Những nghiên cứu chưa công bố
Năm 2019, ông Tập Cận Bình trở thành nhà lãnh đạo Trung Quốc đầu tiên công khai kêu gọi tìm hiểu các phương án chi tiết cho việc quản trị Đài Loan sau “thống nhất”. Theo các nguồn tin học thuật, Đại học Thanh Hoa và Đại học Hạ Môn đã hoàn tất nghiên cứu trong năm nay, còn nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh sắp hoàn thành. Các nghiên cứu chưa được công bố.
Những công trình này dựa trên mô hình “một quốc gia, hai chế độ” do cố lãnh đạo Đặng Tiểu Bình đề ra cuối thập niên 1970 và đã được áp dụng tại Hồng Kông, Ma Cao. Theo mô hình này, Đài Loan có thể giữ hệ thống kinh tế, xã hội hiện hành và hưởng quyền tự trị cao. Các nghiên cứu không đại diện cho chính sách chính thức, nhưng hé lộ hiếm hoi những thảo luận học thuật ở đại lục về các điều kiện của một giải pháp tương lai.
Mức tự trị tùy theo con đường
Chủ đề xuyên suốt trong các thảo luận là hoàn cảnh “thống nhất” sẽ quyết định mức độ tự trị dành cho Đài Loan. Giáo sư Trần Tiên Tài, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đài Loan thuộc Đại học Hạ Môn, người dẫn dắt một nghiên cứu, cho rằng đàm phán càng sớm thì Đài Loan càng có nhiều quyền mặc cả.
Nếu thống nhất đạt được hoàn toàn bằng biện pháp hòa bình, với việc hai bên đàm phán ngay bây giờ, không gian xoay xở của Đài Loan, hay quyền hạn và địa vị mà Đài Loan có thể giữ lại, có thể lớn hơn so với Hồng Kông và Ma Cao.
