Khép lại 12 năm sứ mệnh
Những binh sĩ Mỹ cuối cùng đã rời căn cứ không quân ở Irbil, vùng Kurd bán tự trị phía bắc Iraq, đúng thời hạn 30/9 theo thỏa thuận được hai nước ký kết từ năm 2024. Năm ngoái, quân đội Mỹ đã rút khỏi phần lớn các căn cứ ở Iraq và chỉ còn duy trì vài trăm binh sĩ tại vùng Kurd.
“Cột mốc này phản ánh thành công của chiến dịch kéo dài 12 năm đã đánh bại IS với tư cách một mối đe dọa quân sự có tổ chức ở Iraq và khắp khu vực. Nó cũng đánh dấu sự chuyển đổi từ sứ mệnh liên minh thời chiến sang nỗ lực an ninh do Iraq dẫn dắt.” — Sean Parnell
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ huấn luyện và tình báo có trọng điểm cho các đối tác Iraq. Thủ tướng Ali al-Zaidi, người chủ trì lễ bàn giao, mô tả đây là khởi đầu của một giai đoạn mới được định hình bởi chủ quyền, sức mạnh thể chế và sự sẵn sàng của các lực lượng Iraq.
“Một chuyến phiêu lưu đắt đỏ vào địa ngục”
Trên mạng xã hội và tại một sự kiện ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump mô tả cuộc rút quân là “có trật tự” và là chiến thắng cho Mỹ, Iraq cũng như trước IS. Ông chỉ trích những quyết định sai lầm trong quá khứ đã kéo Mỹ vào cuộc chiến này.
“Đã có một thời gian dài với những quyết định rất tồi tệ khiến chúng ta sa vào vũng lầy này ngay từ đầu. Đó là một vũng lầy kéo dài rất, rất nhiều năm. Nhưng phần lịch sử đó sẽ sớm khép lại.” — Donald Trump
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong khi chính quyết định phát động chiến tranh với Iran của ông hồi tháng Hai đang bị so sánh với cuộc chiến Iraq vì mục tiêu không rõ ràng, khi xung đột sắp bước sang tháng thứ bảy. Ông Trump lập luận rằng chiến dịch tại Iran và hoạt động quân sự một ngày ở Venezuela đầu năm nay diễn ra nhanh hơn và ít thương vong cho lính Mỹ hơn.
Người vui mừng, người lo âu
Việc Mỹ rút quân nhận được những phản ứng trái chiều trong xã hội Iraq:
- Chính phủ Baghdad coi đây là dấu hiệu cho thấy sức mạnh và chủ quyền ngày càng lớn của đất nước, với các đoàn xe an ninh treo cờ diễu hành ăn mừng.
- Các nhóm vũ trang thân Iran hoan nghênh, gọi đây là sự khởi đầu của chủ quyền trọn vẹn.
- Nhiều người dân ở vùng Kurd lo ngại IS có thể trỗi dậy và các nhóm thân Iran sẽ tấn công mạnh tay hơn.
- Bộ Peshmerga cho biết vùng Kurd đã hứng chịu hơn 1.000 vụ tấn công bằng drone và tên lửa đạn đạo trong cuộc xung đột Mỹ – Iran.
“Việc Mỹ rời khỏi vùng Kurdistan trong hoàn cảnh khu vực phức tạp như hiện nay mà không cung cấp một hệ thống phòng thủ là điều đáng lo ngại.” — Bộ Peshmerga vùng Kurd
Bài toán các lực lượng dân quân
Chính phủ Iraq ban đầu gắn thời hạn rút quân của Mỹ với việc giải giáp các nhóm vũ trang phi nhà nước. Tuy nhiên, trong khi một số nhóm nhỏ đồng ý giao nộp vũ khí, các nhóm mạnh thân Iran đã từ chối hoặc đặt ra những điều kiện khó đáp ứng. Thủ tướng al-Zaidi sau đó đã lùi thời hạn giải giáp sang tháng 6/2027.
“Việc trục xuất các lực lượng chiếm đóng bại trận khỏi đất Iraq là khởi đầu của chủ quyền trọn vẹn.” — Abu Mujahid al-Assaf
Quan chức an ninh của Kataib Hezbollah còn cảnh báo chính phủ không được thực hiện “kế hoạch của Mỹ”, trong khi thủ lĩnh nhóm này kêu gọi các tay súng ngừng hoạt động quân sự, trừ việc nhắm vào máy bay xâm phạm không phận. Liên minh Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq tuyên bố không bị ràng buộc bởi bất kỳ thời hạn nào, dù để ngỏ khả năng đối thoại.
















