Hệ thống kiểm tra thu nhập và những hậu quả thực tế

Buhle Sibya, cư trú gần bờ biển Amanzimtoti, tỉnh KwaZulu-Natal, mất việc làm và xem trợ cấp Social Relief of Distress (SRD) như một cứu cánh để chăm sóc cho bản thân và con gái. Cô được duyệt trợ cấp 350 rand hàng tháng từ tháng 3/2021, nhưng tới tháng 1/2023 thì nhận được thông báo bị từ chối tiếp tục nhận trợ cấp do hệ thống xác minh của ngân hàng cho rằng cô có thu nhập bổ sung. Thực tế, thu nhập duy nhất của Sibya là 1.000 rand để lo hậu sự mẹ cô vừa qua đời. Việc mất trợ cấp khiến cô không thể chăm sóc gia đình.

Câu chuyện của Sibya là một trong 79 trường hợp được trình bày tại Tòa án Cao Pretoria năm 2023, nhằm phản ánh những thiếu sót trong các quy định sửa đổi về trợ cấp SRD. Đơn kiện được các tổ chức xã hội dân sự như Institute of Economic Justice và #PayTheGrants khởi xướng chống lại Bộ Phát triển Xã hội (DSD) và Cơ quan An sinh Xã hội Nam Phi (Sassa), trong khi Kho bạc Quốc gia tham gia bảo vệ chính phủ.

Tòa án tuyên hệ thống xác minh ngân hàng vi hiến

Bộ DSD khẳng định hệ thống xác minh ngân hàng là cơ chế hiệu quả và chính xác nhất để kiểm tra khả năng tài chính của người nộp đơn đăng ký trợ cấp SRD. Tuy nhiên, ngày 23/1/2025, Thẩm phán Leonard Twala đã phán quyết việc sử dụng dữ liệu ngân hàng làm tiêu chí kiểm tra là vi hiến vì gây loại trừ một số người do không phản ánh đúng thực tế thu nhập, đồng thời yêu cầu chính phủ cải thiện hệ thống này, tăng mức trợ cấp từ 370 rand lên 624 rand và cấm chỉ nhận hồ sơ trực tuyến.