Bốn đòn tấn công trong năm ngày
Theo AP, liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cho biết đòn tấn công hôm Chủ nhật nhắm vào khu nhà ga số 3 và số 4, nơi phục vụ các chuyến bay nội địa, gây thương vong. Sân bay King Khalid đã đóng cửa từ sau vụ tấn công tên lửa hôm thứ Bảy. Đại sứ quán Ấn Độ cho biết một công dân nước này đã qua đời vì vết thương, nâng số người chết lên 13. Nhà chức trách sau đó xác nhận sân bay King Fahd ở Dammam, bên bờ vịnh Ba Tư, cũng bị tấn công.
Đòn tấn công mới nhất vào Riyadh diễn ra ngay sau khi Houthi cho biết sân bay ở thủ đô Sanaa do họ kiểm soát lại bị đánh trúng và quy trách nhiệm cho Ả Rập Xê Út. Kênh Al-Masirah của Houthi đưa tin thêm nhiều cuộc không kích vào Sanaa trong đêm; Riyadh chưa bình luận.
Những con người phía sau con số
Danh tính một số nạn nhân của vụ tấn công hôm thứ Bảy đã được công bố: một nữ tiếp viên hàng không người Ai Cập và bà Buthaina Ahmad Oweida, một góa phụ người Syria sinh sống tại vương quốc, quê ở Hafasraja, tỉnh Idlib. Một công dân Mỹ cũng thiệt mạng nhưng chưa được công bố danh tính.
Ở Yemen, Bộ Y tế do Houthi điều hành cho biết một em nhỏ đã chết và sáu người bị thương trong một cuộc không kích bị nghi do Ả Rập Xê Út tiến hành vào một ngôi nhà ở Sanaa, đồng thời khẳng định 91 người Yemen đã bị liên quân giết hại trong năm tuần, 60% là phụ nữ và trẻ em. Phía Ả Rập Xê Út chưa phản hồi các tuyên bố này. Tại Aden, những gia đình phải rời bỏ nhà cửa đang tá túc trong các lều tạm ven đường.
Lá chắn phòng không đang cạn dần
Các đòn tấn công của Houthi vào sân bay, hạ tầng dầu mỏ và cơ sở quân sự phơi bày một vấn đề: theo các quan chức khu vực nói với AP hồi tháng trước, vương quốc đang thiếu tên lửa đánh chặn và đã đề nghị Pháp, Anh, Pakistan và Ai Cập triển khai hỗ trợ phòng không; một quan chức còn lưu ý kho dự trữ của Mỹ cũng hao hụt trong chiến tranh Iran. Dẫu vậy, tại hội nghị năng lượng quốc tế ở Riyadh, Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê Út tỏ ra kiên định.
Không đời nào có ai bẻ gãy được lưng chúng tôi. Chúng tôi như phượng hoàng, luôn tái sinh từ đống tro tàn.
Ông cho biết vương quốc đang xây thêm đường ống bên cạnh tuyến Đông – Tây từng bị tấn công và đóng cửa nhiều ngày hồi tháng trước.
Các đòn tấn công diễn ra đúng lúc Riyadh tổ chức hội nghị năng lượng lớn và chuẩn bị cho một diễn đàn đầu tư – đe dọa nỗ lực mở cửa đón doanh nghiệp và du khách của Thái tử Mohammed bin Salman.
Bab el-Mandeb và nguy cơ Mỹ can dự
Đợt leo thang trên mặt trận mới của cuộc chiến có thể kéo Mỹ can dự sâu hơn. Những yếu tố then chốt gồm:
- Tổng thống Trump cho biết đang cân nhắc tham gia cuộc chiến chống Houthi, nhưng chưa có dấu hiệu ông đã điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman như dự định.
- Houthi đã chiếm các khu vực then chốt dọc eo biển Bab el-Mandeb hồi tháng trước, và liên quân đang tìm cách giành lại.
- Một cuộc can thiệp của Mỹ có thể khiến Houthi chặn tàu qua Bab el-Mandeb, thu hẹp thêm dòng dầu từ vùng Vịnh khi Hormuz đã bị Iran đe dọa.
Tối Chủ nhật, Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út và Iran điện đàm. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết ông cảnh báo việc theo đuổi giải pháp quân sự mà bỏ qua con đường chính trị, và Tehran sẵn sàng giúp khởi động đối thoại giữa Riyadh và Houthi.
Đòn gây sức ép có thể phản tác dụng
Houthi, vốn đứng ngoài lề chiến tranh Iran cho tới gần đây, đã trở thành một trong những đồng minh mạnh nhất của Tehran và nay gây sức ép trực tiếp lên đối thủ khu vực của Iran. Nhưng giới chuyên gia nghi ngờ hiệu quả của chiến thuật này.
Thay vì buộc Riyadh lùi bước, các cuộc tấn công vào hạ tầng thiết yếu của Ả Rập Xê Út có thể khiến họ càng quyết tâm tiếp tục chiến dịch.
Nhận định của nhà phân tích cấp cao về Yemen thuộc Nhóm Khủng hoảng Quốc tế cho thấy một vòng xoáy nguy hiểm: mỗi đòn đánh lại sinh ra lý do cho đòn đáp trả, và dân thường ở cả hai bờ biên giới là những người trả giá đắt nhất.
