Ba lực kéo cùng đè lên đồng rand
Dữ liệu được Reuters ghi nhận sáng 19/11 cho thấy rand giao dịch gần 17,36 đổi một USD, mốc yếu nhất của năm. Khi số rand cần thiết để mua một USD tăng, đồng nội tệ đang mất giá. Tuy biên độ giảm 0,3% trong một buổi sáng không tự nó báo hiệu khủng hoảng, việc chạm một vùng đáy mới mang ý nghĩa tâm lý: người nắm giữ tài sản Nam Phi phải định giá lại rủi ro và triển vọng lợi nhuận trong bối cảnh bất định gia tăng.
Sức ép thứ nhất đến từ đồng bạc xanh. Theo Reuters, USD dao động gần mức cao nhất 19 tháng sau biên bản cuộc họp gần đây của Federal Reserve và bình luận thiên về thắt chặt của một quan chức Fed. Kỳ vọng lãi suất Mỹ tiếp tục tăng thường khiến tài sản định giá bằng USD hấp dẫn hơn, đặc biệt đối với nhà đầu tư có thể dịch chuyển vốn nhanh giữa các thị trường. Với một đồng tiền nhạy cảm trước tâm lý chấp nhận rủi ro như rand, tín hiệu từ Washington có thể nhanh chóng lan đến Johannesburg.
Giá vàng và lá phiếu địa phương tạo thêm bất ổn
Sức ép thứ hai xuất hiện trên thị trường hàng hóa. Vàng, một mặt hàng xuất khẩu quan trọng của Nam Phi, được Reuters ghi nhận gần mức thấp nhất 14 tháng.
Giá kim loại quý giảm có thể làm xấu kỳ vọng về nguồn thu xuất khẩu và dòng ngoại tệ, dù tác động thực tế còn phụ thuộc vào sản lượng, hợp đồng bán hàng và cấu trúc thương mại. Chính sự kết hợp giữa USD mạnh và giá vàng yếu khiến rand dễ tổn thương hơn so với khi chỉ một yếu tố biến động.
Thứ ba là chính trị. Sau cuộc bầu cử chính quyền địa phương, African National Congress (ANC) và Democratic Alliance (DA) phải thương lượng các thỏa thuận chia sẻ quyền lực tại nhiều đô thị. AP cho biết những cuộc đàm phán này diễn ra sau kết quả bầu cử bất lợi cho ANC, trong khi hai đảng vẫn cùng tham gia Government of National Unity ở cấp quốc gia. Bất đồng địa phương không đồng nghĩa chính phủ trung ương sẽ tan rã, nhưng có thể khiến nhà đầu tư nghi ngờ khả năng phối hợp chính sách và ổn định quản trị.
SARB đứng giữa lạm phát và tăng trưởng mong manh
Điểm hẹn tiếp theo của thị trường là thông báo chính sách của SARB dự kiến vào khoảng 13:00 GMT ngày 19/11. Bản tin Reuters được cung cấp phản ánh tình hình trước giờ công bố, không phải kết quả cuộc họp. Đồng thuận thị trường nghiêng về kịch bản giữ nguyên lãi suất sau lần tăng trước đó. Thông tin do báo chí tài chính Nam Phi dẫn từ các chuyên gia đặt lãi suất repo hiện hành ở 7,25%; điều đó đồng nghĩa ngân hàng trung ương có rất ít không gian để khiến chi phí vay giảm ngay lập tức.
Thách thức trở nên rõ hơn khi lạm phát tiêu dùng tháng 10 được các báo cáo trong nước ghi nhận ở 5,2% so với cùng kỳ, tăng từ 4,5% tháng 9. Rand yếu có thể đẩy chi phí nhập khẩu và nhiên liệu lên cao, trong khi lãi suất cao lại gây sức ép lên khoản trả nợ mua nhà, đầu tư và việc làm. Giữ nguyên lãi suất có thể tránh gây thêm tổn thương cho tăng trưởng, nhưng không xóa được rủi ro tỷ giá. Tăng lãi suất có thể hỗ trợ niềm tin chống lạm phát, đổi lại là gánh nặng lớn hơn cho người đi vay.
Thị trường sẽ nhìn xa hơn một con số lãi suất
Trái phiếu chính phủ Nam Phi đáo hạn năm 2035 tương đối ổn định trong giao dịch đầu ngày, lợi suất quanh 8,71% theo Reuters. Con số ấy cho thấy, tại thời điểm được ghi nhận, áp lực trên thị trường ngoại hối chưa nhất thiết chuyển thành một đợt bán tháo tương ứng trên thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, đây chỉ là lát cắt tức thời, không phải bằng chứng rằng rủi ro đã được hấp thụ hoàn toàn.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu, rand suy yếu có thể làm hóa đơn USD đắt hơn; với một số nhà xuất khẩu, nó có thể nâng giá trị doanh thu khi quy đổi sang nội tệ. Hộ gia đình thường cảm nhận tác động gián tiếp qua giá xăng, hàng nhập khẩu và lãi vay. Vì vậy, thị trường sẽ theo dõi không chỉ quyết định của SARB mà cả giọng điệu về lạm phát, đường đi của Federal Reserve, diễn biến giá vàng và tiến độ thương lượng liên minh. Không một tín hiệu đơn độc nào đủ quyết định triển vọng của rand.













