Một đêm nhạc không điện thoại
Cảm hứng của danh sách đến từ một buổi diễn của Phoebe Bridgers tại một nhà thi đấu lớn, nơi khán giả phải khóa điện thoại và cả đồng hồ thông minh trong túi Yondr ngay từ cửa vào. Bà Zoladz thừa nhận vốn dè dặt với các quy định áp đặt, nhưng lần này lại cảm thấy nhẹ nhõm khi được giải phóng khỏi màn hình, của mình lẫn của người khác, trong vài giờ ngắn ngủi.
Những khoảnh khắc chờ đợi giữa các tiết mục, vốn thường bị lấp đầy bởi việc lướt điện thoại vô thức, trở thành lúc để suy ngẫm. Và bà nghĩ về một điều thú vị hơn: hành trình dài của chiếc điện thoại trong âm nhạc đại chúng. Nhiều khán giả khác cũng chia sẻ rằng họ mang sổ tay để ghi lại buổi diễn, trò chuyện với người bên cạnh và thậm chí dùng bật lửa thay cho đèn flash điện thoại.
Chiếc điện thoại qua từng thời kỳ âm nhạc
Theo bà Zoladz, ca khúc về điện thoại đặc biệt hấp dẫn vì chúng thường phản chiếu công nghệ của thời đại ra đời. Danh sách của bà trải dài qua nhiều thập kỷ:
- Năm 1959, Chuck Berry viết “Memphis, Tennessee”, câu chuyện một người đàn ông nhờ tổng đài viên đường dài nối máy, với cái kết bất ngờ khi người anh tìm là cô con gái sáu tuổi.
- Năm 1966, The Kinks khai thác đường dây chung của nhiều hộ gia đình trong “Party Line”, một bài hát về quyền riêng tư bị xâm phạm.
- Năm 1976, Electric Light Orchestra phát hành “Telephone Line”, bản giao hưởng pop-rock về cuộc gọi không ai nhấc máy.
- Năm 2009, Lady Gaga và Beyoncé kết hợp trong “Telephone”, bản synth-pop phô diễn với video ca nhạc mang phong cách nghệ thuật đại chúng.
Dù công nghệ thay đổi từ tổng đài thủ công đến điện thoại di động, bà Zoladz nhận thấy sợi chỉ xuyên suốt các bài hát vẫn là nỗi khao khát kết nối và những trở ngại khiến cuộc gọi không thành.
Những câu chuyện phía sau bài hát
Ca khúc “867-5309/Jenny” năm 1981 của ban nhạc Tommy Tutone, vốn là một ban nhạc chứ không phải một người, từng khiến vô số người gọi thử dãy số trong bài. Ban nhạc từng úp mở rằng có một cô Jenny thật, nhưng năm 2004, đồng tác giả Alex Call thừa nhận đó hoàn toàn là hư cấu, được nghĩ ra dưới gốc cây mận trong sân nhà.
“Câu chuyện đó nghe hay hơn, nhưng nó không có thật.” — Alex Call
Với “Telephone Line”, ban nhạc Anh Electric Light Orchestra muốn tái hiện tiếng chuông điện thoại kiểu Mỹ, vốn khác với tiếng chuông Anh. Họ gọi một cuộc điện thoại quốc tế tới một số ngẫu nhiên, để chuông đổ thật lâu, rồi dùng đàn Moog điều chỉnh bộ dao động để tái tạo chính xác âm thanh ấy.
“Wichita Lineman” và nỗi cô đơn của người thường
Nhạc sĩ Jimmy Webb nảy ra ý tưởng cho “Wichita Lineman” khi lái xe qua một đoạn cao tốc hoang vắng ở Oklahoma và thoáng thấy một người thợ đơn độc trên cột điện thoại. Hình ảnh ấy theo ông suốt quãng đường dài, rồi trở lại khi ông sáng tác.
“Đó là một hình ảnh sống động như điện ảnh mà tôi lấy ra từ ký ức sâu thẳm khi viết bài hát này.” — Jimmy Webb
Ca sĩ nhạc đồng quê Glen Campbell kể ông đã khóc khi lần đầu nghe bản thu thử, và chính sự đồng cảm ấy giúp ca khúc lọt vào Top 10 năm 1968. Bob Dylan từng gọi đây là “bài hát vĩ đại nhất từng được viết”, một lời khen hiếm hoi từ một huyền thoại.
Từ hộp thư thoại đến tiếng tút dài
Danh sách còn có “Hanging on the Telephone” của Blondie năm 1978, vốn là bản cover ca khúc của ban nhạc ít tên tuổi The Nerves; “Star 69” của R.E.M. năm 1994, đặt theo mã gọi lại số vừa gọi đến ở Mỹ; và “Cel U Lar Device” của Erykah Badu năm 2015, một cách diễn giải lại “Hotline Bling” của Drake với đoạn hộp thư thoại hài hước.
Khép lại là “On the Line” năm 2019 của Jenny Lewis, về cuộc gọi cuối cùng tới người yêu cũ, kết thúc bằng âm thanh đau lòng nhất: tiếng tút dài. Bà Zoladz gửi lời nhắn tới độc giả: hãy thử gọi một cuộc điện thoại kiểu cũ cho ai đó thân thương, và mong rằng máy không bận.

















