Frankfurt: biểu tượng và lợi ích thực chất
Trong các thương vụ ngân hàng, một địa chỉ trụ sở đôi khi nói lên nhiều hơn vị trí của một tòa nhà. Frankfurt là trung tâm tài chính lớn của Đức, nơi Commerzbank gắn bó với hàng triệu khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Bởi thế, yêu cầu duy trì trụ sở ở Frankfurt và tiếp tục niêm yết không chỉ nhằm giữ hình ảnh quốc gia mà còn bảo đảm một điểm tựa pháp lý, quản trị và công khai thông tin cho thị trường Đức.
Trong thư gửi Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil đề ngày 18/11, Giám đốc điều hành UniCredit Andrea Orcel cho biết ông sẵn sàng đưa các nguyên tắc thành cam kết ràng buộc. Một trong những nội dung quan trọng là bổ sung thành viên mang quốc tịch Đức vào hội đồng quản trị UniCredit. Đổi lại, Berlin không còn yêu cầu trực tiếp chỉ định hai ghế trong ban giám sát Commerzbank, một nhượng bộ thể hiện việc chính phủ chuyển từ kiểm soát nhân sự sang đòi hỏi các bảo đảm về cấu trúc và hoạt động.
Từ đối đầu sang thương lượng có điều kiện
Bước ngoặt khó hình dung hai năm trước. UniCredit bắt đầu tích lũy cổ phần Commerzbank từ năm 2024, tạo ra tranh luận gay gắt về quyền sở hữu ngân hàng có vai trò lớn trong tài trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ của Đức.
Khi tỷ lệ sở hữu của bên mua tiến sát 50%, dư địa ngăn cản một cuộc chuyển giao quyền kiểm soát bằng biện pháp chính trị thu hẹp rõ rệt. Berlin vì vậy phải tìm cách bảo vệ những lợi ích có thể thương lượng được.
Trong tuyên bố gửi Reuters, ông Klingbeil xác nhận hai phía đã tìm được điểm chung và Đức ủng hộ một tiến trình nhanh chóng, chuyển giao trật tự. Ông đặc biệt nhấn mạnh những bảo đảm đối với địa điểm kinh doanh tại Đức, quyền lợi người lao động và đối thoại với hội đồng đại diện nhân viên. Những lời hứa ấy sẽ chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển thành văn bản, lịch trình và cơ chế giám sát đủ cụ thể.
Ngân hàng châu Âu trước phép thử hội nhập
Nếu kết hợp, hai ngân hàng sẽ sở hữu hơn 1.300 tỷ euro tài sản trên hai thị trường lớn nhất khu vực đồng euro. Người ủng hộ nhìn thấy triển vọng tiết kiệm chi phí, mở rộng năng lực tín dụng và tạo ra một đối trọng châu Âu mạnh hơn với các định chế tài chính toàn cầu. Việc Ủy ban châu Âu chấp thuận thương vụ theo quy định kiểm soát sáp nhập ngày 16/11 cũng cho thấy Brussels không xem đây là sự tập trung cạnh tranh không thể chấp nhận.
Dẫu vậy, quy mô lớn không tự động bảo đảm hiệu quả. Hợp nhất hệ thống công nghệ, danh mục khách hàng, mạng lưới chi nhánh và văn hóa quản trị luôn tiêu tốn thời gian. Commerzbank có vị trí đáng kể trong quan hệ tín dụng với khu vực Mittelstand, các doanh nghiệp quy mô vừa thường được xem là xương sống công nghiệp Đức. Một kế hoạch tiết kiệm mạnh tay nếu làm giảm chất lượng phục vụ nhóm này có thể gây tổn thất dài hạn lớn hơn lợi ích kế toán trước mắt.
Những câu hỏi chưa được khép lại
Sự phản đối của nhân viên xuất phát từ lo ngại cắt giảm việc làm mà ông Orcel từng đề cập. Sascha Uebel, người đứng đầu hội đồng đại diện lao động của Commerzbank, hoan nghênh cam kết giữ trụ sở tại Frankfurt nhưng lưu ý các hợp đồng và thỏa thuận hiện hành vẫn phải được tôn trọng. Quan điểm ấy nhắc rằng thành công của thương vụ không thể chỉ đo bằng tỷ suất lợi nhuận của cổ đông.
Một nút thắt khác là 13,3% cổ phần Commerzbank hiện do Chính phủ Đức nắm giữ từ thời cứu trợ trong khủng hoảng tài chính. Thư của ông Orcel cho rằng các bảo đảm mới tạo nền tảng để nhà nước thoái vốn; tuy nhiên tuyên bố của ông Klingbeil không đưa ra cam kết bán hoặc thời điểm bán. Nhà đầu tư cần phân biệt sự đồng thuận về nguyên tắc với một giao dịch cổ phần đã được ký kết và hoàn thành.














