Các liên minh được dẫn dắt bởi lợi ích an ninh
Trật tự khu vực từng thường được mô tả qua đối lập Sunni–Shia hoặc quan hệ với Washington. Những nhãn phân loại ấy nay khó giải thích trọn vẹn thực tế: một quốc gia có thể tìm kiếm sự bảo đảm từ Mỹ, hợp tác thương mại với Trung Quốc và đồng thời mua công nghệ quốc phòng từ những đối tác khác. Chính sách đối ngoại ngày càng vận hành theo từng vấn đề, từ phòng không và năng lượng đến hành lang thương mại.
Thỏa thuận phòng thủ Mecca được Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký trong tháng 8/2026 thể hiện khuynh hướng ấy. Ba nước sau đó bàn cách xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên. Tuy nhiên, cam kết tương trợ chưa đồng nghĩa họ sẽ tự động tham chiến trong mọi cuộc khủng hoảng. Những khác biệt về lợi ích, năng lực triển khai và quan hệ riêng với Iran vẫn là phép thử thực sự đối với liên minh.
Ở chiều khác, hợp tác giữa Israel với Hy Lạp và Ấn Độ nhấn mạnh vai trò của hệ thống phòng không, chuỗi cung ứng công nghệ và kết nối đường biển. Các nước Vùng Vịnh cũng tiếp tục giữ nhiều kênh đối thoại, bất chấp bất đồng xoay quanh các cuộc giao tranh. Một mạng lưới vừa hợp tác vừa cạnh tranh vì vậy đang thay thế những khối liên kết tưởng như cố định.
