Nhiều hiện vật quý tại Kharkiv không thể di dời do nguy cơ hư hại khi sơ tán

Tại Kharkiv, hàng loạt hiện vật có giá trị văn hóa nằm trong các bảo tàng không được di chuyển do nguy cơ cao bị hư hại trong quá trình sơ tán. Ông Oleh Syniehubov, người đứng đầu Ban Quân sự tỉnh Kharkiv, cho biết có những đồ vật mang giá trị di sản văn hóa cấp ưu tiên một không thể dịch chuyển bởi rủi ro bị tổn thương khi vận chuyển rất lớn. Những hiện vật này đang được cất giữ ở vị trí bí mật để đảm bảo an toàn, tuy nhiên các địa điểm này không có hầm tránh bom đúng chuẩn, nên việc di dời xuống hầm cũng không khả thi.

Kharkiv đang triển khai dự án xây dựng hầm trú ẩn chuyên biệt nhằm bảo quản các tài sản không thể di dời khỏi bảo tàng. Vị trí dự kiến là tại Trường Cao đẳng Nghệ thuật chuyên nghiệp Kharkiv. Tuy nhiên, dự án vẫn chưa được cấp ngân sách chính thức từ Nhà nước hoặc các đối tác quốc tế. Ông Syniehubov cho biết tổng kinh phí sơ bộ ước tính khoảng 250 triệu hryvnia, và hiện đã gửi đề xuất lên Chính phủ. Vị quan chức này cũng nhấn mạnh ưu tiên đầu tiên là tổ chức những nơi an toàn cho trẻ em như trường học và nhà trẻ dưới lòng đất, trước khi hoàn thiện hệ thống bảo tồn hiện vật.

Bảo tàng nghệ thuật tại Kharkiv bị ảnh hưởng nặng nề do cuộc không kích của Nga bằng tên lửa Shahed hồi tháng 6, khiến hàng loạt tranh và tài sản văn hóa bị thiệt hại. Tòa nhà xây dựng từ năm 1912-1914, có giá trị kiến trúc địa phương, bị hư hỏng nghiêm trọng khi một đám cháy lan rộng trên diện tích 1.200 m2 xuất hiện sau vụ trúng tên lửa drone.

Theo thông tin từ Bộ Văn hóa và Ban Quản lý khu vực, khoảng 200 hiện vật đã hư hại, trong đó 30-50 món có thể không phục hồi được. Sau sự cố, nhân viên cứu hỏa và người dân đã tích cực tham gia công tác cứu hộ. Sau vụ việc, công tác bảo tồn khẩn cấp đã được khởi động từ ngày 10/7 bởi nhân viên dịch vụ cứu hộ nhà nước nhằm bảo vệ tàn tích hiện vật còn lại.

Ông Syniehubov cho biết còn hơn 10.000 hiện vật đã được đưa ra khỏi tòa nhà bảo tàng nhưng vẫn chưa rời khỏi thành phố Kharkiv. Ban Quản lý đang nghiên cứu các phương án để bảo đảm bảo tàng có thể tiếp tục hoạt động trong hoàn cảnh chiến tranh, nhằm giúp người dân khu vực vẫn được tiếp cận các di sản văn hóa quan trọng của địa phương dù trong thời gian khó khăn.

Ngày 14/6, thành phố Kharkiv và khu vực lân cận chịu các cuộc tấn công drone của Nga, gây thương vong cho 6 người trong đó có trẻ sơ sinh. Vụ tấn công nhắm vào trung tâm thành phố gây cháy lớn tại bảo tàng nghệ thuật, gây nên sự tổn thất nghiêm trọng cho kho tàng văn hóa giá trị của khu vực.

Bảo tàng nghệ thuật Kharkiv là một biểu tượng lịch sử và kiến trúc nổi bật, với công trình xây dựng từ năm 1912 - 1914. Sự cố cháy lớn khiến nhiều tranh quý thuộc các thời kỳ khác nhau, đặc biệt là giai đoạn Liên Xô, bị ảnh hưởng tiêu cực, làm gián đoạn hoạt động lưu giữ di sản văn hóa của khu vực.

Theo ông Oleh Syniehubov, trước mắt việc ưu tiên là bảo tồn các hiện vật còn sót lại và duy trì hoạt động bảo tàng trong thời chiến, còn việc phục hồi toàn diện công trình là mục tiêu dài hạn tùy thuộc vào tình hình chiến sự và nguồn lực tài chính sau khi chiến tranh kết thúc.