Tại Mỹ, một trong những thắng cảnh thiên nhiên được chụp ảnh nhiều nhất của Hawaii đã biến mất. Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ cho biết vòm đá biển Hōlei, vòm đá dung nham cao khoảng 90 feet (27 mét) trên bờ biển phía nam đảo Lớn luôn bị sóng vỗ, đã sụp xuống Thái Bình Dương trong khoảng từ ngày 23 đến 27/9, có thể vào lúc Công viên Quốc gia Núi lửa Hawaii tạm đóng cửa vì bão nhiệt đới Nolo. Vòm đá hình thành khoảng 550 năm trước và mang tên một loài cây bản địa nhỏ, từ lâu đã được dự báo sẽ sụp đổ khi những con sóng không ngừng bào mòn chân đế. Giới chức công viên gọi sự sụp đổ là lần biến đổi mới nhất của dải bờ biển hoang sơ, hiểm trở và tiễn biệt vòm đá trên mạng xã hội bằng dòng chữ giản dị “RIP”. Nhưng họ cũng đưa ra cảnh báo nghiêm khắc: hình ảnh trên mạng cho thấy có người đi vào khu vực cấm gần vị trí vòm đá cũ, đặt bản thân và lực lượng cứu hộ trước nguy cơ rơi từ vách đá dựng đứng xuống biển động. Sự mất mát nhắc nhở rằng ngay cả những cảnh quan tưởng như vĩnh cửu cũng không ngừng được lửa, nước và thời gian nhào nặn.
Theo Cơ quan Công viên Quốc gia, vòm đá Hōlei vẫn còn đứng vững vào ngày 23/9 nhưng đã sụp đổ trước tối Chủ nhật, 27/9. Thời điểm chính xác chưa được xác định và có thể trùng với lúc Công viên Quốc gia Núi lửa Hawaii tạm đóng cửa vì bão nhiệt đới Nolo.
Vâng, đó là sự thật. Vĩnh biệt vòm đá biển Hōlei.
Giới chức cho biết sự sụp đổ dù đã được dự báo vẫn đánh dấu lần biến đổi mới nhất của dải bờ biển xa xôi của công viên.
Nhiều người trên mạng mô tả đơn giản đó là quy luật tự nhiên, trong khi những người khác tiếc nuối một nơi mang ý nghĩa đặc biệt với vô số du khách.
Cơ quan công viên kêu gọi mọi người giữ khoảng cách với khu vực, viện dẫn nguy cơ rơi ngã nghiêm trọng.
Hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy có người đi vào khu vực cấm gần nơi vòm đá từng đứng, đặt bản thân và lực lượng ứng cứu trước nguy cơ lớn bị rơi và chết đuối ở dải bờ biển sóng gió dữ dội.
Giới chức nhấn mạnh việc tôn trọng lệnh cấm là điều thiết yếu để giữ an toàn cho cả du khách và nhân viên công viên.
Vòm đá biển Hōlei hình thành khoảng 550 năm trước từ dung nham nguội đông thành đá dọc bờ biển. Tên của nó bắt nguồn từ hōlei, một loài cây nhỏ chỉ có ở Hawaii, thuộc họ bông tai.
Vòm đá biển ra đời và mất đi nhờ xói mòn. Sóng biển khai thác những điểm yếu của đá ven bờ, khoét thành hang rồi xuyên thủng để tạo thành vòm. Theo thời gian, sóng dữ và phong hóa làm nhịp vòm yếu dần cho đến khi sụp đổ, thường để lại những cột đá đơn độc. Vì thế, sự sụp đổ của Hōlei là chương cuối tự nhiên, dù đầy xúc động.
Công viên Quốc gia Núi lửa Hawaii là một trong những cảnh quan biến động nhất Trái Đất. Các đợt phun trào núi lửa bồi thêm đất mới khi dòng dung nham chảy ra biển, trong khi đại dương bền bỉ bào mòn bờ biển, kiến tạo rồi hủy hoại trong một vòng tuần hoàn bất tận.
Hōlei gia nhập danh sách những vòm đá tự nhiên nổi tiếng đã biến mất trong những năm gần đây, trong đó có Cửa sổ Xanh của Malta sụp đổ năm 2017 và Vòm Darwin ở quần đảo Galápagos đổ năm 2021. Mỗi mất mát nhắc du khách rằng những cảnh quan họ chiêm ngưỡng chỉ là khoảnh khắc tạm thời trong một câu chuyện địa chất dài lâu hơn nhiều.
Câu chuyện của Hōlei bắt đầu từ Kīlauea, một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới, nằm ở sườn đông nam đảo Lớn của Hawaii. Qua nhiều thế kỷ, dung nham từ Kīlauea tràn xuống bờ biển, nguội thành những vách đá đen để rồi Thái Bình Dương tấn công. Công viên Quốc gia Núi lửa Hawaii được thành lập năm 1916 và sau đó được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, bảo vệ cả những kỳ quan núi lửa lẫn các địa điểm mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc với người Hawaii bản địa.
Vòm đá biển trở thành điểm nhấn với du khách lái xe tới cuối tuyến đường Chain of Craters của công viên, nơi nó đứng sừng sững như biểu tượng ấn tượng của cuộc gặp gỡ giữa lửa và nước. Khi du lịch tới các thắng cảnh thiên nhiên tăng mạnh, tình trạng du khách phớt lờ cảnh báo an toàn để chụp ảnh cũng gia tăng, đôi khi dẫn đến hậu quả bi thảm. Những người ủng hộ tự do tiếp cận cho rằng con người nên được tự do trải nghiệm thiên nhiên hoang dã; những người quản lý công viên nhấn mạnh có những khu vực đơn giản là quá nguy hiểm. Nút thắt trung tâm là làm sao để con người tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên mà vẫn tôn trọng cả sức mạnh lẫn sự vô thường của nó.
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Khi Nhà Trắng thay đổi, ai lên tiếng cho lịch sử chung của nước Mỹ?52 views · America
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth giữ giọng điệu cứng rắn, trong khi hoài nghi về năng lực lãnh đạo của ông gia tăng ngay trong đảng Cộng hòa46 views · America
Bức ảnh coyote ngậm chim roadrunner ở California hé lộ sự thật bất ngờ phía sau cuộc rượt đuổi hoạt hình
