Cuộc tấn công gây thương vong và hỏa hoạn tại Saudi Arabia
Vào thứ Ba vừa qua, một làn sóng các cuộc tấn công do lực lượng Houthi tiến hành đã khiến hơn 70 người bị thương ở khu vực phía nam Saudi Arabia, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em. Ngoài ra, các cuộc tấn công còn gây ra hỏa hoạn tại nhiều cơ sở dầu khí và tiện ích quan trọng trong khu vực này, theo thông tin từ chính quyền Saudi Arabia. Sự kiện này đánh dấu một bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc xung đột giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực vốn đã bất ổn suốt nhiều năm.
Thiếu tướng Turki al-Malki, phát ngôn viên liên minh quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu, xác nhận các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở dân sự và kinh tế trọng điểm ở các thành phố Abha, Jazan, Najran và Khamis Mushait thuộc vùng phía nam Saudi Arabia. Qua đó, có tổng cộng 73 người bị thương trong các vụ tấn công, bao gồm cả những người dân thường như phụ nữ và trẻ em, cho thấy mức độ ảnh hưởng rộng lớn và nghiêm trọng về nhân mạng. Bộ Năng lượng Saudi Arabia cũng đã thông báo hoạt động tại một số cơ sở dầu khí và tiện ích thiết yếu buộc phải tạm ngưng do hỏa hoạn bùng phát, gây gián đoạn đáng kể đến nguồn năng lượng và nền kinh tế địa phương.
Phía nam của Saudi Arabia có tầm quan trọng chiến lược khi đóng vai trò là trung tâm nhiều cơ sở dầu khí then chốt, điển hình là nhà máy lọc dầu tại Jazan với công suất 400.000 thùng/ngày - một trong những nhà máy lớn nhất trên đất nước này. Trước đó, lực lượng Houthi cũng từng nhằm mục tiêu vào sân bay Abha, cho thấy chiến thuật tập trung vào các mục tiêu trọng điểm nhằm làm suy yếu an ninh và kinh tế quốc gia.
Phản ứng và tuyên bố của hai bên
Thiếu tướng Turki al-Malki lên án các cuộc tấn công là hành động leo thang nghiêm trọng, vi phạm chủ quyền quốc gia và trực tiếp đe dọa an ninh người dân. Ông nhấn mạnh liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu cam kết sử dụng mọi biện pháp, kể cả hành động quân sự mạnh mẽ, để ngăn chặn và đáp trả lực lượng Houthi, bảo vệ đất nước cũng như người dân khỏi những thiệt hại tiếp theo.
Phía Houthi chính thức nhận trách nhiệm cho các cuộc tấn công này, lý giải đây là hành động đáp trả các chiến dịch quân sự gần đây của Saudi Arabia tại Yemen. Thiếu tướng Yahya Saree, phát ngôn viên quân sự của lực lượng Houthi, tiết lộ họ đã phóng hàng chục tên lửa đạn đạo và sử dụng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu khí, khu vực kinh tế và căn cứ không quân ở miền nam Saudi Arabia.
Các mục tiêu gia tăng bị tấn công bao gồm khu công nghiệp Jazan - một trung tâm lớn về công nghiệp và logistic ở ven biển phía tây nam, các cơ sở của tập đoàn dầu khí Aramco tại Najran và Abha, cùng căn cứ không quân King Khalid tại Khamis Mushait. Thiếu tướng Saree tố cáo Saudi Arabia đã leo thang căng thẳng và cảnh báo rằng mọi hành động tấn công vào người dân hoặc lực lượng Houthi sẽ nhận được phản ứng mạnh mẽ.
Bên cạnh đó, Phó giám đốc truyền thông của lực lượng Houthi, ông Nasruddin Amer, đã dùng mạng xã hội để tuyên bố ca ngợi các cuộc tấn công, khẳng định Saudi Arabia không thể tiếp tục thực hiện các hành động bạo lực nhằm vào người dân Yemen mà không phải chịu trách nhiệm. Phát biểu này cho thấy tình hình khu vực Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, với nguy cơ xung đột kéo dài khó lường.
