Từ hóa đơn đổ xăng đến quyết định mua xe
Khi chi phí đi lại tăng nhanh, người dân có thêm động lực cân nhắc cả giá mua lẫn chi phí sử dụng trong nhiều năm. Theo dữ liệu GlobalPetrolPrices được Reuters trích dẫn, giá xăng tại Philippines tăng 68,3% kể từ các cuộc không kích Mỹ–Israel vào Iran cuối tháng 2. Đây là cú sốc lớn đối với một quần đảo phải nhập khẩu gần như toàn bộ nhiên liệu và có những hạn chế về giao thông công cộng.
Patrick Aquino, quan chức phụ trách quản lý sử dụng năng lượng của Bộ Năng lượng Philippines, cho biết lượng đăng ký xe điện và hybrid trong tám tháng đến hết tháng 8 đã vượt 67.000 chiếc, tăng 130% so với năm trước. Người mua ở một số thời điểm phải đặt cọc và chờ giao xe. Các con số phản ánh phản ứng mạnh của thị trường, nhưng cần lưu ý đăng ký xe khác với số phương tiện chạy thuần điện.
BYD hưởng lợi, VinFast nhìn vào thị trường xe máy
BYD Cars Philippines cho biết đã bàn giao 28.399 xe từ tháng 1 đến tháng 8, cao hơn 99% so với cùng kỳ 2025. Sự gia tăng này cho thấy sức hấp dẫn của những lựa chọn ít phụ thuộc xăng trong phân khúc ô tô.
Tuy nhiên, báo cáo không tách riêng toàn bộ số xe chạy pin và xe hybrid, nên không thể coi mọi xe được thống kê đều không phát thải tại ống xả.
Ở thị trường xe máy, đà chuyển đổi chậm hơn. Xe hai bánh truyền thống vẫn phổ biến bởi giá mua, thói quen sử dụng và mạng lưới dịch vụ quen thuộc. Đại diện Bộ Năng lượng nhận định các mẫu xe máy điện có giá dưới 100.000 peso từ doanh nghiệp như VinFast có thể giúp người mua bớt e ngại về chi phí ban đầu. Khả năng phổ biến còn phụ thuộc chất lượng hậu mãi, pin, sạc và độ bền trong điều kiện vận hành địa phương.
Chính sách mở đường nhưng hạ tầng phải theo kịp
Chính phủ Philippines muốn thúc đẩy xe điện trong đội taxi và xe công vụ, đồng thời cân nhắc gia hạn chính sách miễn thuế nhập khẩu hiện có đến năm 2028. Luật Electric Vehicle Industry Development Act tạo nền tảng khuyến khích sử dụng xe điện, phát triển mạng lưới sạc và các ngành công nghiệp liên quan. Lãnh đạo Philippines cũng đề cập mục tiêu dài hạn nâng tỷ trọng phương tiện điện.
Cổng thông tin của Bộ Năng lượng công bố các mẫu xe được công nhận và thông tin về chi phí sạc, cho thấy cơ sở hạ tầng đang được theo dõi có hệ thống. Tuy vậy, khả năng tiếp cận trạm sạc tại các khu vực ngoài đô thị lớn và mức giá điện thực trả vẫn là vấn đề đáng kể. Với người đi làm bằng xe máy hoặc người vận tải nhỏ, một phương tiện chỉ thực sự tiết kiệm nếu lịch sạc, quãng đường và chi phí bảo trì phù hợp sinh hoạt hằng ngày.
Một thị trường tăng trưởng chưa đồng nghĩa hết phụ thuộc vào dầu
Theo ước tính nội bộ của ACMobility, xe điện tính cả hybrid chiếm gần 25% doanh số xe con năm 2026, so với 12% năm 2025 và 4% năm 2024. Đây là chỉ báo về thay đổi lựa chọn của khách hàng, không phải tỷ trọng phương tiện trên toàn bộ đường phố. Các phương tiện cũ lưu hành nhiều năm khiến tiêu thụ xăng khó giảm tức thì.
Xe jeepney và xe máy truyền thống tiếp tục tạo ra nhu cầu lớn đối với nhiên liệu hóa thạch. Trong khi đó, giá điện, nguồn điện sản xuất và việc tái chế pin cũng ảnh hưởng hiệu quả môi trường của quá trình chuyển đổi. Bước ngoặt thực sự sẽ đến khi các giải pháp sạch hơn vừa dễ mua, dễ sạc, vừa phục vụ được người dân ngoài nhóm khách hàng có thu nhập cao.
