Thủ tục từ chức và tiếp nhận trách nhiệm theo luật định

Chiều thứ Sáu, Chủ tịch nước Bangladesh Mohammad Sahabuddin đã gửi đơn từ chức có chữ ký đến Chủ tịch Quốc hội Hafiz Uddin Ahmed. Ngay sau khi nhận được đơn, Chủ tịch Quốc hội đã tổ chức họp báo tại phòng tuyên thệ của Quốc hội để thông báo sự việc. Theo đúng quy định của hiến pháp Bangladesh, Chủ tịch Quốc hội sẽ đảm nhận vai trò quyền Chủ tịch nước trong thời gian tối đa 90 ngày, đồng thời điều phối việc bầu chủ tịch nước mới bằng hình thức bầu cử trong Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Barrister Kaysar Kamal, sẽ thay thế ông Hafiz Uddin Ahmed để thực hiện các nhiệm vụ của Chủ tịch Quốc hội trong thời gian này.

Thời gian tại vị và lý do từ chức

Ông Mohammad Sahabuddin, người được Đảng Liên minh Awami đề cử và bầu không có đối thủ, đã tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch nước lần thứ 22 của Bangladesh vào ngày 24 tháng 4 năm 2023. Nhiệm kỳ của ông theo quy định là 5 năm, do đó sẽ kết thúc vào tháng 4 năm 2028. Tuy nhiên, do tình trạng sức khỏe nghiêm trọng, ông đã quyết định từ chức sớm, chỉ sau gần 21 tháng tại nhiệm.

Các thông tin từ phía liên quan cho biết, Chủ tịch Sahabuddin sẽ chuyển khỏi Dinh Tổng thống tại Dhaka để về sống tại căn hộ riêng ở khu Gulshan, nơi đã được chuẩn bị và sắp xếp từ vài ngày trước với đầy đủ các vật dụng cần thiết phục vụ sinh hoạt cho ông và gia đình.

Lý do sức khỏe nghiêm trọng và những bệnh lý được công bố

Trong đơn từ chức, ông Sahabuddin nêu rõ nguyên nhân là do sức khỏe suy giảm nghiêm trọng. Ông đang phải đối mặt với nhiều căn bệnh, bao gồm bệnh tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường và những biến chứng liên quan đến thận. Ngoài ra, ông từng trải qua phẫu thuật bắc cầu mạch vành. Gần đây, một chẩn đoán cho biết ông mắc bệnh "rối loạn thần kinh tự chủ" (autonomic neuropathy) khiến ông đôi lúc bất tỉnh trong thời gian ngắn. Do đó, ông cho biết không thể tiếp tục đảm nhận các nhiệm vụ quan trọng, cần phải điều trị lâu dài.

Nền chính trị và bối cảnh từ chức

Mặc dù từ chức do lý do sức khỏe, song sự kiện này diễn ra trong bối cảnh chính trị phức tạp tại Bangladesh. Cuộc nổi dậy của sinh viên và người dân vào ngày 5/8/2024 đã khiến chính phủ do Thủ tướng Sheikh Hasina chỉ đạo sụp đổ, dẫn đến khủng hoảng hiến pháp và chính trị kéo dài.

Advertisement300 × 250

Ông Sahabuddin từng là nhân vật trung tâm khi công bố việc Thủ tướng nộp đơn từ chức và chấp nhận lập chính phủ lâm thời theo chỉ đạo của Tòa án Tối cao Bangladesh để tổ chức bầu cử mới.

Trong suốt thời gian này, ông đã giữ vai trò giữ ổn định chính trị, phối hợp tổ chức bầu cử và đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra thuận lợi. Ông nhận định bản thân đã thực hiện vai trò một cách tận tâm và tuân thủ Hiến pháp để tránh khủng hoảng hiến pháp trầm trọng.

Phản ứng chính trị và dư luận xã hội

Việc ông Sahabuddin từ chức nhận được nhiều phản ứng khác nhau từ các bên chính trị. Lãnh đạo đối lập Bangladesh Jamaat-e-Islami, ông Shafiqur Rahman, nhận xét rằng đây là sự kết thúc của một thời kỳ độc tài ở đất nước, một “bóng tối độc tài cuối cùng đã được loại bỏ khỏi xứ sở”. Ngược lại, Đảng Công dân Quốc gia (NCP) kêu gọi bắt giữ ông Sahabuddin để điều tra các hành vi trong quá trình ông tại vị, đặc biệt liên quan đến các sự kiện trong cuộc nổi dậy tháng 7/2024.

Các tổ chức chính trị khác như Động thái Hồi giáo Bangladesh, Đảng Amar Bangladesh (ABI), và Hội đồng Khilafat Bangladesh cũng đã tuyên bố ủng hộ quyết định từ chức của ông, đồng thời kêu gọi tiến hành điều tra trung thực và công bằng các cáo buộc liên quan đến ông Sahabuddin.

Chuẩn bị rời Dinh Tổng thống và thủ tục bàn giao

Trước ngày nộp đơn từ chức, một số quan chức trong Dinh Tổng thống đã biết tin và tích cực phối hợp cho việc chuẩn bị chuyển giao. Ông Sahabuddin đã họp và chỉ đạo các nhân viên chuẩn bị rời văn phòng trong tháng 4/2026. Một số cán bộ được ông lựa chọn cũng đã thu xếp hành lý cá nhân sẵn sàng để di chuyển.

Việc bàn giao quyền lực theo hiến pháp sẽ kéo dài tối đa 90 ngày, trong khi Quốc hội tiến hành bỏ phiếu để bầu Chủ tịch nước mới. Hiện tại, với đa số trong Quốc hội, ứng viên của Đảng do Tổ chức Dân tộc Bangladesh (BNP) đề cử được dự báo sẽ là người thắng cử kế nhiệm.

Đón nhận và phán ánh sự kiện trên truyền thông

Chủ tịch Quốc hội Hafiz Uddin Ahmed khẳng định trong họp báo rằng ông đã tiếp nhận văn bản từ chức hợp pháp với đầy đủ chữ ký hợp lệ, và các bước cần thiết liên quan đã được thực hiện. Ông cũng tái khẳng định rằng khi tuyên thệ làm Chủ tịch Quốc hội, ông đã chuẩn bị tinh thần nhận trách nhiệm thay thế Chủ tịch nước khi cần thiết.

Việc Chủ tịch nước từ chức không phải là lần đầu tiên Bangladesh chứng kiến tình huống này. Lần gần nhất vào năm 2002, Chủ tịch nước AQM Badruddoza Chowdhury cũng đã từ chức giữa nhiệm kỳ, lúc đó Quyền Chủ tịch nước do Chủ tịch Quốc hội Zamir Uddin nắm giữ cho đến khi bổ nhiệm lãnh đạo mới.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Chủ tịch nước Bangladesh Mohammad Sahabuddin từ chức trước hạn vì lý do sức khỏe và hoàn cảnh chính trị phức tạp.
  • Quyền Chủ tịch nước hiện do Chủ tịch Quốc hội Hafiz Uddin Ahmed đảm nhận theo quy định hiến pháp trong tối đa 90 ngày.
  • Chủ tịch Sahabuddin sẽ chuyển về nhà riêng tại Gulshan, Dhaka sau khi rời Dinh Tổng thống.
  • Cuộc nổi dậy tháng 7/2024 và sự thay đổi chính phủ liên quan trực tiếp tới sự kiện từ chức của ông Sahabuddin.
  • Các đảng phái chính trị có phản ứng đa dạng, từ khen ngợi đến kêu gọi điều tra và bắt giữ ông Sahabuddin.

Đăng ký bản tin QMVN