Sốt xuất huyết luôn là một trong những căn bệnh nhiệt đới phức tạp do tính chất dễ chuyển biến nhanh chóng từ giai đoạn hồi phục sang tình trạng sốc xuất huyết. Mặc dù Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề xuất theo dõi các dấu hiệu cảnh báo như nôn kéo dài, đau bụng, chảy máu niêm mạc và mệt mỏi, những biểu hiện này thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển sâu rộng.
Nghiên cứu tìm kiếm dấu ấn sinh học dự báo biến chứng
Trước đó, một nghiên cứu thử nghiệm nhỏ trên 150 bệnh nhân tại ba trường đại học y lớn ở Kerala bao gồm Believers' Church, Pushpagiri và Đại học Y Chính phủ Thiruvananthapuram đã hoàn thành và cung cấp cơ sở cho nghiên cứu mở rộng.
Vai trò thiết thực của nghiên cứu ở Kerala
Kerala là vùng dịch sốt xuất huyết lưu hành cao, với các đợt dịch hàng năm kéo theo áp lực lớn cho các bệnh viện khi lượng bệnh nhân sốt nhập viện tăng đột biến. Trong bối cảnh này, việc duy trì tất cả bệnh nhân sốt nội trú trong suốt thời gian hồi phục là bài toán khó khăn về nguồn lực.
“Chúng tôi cần một bộ xét nghiệm dự báo đơn giản, giá cả phải chăng, có thể sử dụng ngay tại giường bệnh để bác sĩ xác định nhanh những bệnh nhân cần theo dõi hay nhập viện lâu hơn. Đặc biệt tại các vùng dịch, điều này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực y tế,” tiến sĩ Agiesh Kumar B, trưởng nhóm nghiên cứu IAV, chia sẻ.
Dấu ấn sinh học tập trung vào quá trình rò rỉ huyết tương
Rò rỉ huyết tương là đặc trưng chính trong nhiễm virus sốt xuất huyết, xảy ra do mất tính toàn vẹn của hệ mạch máu ở tế bào nội mô. Việc tập trung nghiên cứu các dấu hiệu của tế bào nội mô bị kích hoạt được coi là hướng đi có hiệu quả trong đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Trong nghiên cứu thử nghiệm, bệnh nhân được lấy mẫu xét nghiệm máu tại ba thời điểm: lúc nhập viện, giai đoạn nguy kịch và giai đoạn hồi phục. Kết quả cho thấy, dù các chỉ số máu lúc mới nhập viện khá tương đồng giữa nhóm nhẹ, trung bình và nặng, nhưng vào thời điểm hạ sốt, các dấu ấn sinh học này tăng vọt rõ rệt, đặc biệt ở nhóm bệnh nặng.
Sự tăng đột biến này giúp xây dựng mô hình máy tính dự báo chính xác gần như tuyệt đối bệnh nhân sẽ tiến triển thành sốt xuất huyết nặng. Đây là bước tiến quan trọng giúp cải thiện khả năng dự báo và can thiệp sớm.
Mở rộng nghiên cứu và hợp tác quốc tế
Nghiên cứu dự kiến mở rộng trên 2.000 bệnh nhân sẽ là phiên bản quy mô lớn hơn với tập trung vào nhiều dấu ấn sinh học hơn, từ 25 dấu ấn ban đầu được nhóm nghiên cứu thu hẹp còn 8 đến 10 dấu hiệu chính.
Viện Virus học Nâng cao đang hợp tác với Đại học Quốc gia Singapore nhằm phát triển mô hình tính toán dự báo mức độ nghiêm trọng của bệnh dựa trên dữ liệu thu thập được. Đồng thời, IAV có kế hoạch phát triển bộ xét nghiệm dự báo dễ dùng tại điểm chăm sóc y tế, có thể hỗ trợ y bác sĩ trong chẩn đoán và theo dõi bệnh nhân tại giường bệnh.
Nhóm nghiên cứu nhận được sự hỗ trợ từ các chuyên gia trong và ngoài nước như ông Sreekumar E, giám đốc IAV, cùng chuyên viên tin sinh học Abhinand C.S thuộc Bộ Phân tích Virus Genomics, Tin sinh học & Thống kê của IAV. Công tác phối hợp lâm sàng do giáo sư C.C. Cleetus tại trường Believers' Church, Thiruvalla đảm nhiệm.
Đây là bước tiến công nghệ y học quan trọng hướng tới cải thiện quản lý và điều trị bệnh sốt xuất huyết vốn gây nhiều khó khăn tại các vùng dịch nhiệt đới như Kerala.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Sốt xuất huyết có thể chuyển biến nặng đột ngột ngay cả khi bệnh nhân đang hồi phục.
- Viện Virus học Nâng cao tại Ấn Độ nghiên cứu trên 2.000 bệnh nhân để tìm dấu ấn sinh học dự báo biến chứng sốt xuất huyết.
- Nghiên cứu thử nghiệm trên 150 bệnh nhân cho thấy các dấu ấn sinh học tăng vọt ở giai đoạn hạ sốt của bệnh nặng.
- Mô hình máy tính được phát triển dựa trên dữ liệu sinh học và dấu hiệu lâm sàng dự báo chính xác gần 100% ca sốt xuất huyết nặng.
- Hợp tác với Đại học Quốc gia Singapore nhằm phát triển bộ xét nghiệm dự báo dùng tại điểm chăm sóc y tế.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







