Yuval Noah Harari cảnh báo AI có thể trở thành kẻ thao túng điên loạn

Nhà sử học và triết gia người Israel, Yuval Noah Harari, nổi tiếng qua các tác phẩm như Sapiens , Homo Deus và Nexus , đã có cuộc trò chuyện với EL PAÍS tại Lisbon. Ông chia sẻ những phân tích sâu sắc về trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như những nguy cơ tiềm ẩn mà con người đang đối mặt khi phát triển và ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực. Harari cho rằng AI không chỉ đơn giản là công cụ mà đã trở thành một thực thể tự hành động, có khả năng đưa ra quyết định và sáng tạo theo cách mà con người không thể kiểm soát hoàn toàn.

Theo Harari, sự khác biệt giữa một công cụ và một thực thể (agent) rất quan trọng. Một con dao hay năng lượng hạt nhân là công cụ mà con người kiểm soát, nhưng AI thì có thể tự quyết định hành động của mình, ví dụ AI kết nối với máy bay không người lái có thể tự lựa chọn mục tiêu tấn công. Đây là một bước ngoặt lớn khiến văn hóa và xã hội hiện đại phải đối diện với các thách thức mới.

Harari minh họa rõ nét sự phức tạp của AI qua ví dụ máy tính AlphaGo của Google đã đánh bại nhà vô địch cờ vây thế giới năm 2016 bằng cách phát minh ra lối chơi mới, chưa từng thấy trước đây. Nếu AI áp dụng sự sáng tạo này trong ngành tài chính, hệ thống kinh tế toàn cầu có thể bị điều khiển bởi các thuật toán AI đầu tư tự động, dễ dàng thao túng và tạo ra những công cụ tài chính mà con người khó hiểu được.