Hành trình khám phá Pudong, Thượng Hải và trải nghiệm đô thị hiện đại

Vào đầu mùa đông năm 2012, tôi rời Puxi - khu trung tâm lịch sử trên bờ tây sông Hoàng Phố, bắt đầu chuyến đi qua hầm đường bộ dưới sông lần đầu tiên đến quận Pudong trên bờ đông của thành phố Thượng Hải, Trung Quốc. Lên khỏi hầm tại bán đảo Lujiazui, nơi được mệnh danh là trung tâm tài chính và thương mại nổi bật của khu vực, cảnh quan đô thị với những tòa nhà chọc trời làm tôi phải ngước nhìn đầy ngưỡng mộ.

Lujiazui không chỉ là viên ngọc của Pudong mà còn là tim của một khu đô thị rộng lớn và phát triển nhanh chóng. Dấu ấn của sự phát triển hiện đại thể hiện rõ nét tại Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải, nơi tôi từng bước chân qua sàn giao dịch với những giao dịch trị giá hàng triệu nhân dân tệ diễn ra mỗi ngày, được bao bọc bởi kiến trúc kính lớn, cột trụ vững chắc và hệ thống cửa quay đông đúc người ra vào.

Biểu tượng kiến trúc và tầm vóc của Pudong

Đi dạo quanh khu phố sầm uất, giữa hai tòa nhà được xem là biểu tượng của đô thị hiện đại Trung Quốc: Tòa Jin Mao cao 88 tầng với thiết kế truyền thống lấy cảm hứng từ tháp chóp Trung Hoa, và tòa Shanghai World Financial Center cao hơn, được biết đến với biệt danh "Mở nắp chai" nhờ lỗ mở hình thang giúp giảm áp lực gió, cao 1.614 feet.

Tôi cũng không thể bỏ qua tháp Oriental Pearl nổi tiếng với thiết kế hiện đại gồm 11 quả cầu kích thước khác nhau, từng là công trình cao nhất Trung Quốc suốt giai đoạn 1994-2007.

Advertisement300 × 250

Tại nhà hàng quay trong quả cầu màu hồng bạc thấp hơn của tháp, tôi thưởng thức bữa trưa ngon miệng trong không gian độc đáo trước khi tiến lên máng đi bộ kính ở độ cao 850 feet, để ngắm nhìn toàn cảnh sông Hoàng Phố cùng các tòa nhà chọc trời xung quanh.

Cuộc gặp gỡ định mệnh với chuyên gia quy hoạch từ Pudong tại Dhaka

Ông Zhu từng đóng vai trò quan trọng trong quy hoạch tổng thể, phân khu chức năng và phát triển đô thị Pudong, giúp biến khu vực từ những cánh đồng lúa thành trung tâm tài chính toàn cầu với các tiện ích hiện đại. Dưới sự lãnh đạo của ông, thành phố Thượng Hải đã mở rộng sang phía đông, vượt qua sông Hoàng Phố để trở thành đô thị đông dân nhất thế giới.

Bài học từ Pudong cho tương lai Dhaka và thách thức phát triển đô thị

Ông Zhu khẳng định với tôi rằng, Dhaka cũng có thể được biến đổi thành một thành phố phát triển vượt bậc nếu được quản lý, quy hoạch bài bản với tầm nhìn chiến lược rõ ràng. Pudong là kết quả của một quá trình đầu tư quy mô hàng tỷ đô la với sự phối hợp đồng bộ từ những năm 1980, khi Trung Quốc bắt đầu mở cửa kinh tế.

Chính phủ Bắc Kinh công bố kế hoạch xây dựng Khu kinh tế đặc biệt ở bờ đông sông Hoàng Phố từ năm 1990, và tới năm 1993, "Khu mới Pudong" chính thức ra đời. Ông Zhu nhớ lại: "Năm 1992, Pudong còn rất kém phát triển. Chúng tôi đã mời gọi đầu tư nước ngoài và tập trung lôi kéo sự quan tâm tại đây." Một nhóm năm nhà thiết kế đã được mời hợp tác, và thiết kế cuối cùng được tổng hợp từ các điểm tốt nhất của tất cả các bản đề xuất.

Kể từ chuyến đi năm 2012 đến Pudong và cuộc gặp giáo sư Zhu vào năm 2017 tại Dhaka, tôi thường tự hỏi bao giờ Dhaka mới có thể thực hiện thành công cuộc mở rộng đô thị quy hoạch bài bản tại khu vực Purbachal. Tại sao việc biến đổi Dhaka lại khó khăn hơn rất nhiều so với sự thay đổi ngoạn mục của Thượng Hải?

Những lời của ông Zhu vẫn vang vọng: "Một thành phố giống như một cơ thể con người, nếu không được chăm sóc sẽ ốm yếu." Nhìn vào tình trạng hiện nay của thủ đô Bangladesh, thật khó tránh khỏi suy nghĩ liệu Dhaka đã đủ “ốm” để được chữa trị chưa?

Ngày nay, bài học từ Pudong không chỉ là minh chứng cho sự phát triển đô thị thần tốc của Trung Quốc mà còn là nguồn cảm hứng quý báu cho các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia quy hoạch đô thị tại những thành phố đang phát triển đông dân và gặp nhiều thách thức như Dhaka.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Pudong đã được quy hoạch và phát triển mạnh mẽ từ những năm 1980 với sự phối hợp và tầm nhìn rõ ràng.
  • Sự biến đổi từ vùng đất nông nghiệp thành trung tâm tài chính toàn cầu của Pudong là kết quả của quy hoạch tổng thể và đầu tư lớn.
  • Chuyên gia quy hoạch Chu Nhuận Lâm là nhân tố quan trọng trong sự phát triển đột phá của Pudong.
  • Dhaka có tiềm năng và có thể học hỏi mô hình phát triển của Pudong nếu có kế hoạch và quản lý hiệu quả.
  • Một thành phố cần được quản lý và chăm sóc có hệ thống để tránh tình trạng “ốm yếu” và trì trệ.

Đăng ký bản tin QMVN