LOGINK thu hẹp dấu chân toàn cầu, phơi bày cuộc cạnh tranh dữ liệu phía sau những tuyến hàng hải thế giới

LOGINK, tên đầy đủ là National Transportation and Logistics Public Information Platform, khởi đầu từ một dự án cấp địa phương ở Zhejiang với mục tiêu kết nối dữ liệu cảng biển, xe tải, doanh nghiệp vận tải và cơ quan quản lý trong một hệ thống tìm kiếm chung. Khi được Bộ Giao thông Trung Quốc tiếp quản và hậu thuẫn, nền tảng này nhanh chóng mở rộng tham vọng ra ngoài biên giới. Từ năm 2010, LOGINK tham gia cơ chế chia sẻ dữ liệu với Nhật Bản và Hàn Quốc; sau đó tìm kiếm quan hệ với các cảng và hệ thống logistics tại Hong Kong và châu Âu. Trong cách nhìn của Bắc Kinh, đây là một công cụ số hóa chuỗi cung ứng, giảm giấy tờ và giúp dữ liệu vận tải lưu chuyển hiệu quả hơn.

Nhưng đến năm 2026, nhiều mắt xích từng được xem là nền tảng cho quá trình quốc tế hóa lại không còn hoạt động như trước. Reuters cho biết LOGINK rời International Port Community Systems Association sau khi ngừng đóng phí thành viên; dự án chia sẻ dữ liệu quốc tế liên quan cũng rơi vào trạng thái đình trệ. Cơ chế hợp tác ba bên với Nhật Bản và Hàn Quốc không còn họp từ năm 2024, còn phía Nhật cho biết quyền truy cập dữ liệu từ LOGINK đã ngừng mà không có thông báo. Các biên bản ghi nhớ với Sines ở Bồ Đào Nha và Portbase tại Rotterdam cũng không dẫn tới hợp tác sâu. Những dấu hiệu này cho thấy tầm với quốc tế của LOGINK đã co lại đáng kể so với kỳ vọng một thập niên trước.

Điểm ngoặt lớn đến vào năm 2022, khi các nhà lập pháp và cơ quan nghiên cứu của Mỹ bắt đầu công khai cảnh báo về rủi ro của LOGINK. U.S.-China Economic and Security Review Commission cho rằng một nền tảng do nhà nước Trung Quốc kiểm soát, nếu được sử dụng rộng rãi ở nhiều cảng, có thể tạo ra lợi thế thông tin về tuyến hàng, giá trị hàng hóa, điểm đến và hoạt động chuỗi cung ứng.

Một số quan chức Mỹ còn lo ngại dữ liệu như vậy có thể giúp theo dõi những lô hàng nhạy cảm đi qua mạng vận tải thương mại, trong đó có trang thiết bị quân sự.

Phía Trung Quốc bác bỏ cách diễn giải rằng LOGINK có khả năng thu thập hoặc giám sát liên tục dữ liệu thương mại nhạy cảm. Các cơ quan Nhật Bản và Hàn Quốc từng hợp tác với hệ thống cũng nói phạm vi thông tin họ chia sẻ hẹp hơn nhiều so với những kịch bản đáng lo ngại tại Washington, chủ yếu gồm giờ tàu đến, rời cảng và thông tin xếp dỡ chứ không phải nội dung chi tiết của hàng hóa. Dù vậy, Mỹ đã cấm sử dụng LOGINK trong một số hoạt động chính phủ và thúc giục đồng minh thận trọng. Reuters dẫn các nguồn trong ngành cho rằng chiến dịch “nêu tên và gây sức ép” của Washington có tác động tới việc thu hẹp dấu chân quốc tế của nền tảng, dù chưa thể chứng minh đó là nguyên nhân duy nhất.

Song song với áp lực bên ngoài, LOGINK còn đối mặt một câu chuyện khác ngay trong Trung Quốc. Theo hồ sơ doanh nghiệp được Reuters rà soát, pháp nhân đứng sau trung tâm Wenzhou đã gặp ít nhất 39 vụ kiện từ đầu năm 2024 với tổng giá trị khoảng 1,3 triệu USD, bao gồm tranh chấp lao động, hóa đơn dịch vụ và hợp đồng. Một công ty con của China Mobile từng kiện doanh nghiệp này, còn chủ khu công nghiệp nơi đặt văn phòng cũng khởi kiện liên quan đến hợp đồng thuê. Khi phóng viên Reuters tới trung tâm vận hành vào tháng 9/2026, khu vực tiếp tân trống, đèn tắt và nhiều dây cáp máy tính đã bị tháo.

Điều nghịch lý là LOGINK chưa hoàn toàn biến mất khỏi tư duy chính sách của Trung Quốc. Bộ Giao thông nước này trong tháng 6 vẫn ban hành văn bản kêu gọi kết nối hệ thống với nhiều luồng dữ liệu trong nước hơn. Vì vậy, khả năng LOGINK chuyển từ tham vọng quốc tế sang củng cố vai trò nội địa chưa thể bị loại trừ. Với thế giới, bài học lớn hơn nằm ở chỗ dữ liệu logistics đã trở thành một dạng hạ tầng chiến lược tương tự cảng biển, cáp viễn thông hay nền tảng thanh toán. Ai kiểm soát chuẩn dữ liệu, điểm kết nối và khả năng phân tích dòng hàng có thể giành lợi thế thương mại lẫn địa chính trị — và vì thế, cuộc cạnh tranh quanh LOGINK có thể giảm nhiệt, nhưng cuộc cạnh tranh về dữ liệu vận tải toàn cầu thì chưa kết thúc.