Quay lại phòng xử án
Ngày 17/11, ông Floyd ra tuyên bố cho biết văn phòng sẽ một lần nữa phân công nhân sự ra tòa thay mặt chính phủ liên bang trong mọi vụ habeas corpus liên quan đến nhập cư. Ông không nêu chi tiết quy trình mới, nhưng trong một vụ việc hôm 18/11, văn phòng đã nộp một bản trả lời rút gọn, xác nhận đơn kiện và nói rõ chính phủ không có ý định phản bác, đề nghị tòa phán quyết dựa trên đơn của người bị giam.
*“Sau các cuộc họp mang tính hợp tác với các thẩm phán khu vực Tây Washington, chúng tôi đã thống nhất những quy trình mới, giúp việc xử lý các đơn habeas về nhập cư được tinh gọn hơn.” – Charles Neil Floyd, Quyền Công tố trưởng liên bang khu vực Tây Washington*
Thư ký Tòa án Quận liên bang Joshua Lewis cho biết tòa hài lòng khi Văn phòng Công tố sẽ có mặt trong mọi vụ việc và tạo điều kiện liên lạc với các bên mà văn phòng đại diện.
Khi văn phòng công tố “ngập” trong hồ sơ
Cuối tháng trước, ông Floyd – bản thân từng là thẩm phán nhập cư – viết thư gửi Chánh án Tòa án Quận liên bang David Estudillo, thông báo văn phòng chỉ còn cử luật sư cho những vụ được coi là ưu tiên. Các đơn habeas corpus thường kéo theo nhiều phiên điều trần, kiến nghị và văn bản phản hồi, khiến khối lượng công việc vượt quá khả năng.
Quyết định đó khiến tòa án lo ngại: nếu không có luật sư chính phủ có mặt, các lệnh trả tự do có thể không được chuyển tới Bộ An ninh Nội địa và thực thi. Trên toàn quốc, “Sa hoàng biên giới” Tom Homan nói với Fox News rằng các tòa án đang phải xử lý khoảng 85.000 vụ habeas về nhập cư.
Phía sau những lá đơn
Theo ông Matt Adams, Giám đốc pháp lý Dự án Quyền của Người nhập cư Tây Bắc, các thẩm phán miền tây Washington đã hàng trăm lần phán quyết bất lợi cho chính quyền, cho rằng việc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt lại những người từng được thả trong lúc chờ thủ tục là trái luật.
*“Đây là những người đang trong quá trình tố tụng nhập cư, đã có mặt đúng hẹn và rồi bị bắt ngay tại buổi hẹn của mình.” – Matt Adams, Giám đốc pháp lý Dự án Quyền của Người nhập cư Tây Bắc*
Ông Adams cho biết tình trạng này gây ra vô vàn khó khăn: gia đình ly tán, người mất việc, không đủ tiền thuê nhà. Trước đây, người bị giam thường phải chờ một tháng hoặc lâu hơn để được thả sau khi nộp đơn; khi chính phủ không phản bác, quá trình này có thể nhanh hơn đáng kể.
Cuộc chiến pháp lý chờ phán quyết của Tòa án Tối cao
Câu hỏi liệu những người nhập cư đã sống tại Mỹ có quyền được điều trần về việc giam giữ tại tòa án nhập cư trong lúc chống lệnh trục xuất hay không hiện đang nằm trên bàn Tòa án Tối cao. Các lập trường chính gồm:
- Chính quyền Trump lập luận Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch yêu cầu giam giữ những người không được nhập cảnh hợp lệ trong suốt quá trình trục xuất, và họ không có quyền được điều trần bảo lãnh theo nguyên tắc tố tụng hợp pháp.
- Phần lớn các tòa phúc thẩm đã xem xét vấn đề, trong đó có Tòa Khu vực 2, kết luận giam giữ người nhập cư mà không có phiên điều trần bảo lãnh là vi phạm luật liên bang.
- Ngược lại, Tòa Khu vực 5 và Khu vực 8 cho rằng những người bị cáo buộc nhập cảnh và lưu trú bất hợp pháp phải bị giam giữ trong khi chờ xử lý.

















