“IPO của nhân dân” khuấy động Nigeria
Đợt chào bán của nhà máy lọc dầu Dangote nhắm chủ yếu đến nhà đầu tư cá nhân, với mục tiêu huy động khoảng 1,6 tỷ USD. Sự hào hứng lớn đến mức các nền tảng đầu tư bị quá tải, mạng xã hội tràn ngập ảnh chế của những người lần đầu trở thành cổ đông. Thời hạn đăng ký mua sẽ kết thúc vào thứ Ba 13/10.
Theo ông Akin Dawodu của Citi, nhà máy lọc dầu này đã thực sự chạm đến trí tưởng tượng của công chúng – điều mà các thị trường chứng khoán châu Phi rất cần sau nhiều năm thiếu niềm tin và thanh khoản.
“Một thương vụ như Dangote kéo người dân trở lại với thị trường.” — Akin Dawodu
Hoài nghi về mức định giá
Không phải ai cũng lạc quan. Một số nhà đầu tư và chuyên gia phân tích cho rằng cổ phiếu đang được chào bán với giá cao so với triển vọng tăng trưởng của công ty.
Dù vậy, bất kỳ sự gia tăng nào trong mức độ tham gia thị trường cổ phiếu cũng có thể mang lại lợi ích rộng hơn, nhất là khi theo Sở Giao dịch Chứng khoán Nigeria, chưa đến 5% người trưởng thành ở nước này đầu tư vào thị trường vốn.
Bài toán vốn của châu Phi
Ông Dawodu cho rằng châu Phi cần huy động nhiều hơn nguồn lực của chính mình để tài trợ cho các dự án lớn và giảm chi phí vay. Theo ông, ngoại trừ Johannesburg, quy mô các sàn chứng khoán ở châu Phi còn rất nhỏ so với lượng vốn sẵn có. Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức phát triển như Ngân hàng Phát triển châu Phi cũng ngày càng chú ý đến việc khai thác tiền tiết kiệm của người dân, quỹ hưu trí và quỹ bảo hiểm để tài trợ cho hàng nghìn tỷ USD nhu cầu hạ tầng.
Ông Dawodu cho biết các nhà phát hành châu Phi giờ có nhiều lựa chọn hơn trước khi thị trường quốc tế thắt chặt:
Thị trường vốn trong nước.
Tài trợ từ các cơ quan tín dụng xuất khẩu và các cấu trúc tăng cường tín dụng.
Các khoản vay ưu đãi và hợp đồng hoán đổi tổng lợi nhuận (TRS).
Riêng TRS đang bị soi xét: Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rủi ro về tính minh bạch, còn Senegal đang phải xử lý việc sử dụng công cụ này trong quá trình tái cơ cấu nợ. Ông Dawodu thừa nhận những tranh cãi đã làm giảm sức hút, nhưng vẫn coi đây là cấu trúc vay vốn hợp lệ.
