Tình hình tử vong do tai nạn giao thông toàn cầu 2010-2025
Một báo cáo mới đây của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy số người tử vong do tai nạn giao thông đường bộ trên thế giới đã giảm 8%, còn khoảng 1,16 triệu người vào năm 2025, so với 1,26 triệu người vào năm 2010 – thời điểm khai mạc thập kỷ hành động vì an toàn giao thông đường bộ. Tỷ lệ tử vong cũng đồng thời giảm 21% trong giai đoạn này bất chấp số lượng xe cơ giới tăng hơn một tỷ chiếc.
WHO nhấn mạnh tai nạn giao thông vẫn duy trì vị trí nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong nhóm trẻ em và người trẻ tuổi từ 5 đến 29 tuổi trong suốt hơn một thập kỷ qua, gióng lên hồi chuông cảnh báo về nhu cầu kiểm soát và giảm thương vong ở nhóm dễ tổn thương này.
Cam kết của các quốc gia trong LHQ nhằm tăng tốc cải thiện an toàn đường bộ
Trong bối cảnh báo cáo được công bố, các nước thành viên Liên Hợp Quốc đã thông qua một tuyên bố tại Đại hội đồng nhằm đẩy mạnh nỗ lực đạt mục tiêu phát triển bền vững (SDG) là giảm một nửa số tử vong và thương tích nghiêm trọng do tai nạn giao thông vào năm 2030 so với năm 2021.
Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu rằng: “Những tiến bộ này cho thấy thay đổi là khả thi nếu các quốc gia đầu tư hệ thống đường bộ an toàn hơn. Trong 15 năm qua, chúng ta đã đạt được tiến triển thực sự, mặc cho số lượng xe tăng và sự chuyển đổi lớn trong cách mọi người di chuyển.” Ông cũng nhấn mạnh tuyên bố mới sẽ hỗ trợ các quốc gia ưu tiên thiết kế đường bộ đặt con người lên trung tâm thay vì xe cộ, đồng thời khẳng định mọi cái chết trên đường đều có thể phòng tránh được.
Nội dung chính của tuyên bố và cách tiếp cận hệ thống an toàn
Tuyên bố cam kết các chính phủ triển khai các chiến lược an toàn giao thông quốc gia với mục tiêu đo lường cụ thể, ngân sách và thời hạn rõ ràng. Đồng thời, yêu cầu tăng cường các cơ quan an toàn giao thông, cải thiện hệ thống dữ liệu tai nạn, nâng cao luật pháp và thực thi, cũng như nâng chuẩn an toàn cho hạ tầng, xe cộ và đường sá.
Trọng tâm của tuyên bố là phương pháp “Hệ thống an toàn” (Safe System), thừa nhận lỗi của con người là không thể tránh khỏi nên thiết kế hệ thống đường, phương tiện và giới hạn tốc độ nhằm giảm thiểu thương vong nghiêm trọng hoặc tử vong khi xảy ra tai nạn.
Chênh lệch tiến triển giữa các khu vực và thách thức mới
WHO cho biết tiến triển về giảm tử vong giao thông không đồng đều giữa các khu vực. Khu vực châu Âu ghi nhận giảm tới 36%, khu vực Tây Thái Bình Dương giảm 15%. Tuy nhiên, khu vực Đông Nam Á chỉ giảm 2%, châu Mỹ không thay đổi đáng kể, còn châu Phi ghi nhận tăng 17% số người chết vì tai nạn giao thông.
Thay đổi trong mô hình di chuyển cũng được WHO nêu là thách thức quan trọng. Số lượng xe máy toàn cầu đã tăng hơn gấp ba lần từ 2011 đến 2025, phần lớn do sự phát triển của dịch vụ gọi xe và giao hàng. Hiện người đi xe máy chiếm gần một phần ba số ca tử vong trên đường toàn cầu. WHO nhấn mạnh đội mũ bảo hiểm chất lượng cao giảm khả năng tử vong khi tai nạn hơn 6 lần.
Những nguy cơ với người tham gia giao thông không dùng ô tô
Hơn một nửa số người chết do tai nạn giao thông toàn cầu là những người không ngồi trên xe hơi, bao gồm người đi bộ, đi xe đạp và xe máy. Etienne Krug, Giám đốc Ban Y tế về các yếu tố xác định, thúc đẩy và phòng ngừa tại WHO, cảnh báo nếu đường phố được thiết kế chỉ để phục vụ tài xế ô tô thì nhóm người này sẽ vô cùng dễ tổn thương.
Ông nhấn mạnh: “Chúng ta biết giải pháp hiệu quả là luật pháp nghiêm ngặt, thực thi mạnh mẽ, hạ tầng và phương tiện an toàn, chú trọng giảm tốc độ và ngăn chặn lái xe trong tình trạng không tỉnh táo. Tuyên bố này có nghĩa chúng ta phải hành động nhanh và mạnh mẽ hơn.”
Ý kiến các chuyên gia quốc tế về an toàn giao thông
Các bộ trưởng và chuyên gia nhiều quốc gia như Brazil đã chỉ ra sự gia tăng đáng kể các vụ tử vong liên quan người đi xe hai bánh, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp thực thi dựa trên bằng chứng để nâng cao an toàn đường bộ.
Mục tiêu giảm thương vong giao thông đòi hỏi sự phối hợp của nhiều quốc gia và sự cam kết nhiều chiều nhằm tạo ra hệ thống giao thông công bằng, an toàn hơn cho tất cả mọi người.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Số người tử vong do tai nạn giao thông giảm 8% trên toàn cầu từ 2010 đến 2025 dù số lượng xe tăng trên một tỷ.
- Tai nạn giao thông vẫn là nguyên nhân dẫn đầu tử vong ở nhóm 5-29 tuổi trong hơn một thập kỷ.
- WHO nhấn mạnh phương pháp ‘Hệ thống an toàn’ trong thiết kế đường bộ nhằm giảm thiểu thương vong.
- Tiến triển giảm tử vong không đồng đều giữa các khu vực, với châu Phi tăng 17% số ca tử vong.
- Người đi xe máy chiếm gần một phần ba số ca tử vong và đội mũ bảo hiểm chất lượng giúp giảm nguy cơ tử vong hơn 6 lần.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.









