Phong cách trầm lặng của nhà sáng lập DeepSeek

Trong khi nhiều nhà sáng lập công nghệ hiện đại thường xuyên xuất hiện với hình ảnh công khai và theo đuổi các giá trị doanh nghiệp tỷ đô, Liang Wenfeng lại chọn con đường khác biệt bằng cách giữ vị thế kín đáo. Là nhà sáng lập của startup trí tuệ nhân tạo DeepSeek và quỹ đầu tư định lượng High-Flyer Quant, Liang hiếm khi xuất hiện công khai, với chỉ vài bức ảnh cá nhân được biết đến rộng rãi trên mạng.

Vào tháng 5, một bản ghi âm cuộc họp kín với các nhà đầu tư tiềm năng của DeepSeek đã bị rò rỉ, mở tung bức màn nhằm hiểu rõ hơn chiến lược kinh doanh và tư duy của Liang. Mặc dù công ty không xác nhận tính xác thực của tài liệu này, nội dung ghi âm gần bốn tiếng đồng hồ đã thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc, bởi nó phản ánh một tư tưởng kinh doanh hướng đến kiềm chế và phát triển dài hạn, thay vì thành công tài chính nhanh chóng.

Chiến lược kiềm chế và tầm nhìn dài hạn

Trong cuộc họp, Liang nhấn mạnh nguyên tắc “kiềm chế” là cốt lõi trong tầm nhìn phát triển doanh nghiệp, thể hiện qua việc DeepSeek áp dụng mô hình mã nguồn mở và duy trì mức giá thấp nhằm hỗ trợ người dùng. Ông khẳng định công ty chỉ đặt mục tiêu thu lợi nhuận hợp lý, không nhằm tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn.

Liang giải thích thêm rằng việc giữ chi phí thấp giúp tăng khả năng đạt được trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – giai đoạn đột phá khi AI có thể tương đương hoặc vượt trình độ nhận thức con người. Ông chia sẻ: "Tôi không nghi ngờ rằng AGI sẽ có giá trị thương mại to lớn. Với suy nghĩ đó, ưu tiên của tôi hiện nay không phải là mở rộng thị phần, mà là nâng cao khả năng đạt được AGI." Chiến lược này khác biệt rõ rệt so với nhiều công ty AI toàn cầu đặt mục tiêu lợi nhuận nhanh và chiếm lĩnh thị trường nhanh chóng.

Thế lực tài chính và định giá thị trường

Dù giữ phong cách trầm lặng, Liang Wenfeng sở hữu khối tài sản cá nhân xấp xỉ 38 tỷ USD theo chỉ số Bloomberg Billionaires Index, chủ yếu nhờ cổ phần chi phối tại DeepSeek và đế chế quỹ đầu tư của ông. Điều này giúp ông trở thành một trong những nhà sáng lập giàu có nhất trong lĩnh vực phát triển mô hình AI thuần túy trên toàn cầu.

Advertisement300 × 250

Mặc dù thừa nhận DeepSeek vẫn chưa thương mại hóa đầy đủ sản phẩm, vòng gọi vốn đầu tiên vào tháng 5 diễn ra với nhu cầu đầu tư rất mạnh mẽ. DeepSeek được tách ra từ High-Flyer Quant vào năm 2023 để chuyên tâm nghiên cứu AGI. Vòng vốn này không nhằm nhu cầu tiền mặt khẩn cấp mà để thiết lập giá trị tham chiếu cho các gói cổ phiếu dành cho nhân viên và ổn định đội ngũ.

Giá trị thị trường của DeepSeek đã tăng mạnh từ 10 tỷ USD ban đầu lên khoảng 59 tỷ USD sau vòng gọi vốn kết thúc vào tháng 6. Để giữ quyền điều hành chiến lược khi có thêm nhà đầu tư bên ngoài, Liang đã tự bỏ ra gần 3 tỷ USD, trở thành cổ đông lớn nhất trong vòng gọi vốn. Tuy nhiên, theo Bloomberg, công ty đã tạm hoãn vòng gọi vốn thứ hai dự kiến huy động tối thiểu 10 tỷ nhân dân tệ (1,48 tỷ USD) sau khi các bản ghi cuộc họp bị lộ.

Khác biệt văn hóa trong làng AI toàn cầu

Các chuyên gia phân tích nhận định những phát ngôn của Liang phản ánh sự khác biệt văn hóa sâu sắc giữa các công ty AI Trung Quốc và phương Tây. Theo Guo Tao, hội viên Hiệp hội AI Trung Quốc, so với các phòng thí nghiệm AI hàng đầu tại Mỹ như Anthropic và OpenAI, DeepSeek mang phong cách và văn hóa doanh nghiệp riêng biệt do quan điểm cốt lõi khác biệt của người sáng lập.

Trong khi các công ty Mỹ tập trung mạnh vào thương mại hóa và mở rộng hệ sinh thái, Liang chú trọng vào những bước đột phá công nghệ cuối cùng thay vì lợi nhuận ngắn hạn, tạo ra văn hóa doanh nghiệp đi sâu vào công nghệ và bền vững theo thời gian.

Qian Wenying, viện trưởng Viện Magnet về AI và Đổi mới kinh doanh tại Thượng Hải, đồng quan điểm khi khẳng định OpenAI tin vào việc triển khai quy mô lớn và phản hồi thị trường, Anthropic chú trọng hơn đến an toàn có thể tổ chức hóa, còn DeepSeek ưu tiên hiệu quả kỹ thuật, tự chủ kỹ sư và hệ sinh thái mở.

Thách thức về nguồn lực và quan điểm về tài năng

Về môi trường địa chính trị rộng hơn, Liang nhận định chênh lệch giữa Trung Quốc và Mỹ không phải về nhân lực mà là về nguồn lực tính toán. Trung Quốc bị hạn chế tiếp cận chip công nghệ cao nhất của Nvidia do các biện pháp cấm vận từ Mỹ, làm ảnh hưởng đến quá trình huấn luyện và vận hành AI.

Ông cho biết DeepSeek đang xây dựng các cụm máy tính riêng, nhưng chưa quyết định có phát triển những con chip độc quyền hay không. Kết thúc cuộc họp, Liang mô tả đội ngũ DeepSeek là “những con người rất bình thường”, muốn phá vỡ quan niệm cho rằng chỉ có các thiên tài mới đạt được thành tựu lớn trong ngành công nghệ cao đặc trưng của thung lũng Silicon: “Tôi thích câu chuyện 'một nhóm người bình thường làm những việc phi thường' hơn là 'các thiên tài làm những việc phi thường'.”