Hàng dài trước quầy ngân hàng Nga
Theo báo South China Morning Post, kế toán Shao Bo đã bất ngờ khi đến chi nhánh ngân hàng VTB ở Thượng Hải và thấy nơi đây kín người đại diện cho các nhà xuất khẩu từ nhiều địa phương của Trung Quốc.
Mọi người đến đó đều vì cùng một mục đích: mở tài khoản để nhận thanh toán bằng nhân dân tệ từ người mua Nga.
Công ty nơi bà Shao làm việc sản xuất và xuất khẩu khóa kéo cho các hãng thời trang, may mặc khắp châu Á. Năm ngoái, doanh nghiệp bắt đầu hợp tác với hai khách hàng mới từ Nga và muốn ngừng thanh toán bằng đồng rúp.
Vì sao nhân dân tệ thay thế đồng rúp
Với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc nhận tiền bằng rúp đồng nghĩa với rủi ro tỷ giá và những khó khăn khi chuyển đổi, nhất là trong bối cảnh các lệnh trừng phạt phương Tây khiến hoạt động thanh toán với Nga trở nên phức tạp. Thanh toán bằng nhân dân tệ giúp họ loại bỏ khâu quy đổi và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng phương Tây.
Những thay đổi ở cấp doanh nghiệp như vậy, cộng dồn lại, đang góp phần định hình lại cách dòng tiền thương mại vận hành giữa Trung Quốc và các đối tác.
Những con số nói lên xu hướng
Các số liệu từ nhiều nguồn cho thấy bức tranh vừa tăng trưởng vừa khó đo đếm:
- Hơn 60% thương mại xuyên biên giới của Trung Quốc được thanh toán bằng nhân dân tệ, và khoảng 99% thương mại Trung – Nga sử dụng nội tệ.
- Trên mạng lưới SWIFT, tỷ trọng của nhân dân tệ từng đạt đỉnh 4,74% vào giữa năm 2024 nhưng chỉ còn chưa đến 3% vào tháng 6/2026, so với 51% của đồng USD và 22% của đồng euro.
- Hệ thống CIPS gần đây ghi nhận khối lượng giao dịch kỷ lục 1.220 tỷ nhân dân tệ trong một ngày.
Vô hình trước SWIFT, nhưng chưa thể thách thức đồng USD
Nhiều nhà phân tích cho rằng số liệu SWIFT đang đánh giá thấp mức độ sử dụng thực tế của nhân dân tệ, bởi các giao dịch qua CIPS và các nền tảng thanh toán song phương không dùng hạ tầng nhắn tin của SWIFT nên không được ghi nhận.
Tuy nhiên, giới hoài nghi nhấn mạnh rằng những nền tảng cốt lõi tạo nên vị thế thống trị của đồng USD – như vai trò tài sản an toàn, độ sâu của thị trường tài chính và mạng lưới thanh khoản toàn cầu – vẫn còn nguyên vẹn. Vai trò của nhân dân tệ trên các thị trường phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá cũng còn rất hạn chế.














