Moldau hướng về EU với sự thúc đẩy của Tổng thống Maia Sandu

Republik Moldau dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Maia Sandu và đảng chính trị của bà, Đảng Hành động và Đoàn kết (PAS), kiên định theo đuổi con đường gia nhập Liên minh châu Âu. Tháng 6 vừa qua, Moldau chính thức mở gói đàm phán đầu tiên (cluster) về tư cách thành viên, tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu như tư pháp, an ninh, đấu thầu công và thống kê nhà nước. Tổng thống Maia Sandu thể hiện sự lạc quan khi cho rằng việc trở thành thành viên EU không còn là mục tiêu xa vời mà đã trở thành hiện thực đang được xây dựng, với khả năng xảy ra trong thập kỷ này.

Bà Sandu nhấn mạnh tiến trình này là câu chuyện sinh tồn của quốc gia họ, cảnh báo rằng với nền kinh tế yếu kém và dân số chỉ khoảng 2,5 triệu người, Moldau sẽ không thể tự đứng vững trước các sự can thiệp thường xuyên từ Nga. Thực tế, từ khi tuyên bố độc lập năm 1991, Moskva liên tục tìm cách kéo Moldau vào phạm vi ảnh hưởng của mình, nhưng kể từ khi Maia Sandu giữ chức tổng thống năm 2020 và đảng PAS giành đa số ghế quốc hội năm sau đó, quốc gia nhỏ bé nằm giữa Romania và Ukraine đã có cơ hội mở rộng tự do hơn.

Vai trò của EU trong sự thay đổi kinh tế và chính trị Moldau

Sự thay đổi trên có đóng góp lớn của Liên minh châu Âu. Một hiệp định thương mại tự do sâu rộng đã mở rộng thị trường cho ngành công nghiệp và đặc biệt là nông nghiệp Moldau ra ngoài phạm vi Nga, vốn từng giữ vai trò thống lĩnh và sử dụng nó làm sức ép chính trị. Thêm vào đó, Moldau còn nhận được các khoản hỗ trợ tài chính quan trọng từ EU. Nếu phát triển được các cải cách cần thiết trước cuối năm, Moldau sẽ nhận được hơn nửa tỷ euro viện trợ từ Brussels, trong đó nổi bật là nâng cấp hạ tầng năng lượng kết nối với Romania.

Thủ tướng từ chức và bê bối làm lung lay uy tín chính quyền

Tuy nhiên, kết quả mà Tổng thống Sandu đạt được không hoàn toàn trơn tru. Đầu tháng 7, Thủ tướng Alexandru Munteanu tuyên bố từ chức vì cho rằng ông không thể hoàn thành nhiệm vụ phù hợp với nguyên tắc và niềm tin của mình.

Advertisement300 × 250

Tổng thống Sandu bác bỏ mọi đồn đoán cho rằng Munteanu gặp khó khăn trong việc chống tham nhũng hay các vấn đề khác, khẳng định ông được quyền tự do điều hành chính phủ theo ý muốn.

Bên cạnh đó, những tiết lộ về sự liên quan của một người họ hàng của Tổng thống trong cơ quan hàng không dân dụng làm ảnh hưởng đến hình ảnh chính quyền. Người họ hàng này được trả mức lương tháng tương đương 6.000 euro, một con số cao bất thường theo tiêu chuẩn Moldau. Mặc dù người này đã từ chức và cam kết hoàn trả toàn bộ khoản tiền thưởng ngoài lương cơ bản, vụ việc đã khiến dư luận nghi ngờ đảng PAS không giữ được cam kết chống tham nhũng và gia đình trị.

Thách thức về nguồn nhân lực trong chính trị Moldau

Dù có thể chưa có bằng chứng trực tiếp liên quan giữa việc từ chức của Munteanu và các sự kiện tai tiếng, thất thoát danh tiếng này phản ánh vấn đề lâu nay trong chính trường Moldau – thiếu chất lượng nhân sự trẻ. Brigitta Triebel, giám đốc văn phòng Quỹ Konrad-Adenauer tại Chișinău, nhận xét rằng nhiều người trẻ có trình độ tốt rời bỏ Moldau do thiếu cơ hội và triển vọng kinh tế, khiến việc tuyển dụng nhân sự lãnh đạo chính trị trở nên khó khăn. Điều này khiến việc phát triển thế hệ lãnh đạo mới ủng hộ tiến trình hội nhập châu Âu và duy trì những cải cách của Sandu trở nên cực kỳ quan trọng.

Moldau đã chặn đứng tham nhũng ở mức tồi tệ nhất

Mặc dù vụ lợi dụng chức vụ và những tiêu cực hiện đang được phanh phui gây ảnh hưởng không nhỏ, điều đó không tạo nên sự thay đổi đối với việc Sandu và đảng PAS là lực lượng lãnh đạo trong sạch nhất mà Moldau từng có kể từ khi độc lập. Nền chính trị nước này từng bị các phe nhóm tham nhũng chi phối và cướp bóc đất nước nhưng giờ đây đã có sự khác biệt rõ rệt.

Điều này rõ hơn khi so sánh cá nhân nằm trong cuộc scandal hiện nay với một trong những kẻ tham nhũng tồi tệ nhất trong lịch sử nước này – cựu Oligarch Vlad Plahotniuc. Người này vừa bị bắt giữ và xét xử sau khi bỏ trốn sang Hy Lạp vì trách nhiệm trong vụ rút ruột gần một tỷ euro khỏi hệ thống ngân hàng Moldau, án hình sự “vụ cướp thế kỷ”. Plahotniuc đã bị kết án 19 năm tù về các tội thành lập tổ chức tội phạm, gian lận và rửa tiền, đại diện cho chiến thắng của tinh thần pháp quyền mới mà Sandu đang nỗ lực xây dựng trong chính trường Moldau.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Tổng thống Maia Sandu dẫn dắt Moldau hướng tới thành viên EU với các bước đàm phán chính thức đã khởi động từ tháng 6.
  • Việc Thủ tướng Alexandru Munteanu từ chức gây nghi ngại về sự ổn định chính trị trong quá trình cải cách.
  • Bê bối về mức thu nhập cao của người thân Tổng thống gây ảnh hưởng đến uy tín chính quyền chống tham nhũng.
  • Moldau đang gặp khó khăn trong việc thu hút nhân sự trẻ chất lượng cho các vị trí lãnh đạo chính trị.
  • Sandu và đảng PAS vẫn được xem là lực lượng trong sạch nhất trong lịch sử chính trị Moldova, so với các đối thủ cũ như Vlad Plahotniuc.

Đăng ký bản tin QMVN