Một bước đi hiếm thấy của Quốc hội
Thông thường, hồ sơ xin giấy phép xuất khẩu được giữ bí mật để bảo vệ thông tin thương mại của doanh nghiệp. Tuy nhiên, Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu trao cho ủy ban phụ trách quyền công bố nếu xét thấy cần thiết. Ông Mast đã viện dẫn quyền này đối với các hồ sơ của Nvidia và AMD liên quan đến việc bán chip AI sang Trung Quốc.
Ủy ban xác định rằng việc giữ kín những thông tin sau đây là trái với lợi ích quốc gia.
Việc công khai giúp các nhà lập pháp và công chúng nhìn rõ những doanh nghiệp Trung Quốc nào đang tìm cách tiếp cận chip AI hàng đầu của Mỹ, qua đó tăng sức ép lên quá trình xét duyệt của cơ quan hành pháp.
Cuộc giằng co quanh chip AI
Từ cuối năm 2025, ông Trump đã cho phép bán chip H200 mạnh mẽ của Nvidia sang Trung Quốc.
Ngày 13/1/2026, Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ thông báo sẽ xét từng trường hợp đối với các đơn xin xuất khẩu chip H200 của Nvidia, MI325X của AMD và các dòng tương tự, kèm điều kiện an ninh. Phản ứng tại Quốc hội diễn ra nhanh chóng:
- Ông Mast đưa ra “Đạo luật Giám sát AI”, theo đó Ủy ban Đối ngoại Hạ viện và Ủy ban Ngân hàng Thượng viện có 30 ngày để xem xét và có thể chặn giấy phép xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc và các đối thủ khác.
- Ngày 21/1, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện thông qua dự luật với tỷ lệ 42 phiếu thuận, 2 phiếu chống.
- Cố vấn đặc biệt về AI và tiền mã hóa của Nhà Trắng David Sacks phản đối dự luật, đẩy ông Mast vào thế đối đầu với một phần chính quyền.
Lập trường của ông Mast
Dù thuộc cùng đảng với Tổng thống, ông Mast nhiều lần bày tỏ lo ngại sâu sắc về việc Trung Quốc tiếp cận chip Nvidia. Ông cũng ghi nhận một số rào chắn trong quy định mới, như yêu cầu “biết khách hàng của mình”, nhưng cho rằng Quốc hội cần có tiếng nói quyết định.
Nvidia đã làm ra những con chip tốt đến mức nếu chúng được bán tự do cho Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ vượt qua chúng ta trong cuộc chạy đua vũ trang AI.
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Việc công bố hồ sơ đặt ra nhiều câu hỏi: doanh nghiệp Mỹ sẽ phản ứng thế nào khi thông tin kinh doanh nhạy cảm bị công khai, cơ quan hành pháp có điều chỉnh quá trình xét duyệt hay không, và Bắc Kinh sẽ đáp trả ra sao. Điều chắc chắn là cuộc tranh luận về cân bằng giữa lợi ích thương mại và an ninh quốc gia trong lĩnh vực chip AI đang bước sang một giai đoạn minh bạch và căng thẳng hơn.















