Bàn tay Mỹ trong các trung tâm chỉ huy Saudi Arabia
Theo một quan chức Mỹ đương nhiệm và một cựu quan chức, sự hiện diện của Washington tuy kín đáo nhưng đáng kể. Chiến dịch mới đe dọa mở thêm một mặt trận trong cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran, vốn đã kéo dài hơn bảy tháng.
- Hơn 200 chuyên gia tình báo và phân tích quân sự Mỹ hỗ trợ chính phủ Saudi Arabia phân tích và lựa chọn mục tiêu phục vụ đồng minh Yemen.
- Mỹ tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay chiến đấu Saudi Arabia thực hiện tuần tra phòng thủ.
- Saudi Arabia đã cử cố vấn quân sự vào Yemen để điều phối chiến dịch trên bộ của quân chính phủ.
Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump hồi tháng trước đã từ chối đề nghị của Riyadh về việc quân đội Mỹ trực tiếp tấn công các mục tiêu do Houthi kiểm soát. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) từ chối bình luận.
Riyadh cam kết hậu thuẫn đến cùng
Trong bài phát biểu truyền hình, Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Rashad al-Alimi, người đứng đầu chính phủ phụ thuộc lớn vào Saudi Arabia về tài chính và quân sự, tuyên bố quân đội sẽ giành lại lãnh thổ bị Houthi chiếm trong 12 năm qua và chiến đấu cho đến khi đất nước được giải phóng. Lời tuyên bố dường như dập tắt mọi hy vọng về một thỏa thuận ngừng bắn sớm.
Vài giờ sau, Thiếu tướng Turki al-Maliki, phát ngôn viên liên minh quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu, khẳng định vương quốc có quyền tự vệ trước các cuộc tấn công của Houthi và cam kết hỗ trợ tác chiến toàn diện cho quân đội Yemen cho đến khi lực lượng này bị loại bỏ. Ông cáo buộc Houthi nhắm vào tàu thuyền và nhiều thành phố của Saudi Arabia, đe dọa tự do hàng hải cũng như an ninh khu vực và quốc tế.
Houthi tuyên bố đáp trả bằng dầu mỏ
Quan chức chính trị Houthi Mohammed al-Bukhaiti cáo buộc Saudi Arabia tiến hành chiến tranh nhằm áp đặt sự giám hộ lên Yemen và cảnh báo rằng mỗi khi Riyadh tấn công, Houthi sẽ đánh trả vào các cơ sở dầu mỏ của vương quốc. Khi được hỏi về vai trò của Iran, ông khẳng định chủ quyền Yemen là nguyên tắc bất di bất dịch.
“Bất kỳ bàn tay nào vươn ra xâm phạm chủ quyền của Yemen cũng sẽ bị chặt đứt, dù đó là của Saudi Arabia, của Iran hay của bất kỳ ai khác.” – Mohammed al-Bukhaiti
Phát ngôn viên quân sự Houthi Yahya Saree tuyên bố các tay súng của nhóm sẽ không ngừng tiến hành những chiến dịch “đau đớn” nhằm vào Saudi Arabia. Theo The New York Times, các đoạn video đã được xác minh cho thấy một đám cháy tại nhà máy lọc dầu của Aramco ở Riyadh, dù Thiếu tướng al-Maliki gọi tuyên bố tấn công Riyadh của Houthi là “gây hiểu lầm”.
Liệu lịch sử có lặp lại?
Câu hỏi lớn nhất là chiến dịch lần này sẽ khác gì so với năm 2015. Houthi đã giành nhiều thắng lợi đáng kể trên chiến trường trong những tuần gần đây và phát triển mạnh năng lực quân sự trong vài năm qua.
Vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ liệu Saudi Arabia và các đồng minh Yemen có đủ năng lực giành chiến thắng trên chiến trường trước Houthi hơn so với lần trước hay không.
Cựu quan chức hàng đầu về Trung Đông của Lầu Năm Góc này cũng nhận định rõ ràng Houthi có thể gây thiệt hại cho Saudi Arabia. Theo Adam Baron, chuyên gia về Yemen tại viện nghiên cứu New America, tuyên bố của ông al-Alimi lặp lại những nỗ lực trước đây nhằm khoác “gương mặt Yemen” lên các hành động quân sự chung, trong khi vai trò của Riyadh vẫn mang tính quyết định.
Taiz trong vòng vây, người dân trong nỗi sợ
Ngày 4/10, Houthi tiến gần hơn tới việc bao vây Taiz khi chiếm thị trấn Al-Turbah, nằm phía nam thành phố trên tuyến đường chính nối với Aden, theo hai quan chức Yemen. Việc kiểm soát thị trấn này giúp Houthi nắm một tuyến tiếp tế then chốt và khiến Taiz, nằm ở ngã ba chiến lược giữa miền bắc, miền nam và bờ Biển Đỏ, ngày càng bị cô lập.
Chúng tôi vẫn lo âu và sợ hãi, sợ rằng Houthi có thể tiến vào thành phố. Đây là lần đầu tiên tôi thấy con của hàng xóm vẫn còn thức lúc 3 giờ sáng vì tiếng bom pháo.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 800 người đã thiệt mạng kể từ đầu tháng 8, còn Chương trình Lương thực Thế giới cho biết hơn 150.000 người phải rời bỏ nhà cửa. Trong khi các bên đều tuyên bố chiến đấu để “giải phóng” Yemen, chính những người dân bình thường đang phải trả giá đắt nhất.
















