Giải mã chiếc van sinh tồn bí mật trong nhà máy tế bào
Trong bài báo khoa học vừa được thẩm định và xuất bản trên tạp chí y sinh danh tiếng Redox Biology, nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Aeid Igbaria dẫn đầu đã vẽ nên một bản đồ phân tử vô cùng chuẩn xác. Trọng tâm của khám phá nằm ở hai loại protein bảo vệ mang tên DNAJB12 và DNAJB14, cư ngụ ngay trên màng lưới nội chất—cơ quan được ví như xưởng chế tạo và đóng gói protein của tế bào.
Khi người bệnh tiếp nhận hóa trị, áp lực độc học dữ dội đè nặng lên các khối u. Thay vì suy sụp thụ động, tế bào ung thư lập tức kích hoạt phản ứng thích ứng tinh vi: các liên kết của hai protein vệ sĩ mở toang một chiếc van thoát hiểm khẩn cấp, cho phép dòng protein bảo vệ tràn vào tế bào chất.
Tại đây, chúng hoạt động như những lá chắn kiên cố, ức chế trực tiếp các enzyme kích hoạt quá trình tự sát tế bào.
“Khi nói về ung thư, điều đó giống như việc chúng ta đang chơi một ván cờ cân não. Ung thư rất khôn ngoan và khó lường, nhưng nghiên cứu này có thể mở ra những bước tiến vượt bậc trong điều trị các khối u rắn.” - Tiến sĩ Aeid Igbaria - Khoa Khoa học Đời sống Đại học Ben-Gurion
Phá vỡ lá chắn bảo vệ để ép tế bào ác tính tự hủy
Bằng việc sử dụng các dòng tế bào người trong điều kiện thực nghiệm mô phỏng áp lực hóa trị, các nhà khoa học đã chứng minh rằng việc phá vỡ các liên kết hóa học giữa hai protein vệ sĩ này sẽ làm sụp đổ hoàn toàn hệ thống phòng thủ. Khi các "vệ sĩ" bị vô hiệu hóa, van khẩn cấp đóng lại và tế bào ung thư không còn cách nào khác ngoài việc kích hoạt quá trình tự hủy tế bào (apoptosis).
Khám phá này nhanh chóng nhận được sự đánh giá cao từ giới chuyên gia y khoa quốc tế trên toàn cầu:
Đột phá mang lại mục tiêu phân tử cụ thể giúp các tập đoàn dược phẩm phát triển thuốc trúng đích thế hệ mới nhằm đánh sập cơ chế kháng hóa trị ở những khối u não ác tính cao như u nguyên bào thần kinh đệm.
Cơ chế đóng mở van sinh tồn này cũng được phát hiện tồn tại ở các tế bào cơ tim khi bị thiếu oxy cục bộ, mở ra triển vọng ngăn ngừa hoại tử mô tim diện rộng sau nhồi máu cơ tim cấp.
Giới chuyên gia nhận định phát hiện đã định hình lại hiểu biết nền tảng về sinh học thích ứng của tế bào, chuyển hóa cuộc chiến chống ung thư từ thế đối đầu sang thế chủ động hóa giải.
“Hiểu được cách tế bào lựa chọn giữa việc sinh tồn trước căng thẳng hay bước vào con đường tự hủy là mục tiêu trọng tâm của sinh học và y học. Tiến sĩ Igbaria đã tìm ra một cơ chế thích ứng hoàn toàn mới.” - Tiến sĩ Francisco Laurindo - Viện Tim Mạch (INCOR) Đại học Y khoa São Paulo
