Giá cao để kìm cầu
Theo kênh CNBC, ông Nikhil Bhandari, đồng Giám đốc nghiên cứu tài nguyên thiên nhiên khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Goldman Sachs, cho rằng giá sản phẩm dầu cần đủ cao để tiếp tục làm giảm một phần nhu cầu trong năm tới. Ngân hàng coi đây là điều cần thiết để nhu cầu phục hồi không vượt quá khả năng của các nhà máy lọc dầu vốn đã bị hạn chế.
Theo ông Bhandari, nếu nhu cầu phục hồi trong năm tới, hệ thống lọc dầu toàn cầu sẽ phải vận hành ở công suất cao nhất trong hai thập kỷ qua. Ông Baden Moore, chuyên gia phân tích của công ty môi giới CLSA, nhận định nhu cầu nền tảng với sản phẩm dầu về cơ bản vẫn còn nguyên, và việc bổ sung tồn kho toàn cầu có thể mất tới hai năm.
Hệ thống lọc dầu dưới áp lực
Theo báo cáo “Siêu chu kỳ lọc dầu toàn cầu” của Goldman công bố ngày 21/9, nhiều yếu tố đang bóp nghẹt nguồn cung sản phẩm dầu:
- Năm 2026 tiếp tục là năm công suất lọc dầu “tăng trưởng âm”, với công suất ngoài Trung Quốc dự kiến giảm khoảng 300.000 thùng mỗi ngày.
- Khoảng 2 triệu thùng mỗi ngày công suất lọc dầu ở Trung Đông vẫn ngừng hoạt động, trong khi các cơ sở bị hư hại của Nga làm hạn chế thêm nguồn cung diesel.
- Tồn kho sản phẩm dầu có thể kết thúc năm 2026 dưới mức số ngày cung ứng thấp nhất kể từ năm 2015.
Các nhà máy lọc dầu Mỹ, vốn chạy hết công suất để bù đắp, cũng sẽ cần tiến hành bảo trì bị trì hoãn, tạm thời làm giảm sản lượng. Việc xuất khẩu dầu thô từ vùng Vịnh phục hồi cũng không cải thiện đáng kể nguồn cung sản phẩm tinh chế.
Dự trữ khẩn cấp chỉ là giải pháp tạm thời
Thứ Sáu tuần trước, nhóm G7 đồng ý xả 100 triệu thùng dầu thô và sản phẩm tinh chế trong bốn tháng, trong đó có lượng lớn diesel được đưa ra trong 20 ngày đầu. Thông báo khiến giá hợp đồng tương lai dầu gasoil châu Âu giảm 5,75%.
Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Saudi Aramco Amin Nasser cho rằng dự trữ khẩn cấp chỉ có thể giúp vượt qua một mùa đông.
Xả dự trữ khẩn cấp chỉ giải quyết vấn đề thanh khoản, không giải quyết vấn đề tồn kho cốt lõi.
Theo ông Moore, việc xả kho giúp câu giờ nhưng đồng nghĩa với việc tồn kho bị tiêu hao thay vì được bổ sung, biến nhu cầu tái nhập kho thành nguồn cầu dài hạn. Ông Bernard Aw, kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Coface, cũng nhận định tác động của các đợt xả kho chỉ mang tính tạm thời.
Gánh nặng lên nền kinh tế
Dầu diesel là nhiên liệu của xe tải, máy móc nông nghiệp, tàu thuyền và nhiều ngành công nghiệp. Khi giá diesel cao kéo dài, chi phí vận chuyển và sản xuất tăng, đẩy giá hàng hóa và thực phẩm lên theo. Tại Mỹ, giá diesel lần đầu vượt 6 USD mỗi gallon hồi tháng 9.
Dự báo của Goldman cho thấy các chính phủ và doanh nghiệp cần chuẩn bị cho một giai đoạn chi phí năng lượng cao kéo dài, thay vì kỳ vọng giá sẽ nhanh chóng hạ nhiệt khi nguồn cung dầu thô phục hồi.
Bài toán dài hạn
Cuộc khủng hoảng hiện nay bộc lộ điểm yếu cấu trúc: thế giới có thể có đủ dầu thô, nhưng thiếu năng lực lọc dầu để biến nó thành nhiên liệu sử dụng được. Việc đóng cửa nhiều nhà máy lọc dầu cũ trong những năm qua đã khiến hệ thống thiếu dư địa ứng phó với cú sốc.
Giải pháp bền vững đòi hỏi đầu tư vào công suất lọc dầu, đa dạng hóa nguồn cung và tăng tốc chuyển đổi sang các nguồn năng lượng thay thế, để nền kinh tế bớt phụ thuộc vào một mắt xích dễ tổn thương.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.














