Một thương vụ tập trung vào bài toán phòng thủ giá thành hợp lý
Theo thông báo của phía Mỹ, UAE được phép mua tối đa 10.000 bộ dẫn đường APKWS cùng các hạng mục hỗ trợ liên quan, với giá trị ước tính khoảng 1 tỷ USD. APKWS không phải một tên lửa hoàn toàn mới mà là bộ dẫn đường chính xác gắn vào rocket cỡ 70 mm, biến loại đạn vốn không điều khiển thành vũ khí dẫn đường bằng laser. Cách tiếp cận này tạo ra một lựa chọn trung gian giữa súng phòng không tầm gần và các tên lửa đánh chặn có giá thành cao.
Trong môi trường tác chiến hiện đại, bài toán kinh tế của phòng không ngày càng quan trọng. Một UAV tấn công có thể rẻ hơn rất nhiều so với quả tên lửa được dùng để bắn hạ nó. Nếu mỗi mục tiêu giá thấp đều phải đối phó bằng vũ khí trị giá hàng triệu USD, kho dự trữ có thể nhanh chóng bị bào mòn. APKWS vì thế được chú ý như một công cụ bổ sung cho hệ thống phòng không nhiều lớp, đặc biệt khi mục tiêu bay chậm hoặc hoạt động ở cự ly phù hợp.
“Thương vụ đề xuất sẽ cải thiện khả năng của UAE trong việc đối phó các mối đe dọa hiện tại và tương lai.” — Bộ Ngoại giao Mỹ
UAE tăng cường lá chắn trước tên lửa và UAV
UAE là một đối tác quốc phòng quan trọng của Mỹ tại Trung Đông và đã đầu tư mạnh vào các hệ thống phòng không như Patriot và THAAD. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ những cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa trong khu vực cho thấy không một hệ thống đơn lẻ nào có thể bảo vệ toàn bộ không phận với chi phí bền vững.
Nhu cầu hiện nay là kết hợp cảm biến, tác chiến điện tử, pháo phòng không, rocket dẫn đường và tên lửa đánh chặn trong cùng một mạng lưới.
Việc Washington cho phép bán số lượng lớn bộ dẫn đường APKWS cho thấy trọng tâm đang chuyển từ sở hữu vài hệ thống đắt tiền sang duy trì khả năng đánh chặn liên tục trước những đợt tập kích dày đặc. Đây cũng là bài học mà nhiều nước rút ra sau các cuộc xung đột gần đây: số lượng đạn sẵn có và tốc độ bổ sung kho dự trữ có thể quan trọng không kém độ tinh vi của từng loại vũ khí.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ còn phê duyệt một gói khoảng 400 triệu USD dành cho Kuwait để sửa chữa và hoàn trả các hạng mục liên quan tên lửa Patriot. Việc hai đồng minh vùng Vịnh đồng thời được tăng cường năng lực phòng thủ cho thấy Washington đang cố củng cố một mạng lưới an ninh khu vực có khả năng chịu đựng tốt hơn trước các đợt tấn công bằng tên lửa và UAV.
Phê duyệt của Mỹ chưa đồng nghĩa thương vụ đã hoàn tất
Các thông báo bán vũ khí của Mỹ thường là một bước trong quy trình Foreign Military Sales. Sau khi Bộ Ngoại giao phê duyệt, Quốc hội được thông báo và có thời gian xem xét. Giá trị được công bố cũng thường là mức trần ước tính, có thể bao gồm thiết bị, phụ tùng, huấn luyện, hỗ trợ kỹ thuật và các dịch vụ khác; giá trị hợp đồng cuối cùng có thể thấp hơn tùy cấu hình và đàm phán.
Về chiến lược, thương vụ cho UAE còn cho thấy Washington tiếp tục xem khả năng phòng thủ của các đối tác vùng Vịnh là một phần trong lợi ích an ninh của Mỹ. Một hệ thống phòng thủ hiệu quả không chỉ bảo vệ cơ sở quân sự mà còn bảo vệ sân bay, cảng biển, hạ tầng năng lượng và các tuyến thương mại có tầm quan trọng toàn cầu.
Tuy nhiên, việc tăng cường vũ khí cũng đi kèm câu hỏi về kiểm soát sử dụng, ổn định khu vực và nguy cơ chạy đua quân sự. Giá trị thực sự của một thương vụ phòng thủ vì thế không chỉ nằm ở số lượng đạn được mua, mà ở cách chúng được tích hợp, giám sát và sử dụng trong một chiến lược giảm thiểu rủi ro xung đột rộng hơn.
