Tương lai AI không phải tận thế: Xây dựng công nghệ đạo đức và bền vững

Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) thường được nhắc đến với các kịch bản tiêu cực như thay thế lao động, vi phạm quyền riêng tư, phát triển vũ khí tự động hay trở nên thông minh vượt tầm kiểm soát của con người. Đây là những cảnh báo phổ biến tạo ra sự lo sợ về một thảm họa AI có thể xảy đến bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, một quan điểm khác, tích cực hơn về AI đang dần được đề xuất, trong đó công nghệ này sẽ cùng con người phát triển hài hòa và gia tăng chất lượng cuộc sống. Số liệu từ Gov.UK gần đây cho thấy 73% người dân Anh đã sử dụng AI ít nhất một lần trong tháng qua, minh chứng cho sự phổ biến ngày càng cao của công nghệ này.

Hoạt động của các hệ thống AI như ChatGPT, Claude hay Gemini đang góp phần đơn giản hóa các công việc hành chính tẻ nhạt, hỗ trợ lên kế hoạch du lịch và thậm chí trở thành những “nhà trị liệu” không chính thức trong đời sống hàng ngày. Tuy vậy, vẫn tồn tại các lo ngại đáng kể như tác động môi trường từ các trung tâm dữ liệu khổng lồ vận hành AI, hay những ảnh hưởng tiềm tàng tới khả năng tập trung và nhận thức của con người khi quá phụ thuộc vào công nghệ.

TS Eleanor Drage, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Leverhulme về Tương lai của Trí tuệ thuộc Đại học Cambridge, được xem là một trong những chuyên gia hàng đầu nước Anh về đạo đức AI. Tuy nhiên, bà lại bày tỏ sự hoài nghi với danh xưng “chuyên gia đạo đức AI” trong cuốn sách mới nhất của mình mang tên What If We Got AI Right: How to stop catastrophising and build an ethical future (tạm dịch: Nếu chúng ta làm đúng AI: Làm sao ngừng bi quan và xây dựng tương lai đạo đức).