Giá dầu tăng trở lại do căng thẳng tại eo biển Hormuz

Giới phân tích cảnh báo rằng, việc giá dầu duy trì trên mốc 100 USD có thể làm gia tăng lạm phát, giảm sút tiêu dùng và gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế. Họ cũng tập trung chú ý đến Trung Quốc, quốc gia mua dầu lớn nhất thế giới, về khả năng giảm áp lực giá dầu thông qua dự trữ chiến lược.

Trung Quốc và chiến lược dự trữ dầu

Dự trữ dầu chiến lược của Trung Quốc không được công khai cụ thể, nhưng được cho là một trong những kho dự trữ lớn nhất toàn cầu. Kể từ tháng 4, Trung Quốc đã giảm nhập khẩu dầu khoảng 3,5 triệu thùng mỗi ngày, góp phần duy trì ổn định giá cả trên thị trường.

Tuy nhiên, gần đây có những luận điệu cho rằng Trung Quốc sẽ rút lui khỏi vai trò "đệm an toàn" cho giá dầu, như một cách để chuẩn bị cho việc Mỹ có thể đổ lỗi cho Bắc Kinh khi giá dầu tăng – điều mà nhiều khả năng sẽ xảy ra.

Khi chiến tranh có thể kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, Trung Quốc được xem là không có lợi khi tiêu hao dự trữ để giữ giá dầu thấp. Kịch bản xấu nhất là tình trạng gián đoạn nhiều năm dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz và Bab al-Mandab. Vì vậy, khả năng Trung Quốc tiếp tục giảm nhập khẩu sâu hơn là rất thấp.

Chiến tranh kéo dài và tác động đến kinh tế thế giới

Khả năng chiến tranh do Mỹ phát động không kết thúc trong thời gian ngắn là điều được dự báo trước. Mặc dù năng lực chiến tranh của Mỹ đã suy giảm đáng kể do xung đột kéo dài và hàng dự trữ đạn dược chính xác giảm xuống mức thấp, nhưng Washington vẫn có thể thực hiện các cuộc tấn công nhỏ lẻ nhằm gây áp lực lên Iran. Do đó, chiến tranh có thể kéo dài ở mức độ cường độ thấp trong thời gian dài.

Chiến lược của Trung Quốc lúc này là duy trì kho dự trữ đủ để sử dụng trong một năm hoặc hơn. Từ lúc bắt đầu chiến tranh, Trung Quốc ước tính đã tích lũy khoảng 1,3 đến 1,4 tỷ thùng dầu. Việc cắt giảm nhập khẩu 3,5 triệu thùng mỗi ngày có thể đang hấp thụ khoảng một phần ba lượng giảm nguồn cung toàn cầu từ eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, việc mong đợi Bắc Kinh làm nhiều hơn để bù đắp cho sự hạn chế dự trữ của Mỹ là không hợp lý, nhất là khi Mỹ là bên phát động chiến tranh.

Áp lực tăng giá dầu và chiến lược Iran

Chiến lược của Iran rất rõ ràng: giảm nguồn cung dầu để đẩy giá lên cao, gây sức ép với Mỹ. Nếu giá dầu tăng lên khoảng 150 USD mỗi thùng trong một tháng, mức cao từng xuất hiện trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu trước đây, điều này có thể khơi dậy một loạt sự kiện dẫn đến bong bóng cổ phiếu trí tuệ nhân tạo tại Mỹ vỡ tung.

Advertisement300 × 250

Khủng hoảng tài chính tiếp theo có thể làm tê liệt nền kinh tế Mỹ và khả năng chiến tranh của nước này, mở ra cơ hội hòa bình bền vững tại Tây Á.

Lợi ích chiến lược của Trung Quốc từ giá dầu cao

Dù giá dầu tăng làm tổn hại tạm thời, nhưng Trung Quốc cũng có thể xem đây là lợi ích chiến lược bởi sự ổn định hòa bình tại Trung Đông tốt cho kinh tế toàn cầu và chính nền kinh tế Trung Quốc. Việc tăng giá dầu chỉ là chi phí ngắn hạn có thể chấp nhận được trong bối cảnh này.

Nếu Trung Quốc quyết định hỗ trợ Mỹ bằng cách sử dụng dự trữ để giữ giá dầu dưới 100 USD, sẽ càng kéo dài cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Mục tiêu dài hạn của Trung Quốc là phát triển thị trường tại các nước đang phát triển, nhưng đa số các quốc gia này sẽ chịu tác động nặng nề khi giá dầu cao kéo dài, gây mất ổn định chính trị và xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến đà tăng trưởng của họ và trái lại với lợi ích quốc gia của Trung Quốc.

Kịch bản tệ nhất và chuẩn bị năng lượng của Trung Quốc

Trung Quốc cũng cần chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất là hạ tầng sản xuất dầu ở Trung Đông bị phá hủy nghiêm trọng. Nếu Mỹ tuyệt vọng nhắm vào hạ tầng dầu mỏ của Iran, Tehran cũng có thể đáp trả bằng cách tấn công hạ tầng dầu tại các nước vùng Vịnh. Một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu có thể mất đi trong một thập niên hoặc lâu hơn.

Dự trữ dầu của Trung Quốc rõ ràng không đủ trong kịch bản này, nhưng việc giữ dự trữ kéo dài sẽ tạo thời gian cho nước này phát triển các nguồn năng lượng thay thế. Chuyển dịch sang sử dụng năng lượng điện và mở rộng công nghiệp hóa than có thể là hướng đi lâu dài. Trung Quốc sở hữu một vùng công nghệ than tại Tân Cương với trữ lượng lên đến 390 tỷ tấn than, có thể chuyển đổi thành nhiên liệu lỏng, khí sạch, nhựa, phân bón hóa học và các sản phẩm khác thay thế dầu Trung Đông.

Tương lai kinh tế toàn cầu và công nghệ

Kinh tế toàn cầu đã trải qua nhiều biến động nghiêm trọng trong thập kỷ qua, nhưng các bước tiến về công nghệ mới giúp duy trì sự tăng trưởng. Trong tương lai, các công nghệ mới có thể giúp thế giới vượt qua mọi giới hạn và gián đoạn nhân tạo, đưa kinh tế thế giới vào một kỷ nguyên thịnh vượng mới.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Giá dầu thế giới có xu hướng tăng khi căng thẳng tại eo biển Hormuz làm gián đoạn nguồn cung.
  • Mỹ đang khó giữ giá dầu dưới 100 USD do dự trữ chiến lược thấp nhất trong 40 năm.
  • Trung Quốc không có ý định dùng dự trữ dầu để ngăn giá tăng vì điều này không có lợi lợi về lâu dài.
  • Chiến tranh tại Trung Đông có thể kéo dài ở mức độ thấp trong nhiều năm, ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế toàn cầu.
  • Trung Quốc tập trung dự trữ dầu để chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất về mất mát nguồn cung dầu vùng Trung Đông.

Đăng ký bản tin QMVN