Lựa chọn thứ ba của Washington và sức ép phong tỏa hải quân
Theo thông tin được hãng tin Reuters dẫn lại từ các quan chức Mỹ, châu Âu và vùng Vịnh ngày 17 tháng 11 năm 2026, Tổng thống Donald Trump hiện tạm gác phương án tiếp tục oanh kích dữ dội Iran sau khi nhận thấy các đợt ném bom mới khó thay đổi cục diện mà còn có thể kích hoạt đòn trả đũa tàn khốc nhằm vào các cơ sở năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh. Thay vào đó, Nhà Trắng đặt cược vào lệnh phong tỏa hải quân và sức ép kinh tế kéo dài để buộc Tehran phải nhượng bộ trong chương trình hạt nhân.
Tại hội nghị ngoại trưởng G7 ở Paris tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington không hề bị mắc kẹt giữa hai thái cực là tái chiến hoặc chấp nhận một thỏa thuận yếu kém. Ông mô tả chiến dịch bóp nghẹt kinh tế bền bỉ như lựa chọn thứ ba nhằm chứng minh cho giới lãnh đạo Iran thấy họ không nắm quyền kiểm soát cuộc chơi, dù các quan chức châu Âu lưu ý rằng sự hiện diện của ba tàu sân bay Mỹ trong khu vực cho thấy phương án quân sự vẫn để ngỏ trước khi đảng Dân chủ tiếp quản Quốc hội Mỹ vào tháng 1 năm 2027.
"Có một thực tế song trùng. Ông Trump không có những lựa chọn tốt, và người Iran cũng không có những lựa chọn tốt." Dennis Ross.
Kho uranium chôn sâu dưới núi và bài toán trình tự đàm phán
Bất chấp sức ép kinh tế ngày càng nghẹt thở, các nguồn tin tình báo châu Âu và phương Tây tiết lộ rằng chiến dịch quân sự của Mỹ lại vô tình củng cố quyền lực cho phe cứng rắn nhất tại Tehran và làm trầm trọng thêm bài toán hạt nhân. Báo cáo tình báo chỉ ra một phần đáng kể kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran nhiều khả năng đang được chôn sâu bên dưới núi Pickaxe — một cơ sở ngầm được gia cố kiên cố gần tổ hợp hạt nhân Natanz — trong khi Tehran tuyên bố sẽ không cho phép thanh sát viên quốc tế quay lại chừng nào chiến sự còn tiếp diễn.
Trên bàn đàm phán gián tiếp thông qua các nhà trung gian Oman và Qatar, hai bên bế tắc hoàn toàn ở khâu sắp xếp trình tự bước đi. Tehran yêu cầu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa, giải tỏa tài sản bị đóng băng, khôi phục xuất khẩu dầu mỏ, chấm dứt thù địch trên mọi mặt trận và công nhận vai trò của Iran trong việc quản lý tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz trước khi bắt đầu đối thoại thực chất; đổi lại, Washington đòi hỏi các cam kết hạt nhân có thể kiểm chứng ngay từ đầu theo nguyên tắc có đi có lại đồng thời.
Thế kẹt nội bộ tại Tehran và nỗi lo của các quốc gia vùng Vịnh
Các quốc gia vùng Vịnh — vốn đã hứng chịu hơn 7.000 tên lửa và máy bay không người lái của Iran kể từ đầu cuộc chiến theo thống kê của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh — đã nhiều lần cảnh báo Washington rằng bất kỳ đợt không kích mới nào cũng sẽ biến hạ tầng của họ thành mục tiêu trả đũa trực tiếp. Các nhà ngoại giao châu Âu nhận định một thỏa thuận chỉ khả thi nếu cả hai bên nhượng bộ thông qua các bên thứ ba như các nước vùng Vịnh, giúp Tehran giữ thể diện trước dư luận trong nước.
Tuy nhiên, nội bộ chính trường Iran hiện nay gần như không có nhân vật nào đủ dư địa chính trị để ký kết thỏa hiệp. Các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng một nhóm nòng cốt thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tin rằng họ đã giành chiến thắng nên hoàn toàn không mặn mà với đàm phán, đẩy Ngoại trưởng Abbas Araqchi vào thế tiến thoái lưỡng nan, trong khi cựu nhà ngoại giao Mỹ Alan Eyre cảnh báo lệnh phong tỏa hải quân kéo dài sớm muộn cũng sẽ buộc Iran phải leo thang quân sự khi sức chịu đựng cạn kiệt.
"Rốt cuộc, nếu Mỹ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa, Iran sẽ leo thang bởi vì họ không thể cầm cự được nữa." Alan Eyre.

















