Đảng Các Tiến bộ Toàn diện (APC), dự kiến tham gia tranh cử lại vào năm 2027. Vấn đề bằng cấp đã được khởi xướng trước đây trong các vụ kiện pháp lý kéo dài đến Tòa án Tối cao Nigeria sau cuộc bầu cử năm 2023, nhưng giờ lại được khơi lại sau khi INEC công khai hồ sơ của ông.
Tranh luận hiện đang chia rẽ các bên liên quan giữa việc xem đây là vấn đề pháp lý thực sự hay chỉ mang tính đạo đức và chính trị.









