“Kết quả rất thỏa đáng”
Phát biểu tại cuộc họp báo bên lề phiên họp hằng quý của Hội đồng Thống đốc IAEA ở Vienna, ông Grossi bảo vệ các điều khoản thanh sát trong văn bản giữa Mỹ và Saudi Arabia đã được gửi tới IAEA để hội đồng phê duyệt.
Tôi cho rằng đối với thỏa thuận cụ thể mà chúng ta có, đây là một kết quả rất thỏa đáng.
Theo văn bản Reuters được xem, các hoạt động như làm giàu và tái chế chỉ được diễn ra tại các địa điểm thuộc phạm vi thỏa thuận.
Saudi Arabia sẽ cho IAEA tiếp cận “trong thời gian ngắn” bất kỳ nơi nào trong các địa điểm này, với thông báo trước ít nhất 2 giờ nếu thanh sát viên đã có mặt tại chỗ, hoặc ít nhất 24 giờ trong các trường hợp khác.
Khoảng trống của Nghị định thư Bổ sung
Saudi Arabia, quốc gia có chương trình hạt nhân còn non trẻ, gần đây đã ký Hiệp định Bảo đảm Toàn diện với IAEA, quy định các nghĩa vụ cốt lõi như cho phép thanh sát các cơ sở hạt nhân đã khai báo. Tuy nhiên, Riyadh chưa ký Nghị định thư Bổ sung, văn kiện trao cho IAEA quyền hạn rộng hơn, bao gồm thanh sát đột xuất tại các địa điểm chưa khai báo.
Rõ ràng Nghị định thư Bổ sung mang lại khả năng tiếp cận rộng hơn và theo nghĩa đó được nhiều người coi là tiêu chuẩn. Chúng tôi cho rằng việc các nước có Nghị định thư Bổ sung là điều tốt, và có lẽ điều này sẽ xảy ra trong tương lai.
Những lo ngại về phổ biến vũ khí
Các chuyên gia chống phổ biến vũ khí hạt nhân lo ngại thỏa thuận không cấm làm giàu và tái chế, đặc biệt khi Thái tử Mohammed bin Salman từng tuyên bố Saudi Arabia sẽ phát triển vũ khí hạt nhân nếu đối thủ khu vực Iran làm điều đó.
Một số nhà quan sát cũng lưu ý ông Grossi đang tranh cử chức Tổng thư ký Liên Hợp Quốc và vì thế cần sự ủng hộ hoặc ít nhất không bị phản đối từ năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, trong đó có Mỹ.
