Bối cảnh xung đột và tác động nhân đạo
Trong tuần qua, lực lượng Houthi đã lên tiếng cáo buộc Saudi Arabia tiến hành không kích vào một nhà tù tại tỉnh Jawf ở miền bắc Yemen, khiến ít nhất bảy người thiệt mạng, trong đó có trẻ em, cùng với bảy người bị thương. Đây là minh chứng cho các cuộc giao tranh dữ dội diễn ra đồng thời trên nhiều mặt trận của Yemen.
Các lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn liên tục giành lại các vùng đất chiến lược tại các tỉnh Hodeida, Taiz và Baydah. Trong khi đó, lực lượng Houthi vẫn không ngừng sử dụng tên lửa và máy bay không người lái để tấn công các cơ sở dầu khí và tàu thuyền Saudi Arabia trên Biển Đỏ, gây thiệt hại kinh tế và quân sự.
Cuộc nội chiến kéo dài gần một thập kỷ tại Yemen đã gây ra hậu quả nhân đạo hết sức nghiêm trọng. Tổ chức Liên Hợp Quốc ước tính tổng số người chết do xung đột vượt quá 150.000 người, đồng thời Yemen thường xuyên đối mặt với nguy cơ thiếu thốn lương thực nghiêm trọng cùng bất ổn chính trị kéo dài. Đợt leo thang gần đây buộc hơn 18.500 người dân ở các tỉnh Taiz và Hodeida phải rời bỏ nhà cửa, đối diện với cảnh thiếu thốn về chỗ ở và thực phẩm, gia tăng áp lực lên hệ thống cứu trợ và cộng đồng tị nạn địa phương.
Một trong những nguyên nhân sâu xa gây căng thẳng là lực lượng Houthi từng cố gắng triển khai một chuyến bay trực tiếp từ Tehran (Iran) đến thủ đô Sanaa của Yemen, nhằm phá vỡ phong tỏa hàng không - hải quân kéo dài khoảng một thập kỷ do liên minh Saudi Arabia dẫn đầu áp đặt. Ngay lập tức, liên minh đã đáp trả bằng cách không kích hủy hoại đường băng sân bay Sanaa, khiến máy bay không thể hạ cánh.
Đáp lại, lực lượng Houthi tiến hành hàng loạt đòn tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu tại Saudi Arabia, đồng thời thiết lập phong tỏa đối với các tàu thuyền của Saudi Arabia trên Biển Đỏ, chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn năm 2022 vốn đã giúp duy trì hòa bình tạm thời giữa các bên.
Các trận giao tranh giữa Houthi và lực lượng chính phủ Yemen do Saudi Arabia hậu thuẫn vẫn tiếp tục diễn ra ác liệt trên nhiều mặt trận, nhất là tại các tỉnh miền Tây và miền Trung như Hodeida, Taiz, Marib và Bayda. Các lực lượng chính phủ đã thu hồi được lãnh thổ tại các tỉnh Tây và tấn công vào các vùng do Houthi kiểm soát, gây ra những trận đánh đẫm máu.
Ảnh hưởng chiến lược khu vực và toàn cầu
Cuộc xung đột leo thang giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh và kinh tế khu vực mà còn đe dọa gây gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Eo biển Bab al-Mandeb, nằm giữa bán đảo Ả Rập và châu Phi, được xem là tuyến đường vận tải chiến lược quan trọng nối liền các tuyến thương mại quốc tế, đặc biệt là vận chuyển dầu mỏ. Xung đột tại đây làm tăng nguy cơ gián đoạn vận tải biển, ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Biển Đỏ cùng eo biển Bab al-Mandeb là huyết mạch vận chuyển dầu thô và hàng hóa quốc tế, vì vậy tình hình căng thẳng leo thang tại khu vực này không chỉ ảnh hưởng tới an ninh năng lượng mà còn đặt ra mối đe dọa lớn đối với ổn định chính trị lâu dài tại Trung Đông - một trong những khu vực nhạy cảm và chiến lược bậc nhất trên thế giới.
Căng thẳng tại eo biển Bab al-Mandeb phần nào làm nghiêm trọng hơn tình hình tại eo biển Hormuz, vốn là tuyến đường biển chiến lược khác đang gần như bị tê liệt do chiến tranh kéo dài giữa Iran và các bên liên quan. Trước chiến sự, khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới được vận chuyển qua eo biển này, do vậy, tình hình hiện nay tại Bab al-Mandeb càng làm tăng thêm áp lực và bất ổn trên thị trường dầu mỏ toàn cầu.







