Phim The Odyssey của Christopher Nolan và phản ứng trái chiều

The Odyssey của Christopher Nolan thu hút lượng lớn khán giả toàn cầu bất chấp những đánh giá trái chiều. Tác giả bài viết cho rằng dù phim được coi là một kiệt tác điện ảnh, nó lại thiếu sức sống về mặt thị giác, diễn xuất đơn điệu và kéo dài quá mức gần ba tiếng đồng hồ. Điểm cộng duy nhất là Nolan thể hiện quan điểm phản chiến rõ ràng qua tác phẩm. Tuy nhiên, âm nhạc phim lại gây thất vọng lớn. Nhạc sĩ Ludwig Göransson chỉ sử dụng các giai điệu khá quen thuộc với đàn aulos - một loại nhạc cụ hơi cổ đại, do Callum Armstrong trình diễn - mang màu sắc u sầu nhưng không tạo được sự khác biệt. Phân cảnh đáng chú ý nhất về âm thanh là khi nhân vật Circe do Samantha Morton thể hiện cùng tiếng nhai nuốt của thủy thủ đoàn, tạo nên hiệu ứng ASMR rùng rợn, nhưng cũng khó cứu vãn tổng thể âm nhạc bộ phim.

Phim kéo dài liên tục không có khoảng nghỉ, khiến người xem dễ cảm giác mệt mỏi và đơn điệu dù đề tài là thần thoại Hy Lạp đầy tính kịch tính. Điều này khiến tác giả hy vọng một hình thức nghệ thuật khác - opera - có cách khai thác và truyền tải những câu chuyện cổ đại này tốt hơn, đầy đủ hơn về cả âm nhạc và cảm xúc.

Opera - nghệ thuật giàu sức mạnh trong truyền tải thần thoại Hy Lạp

Opera không chỉ có độ dài phù hợp, các tác phẩm kịch nghệ này luôn có các khoảng nghỉ giúp người xem hồi phục sau mỗi màn biểu diễn căng thẳng, khác hoàn toàn với sự kéo dài liên tục trong The Odyssey. Các nhà soạn nhạc thường lấy cảm hứng từ thần thoại Hy Lạp để sáng tác các vở opera với âm nhạc phong phú và diễn biến sâu sắc, dễ chạm đến cảm xúc người nghe. Dưới đây là một số tác phẩm tiêu biểu được đánh giá cao:

Richard Strauss: Elektra

Vở opera của Strauss nổi bật với sự dữ dội trong nhạc điệu và cảm xúc, kể về hành trình trả thù đẫm máu của Elektra nhằm báo thù cho cái chết của cha mình, Agamemnon, dưới tay mẹ cô, Klytämnestra. Tác phẩm không buông tha người xem với những khúc ca kịch tính, trở thành một trong những kiệt tác của opera hiện đại.

Mozart: Idomeneo

Vở opera của Mozart, với nhân vật Electra trong một vai trò đa chiều, phá vỡ các quy chuẩn opera seria truyền thống. Âm nhạc của Mozart mang đến những cảnh bão tố ma thuật và quái vật quỷ quái, kể câu chuyện bi kịch về sự hi sinh con của Idomeneo và những mối quan hệ phức tạp giữa các nhân vật.

Advertisement300 × 250

Đây được xem là bản nhạc phiêu lưu nhất trong sự nghiệp của Mozart, biến thần thoại Hy Lạp thành lời cảnh tỉnh đương đại.

Purcell: Dido and Aeneas

Opera một màn của Purcell dựa trên bi kịch của nữ hoàng Carthage và kẻ phụ bạc là Aeneas trong sử thi Aeneid của Virgil. Phần kết của vở với nỗi thống thiết của Dido trở thành một tác phẩm điển hình của âm nhạc về nỗi đau và sự mất mát, nổi tiếng trên toàn thế giới.

Berlioz: The Trojans

Được coi là đỉnh cao sự nghiệp của Berlioz, The Trojans dựa trên Aeneid, thấm đẫm tính đa dạng và chân thực trong diễn xuất. Nhân vật Dido được khắc họa đầy cảm thông sâu sắc, cùng với những khoảnh khắc dàn nhạc đầy sáng tạo khiến khán giả chìm đắm trong câu chuyện về sự sụp đổ của Carthage và sự trỗi dậy của Rome, qua đó thể hiện bi kịch con người và số phận bị chi phối bởi các vị thần.

Birtwistle: The Minotaur

Khác biệt với phim của Nolan chỉ thoáng qua, vở opera của Birtwistle đào sâu vào tâm lý nhân vật Minotaur - một sinh vật nửa người nửa bò bị dằn vặt giữa hai thế giới. Nhân vật này, Asterios, con trai của Pasiphaë và Poseidon, không chỉ là quái vật mà còn là một con người đầy đau đớn, đặt câu hỏi về ý nghĩa tồn tại, đồng thời bị các con người tiếp xúc tàn nhẫn làm tăng thêm nỗi đau của mình.

Hành trình khám phá các vở opera thần thoại Hy Lạp khác

Bên cạnh các tác phẩm kể trên, còn nhiều opera khác lấy cảm hứng thần thoại Hy Lạp, như Gluck với Telemaco, Handel với Teseo, Charpentier với Medée, Tippett với King Priam, Jacquet de la Guerre với Céphale et Procris hay Tom Smail với vở The Odyssey sắp ra mắt. Các nhân vật như Orfeo, Orpheus in the Underworld và The Mask of Orpheus cũng thường xuyên xuất hiện trong thế giới opera đầy màu sắc này.

Việc tham gia một buổi biểu diễn opera không chỉ cho phép người xem hòa mình trong âm nhạc và vở kịch mà còn trải nghiệm trực tiếp sự sống động của các thần thoại được đưa vào cuộc sống sân khấu một cách đầy cảm xúc và nghệ thuật, vượt xa quy mô trải nghiệm điện ảnh nói chung và phim The Odyssey nói riêng.

Âm nhạc đương đại và cảm nhận nghệ thuật

Bên cạnh đó, tuần này tác giả Tom cũng đề cập đến tác phẩm ballet Jeu de cartes của Igor Stravinsky, dựa trên chủ đề bài tây, một trong những tác phẩm đầu tiên ông từng nghe và yêu thích. Tác phẩm này kết hợp sự hài hước, tinh tế và yếu tố siêu thực trong kịch tính, dù từng được coi là ít thành công hơn trong sự nghiệp của Stravinsky. Lời khuyên nhắn gửi là hãy thưởng thức tác phẩm một cách chân thực, đừng quá nghe theo đánh giá chủ quan của các nhà nghiên cứu âm nhạc và tiểu sử nghệ sĩ.