Tăng trưởng 3,1% nhờ “cú hích” AI
Dù cuộc xung đột ở Trung Đông kéo dài hơn dự kiến và giữ giá dầu trên 100 USD/thùng, IMF vẫn dự báo kinh tế toàn cầu tăng 3,1% năm 2026, ngang kịch bản lạc quan nhất mà tổ chức này đưa ra hồi tháng 4, song thấp hơn mức 3,5% của năm 2025. Năm 2027, tăng trưởng được dự báo đạt 3,4%.
Sự cải thiện chủ yếu nhờ dòng vốn mạnh mẽ đổ vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo, giúp các nền kinh tế phát triển xây dựng nền tảng AI và đặc biệt là các nước cung cấp phần cứng như Hàn Quốc, Malaysia, Mexico và Thái Lan được nâng dự báo.
Kinh tế toàn cầu đã chứng tỏ sức chống chịu, nhưng sức chống chịu ấy đang chịu áp lực, với rủi ro tăng trưởng nghiêng về phía tiêu cực.
Bức tranh các nền kinh tế lớn
Dự báo của IMF cho một số nền kinh tế chủ chốt:
- Mỹ: tăng 2,3% cả năm 2026 và 2027, được hỗ trợ bởi tiêu dùng tư nhân, cắt giảm thuế và đầu tư AI.
- Khu vực đồng euro: 1,1% năm 2026, tăng từ 0,9%, nhờ đầu tư AI, tham gia chuỗi giá trị AI và chi tiêu quốc phòng cao hơn.
- Anh: 1,3% năm 2026, tăng 0,3 điểm phần trăm so với tháng 7.
- Trung Quốc: 4,5% năm 2026 và 4,0% năm 2027, đều giảm 0,1 điểm do giá dầu cao làm trầm trọng thêm cầu nội địa yếu.
- Ấn Độ: 7,0% cho cả hai năm, tiếp tục là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Làn sóng đầu tư AI cũng giữ áp lực lên giá cả: lạm phát tiêu dùng toàn cầu được dự báo ở mức 4,7% năm 2026 và 4,1% năm 2027.
Vùng Vịnh chịu đòn nặng nề nhất
Các nước vùng Vịnh, nơi chịu tác động trực tiếp của cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran, bị hạ dự báo mạnh nhất. Kinh tế Ả Rập Xê Út được dự báo co lại 3,3% năm nay, thay vì tăng 1,7% như dự báo tháng 7. Nhiều nước khác rơi vào suy thoái sâu năm 2026:
- Iran: giảm 7,6%.
- Iraq: giảm 16%.
- Kuwait: giảm 16,7%.
- Qatar: giảm 15,6%.
- Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất: giảm 3,9%.
Theo Phó Giám đốc Nghiên cứu IMF Petya Koeva Brooks, nhờ các quốc gia và doanh nghiệp nhanh chóng giải phóng dự trữ, tìm nguồn cung thay thế và cắt giảm nhu cầu dầu, tăng trưởng toàn cầu đã tránh được kịch bản rơi xuống 2,5%.
Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp này đang phai nhạt khi chiến tranh kéo dài.
Hố sâu phân hóa ngày càng rộng
IMF ghi nhận khoảng cách ngày càng lớn giữa những nước hưởng lợi từ AI và những nước bị bỏ lại phía sau. Chỉ 32 quốc gia hiện chiếm 95% tăng trưởng toàn cầu, so với 54 quốc gia hồi tháng 4. Kể từ dự báo tháng 4, IMF đã hạ dự báo cho 47% nền kinh tế, trong đó có nhiều nước nhập khẩu năng lượng nằm ngoài chuỗi giá trị AI.
Những rủi ro treo lơ lửng
Các dự báo dựa trên giả định eo biển Hormuz mở lại vào tháng 3/2027, vận tải biển trở lại bình thường vào tháng 10/2027, với giá dầu trung bình 96 USD/thùng năm 2026 và 87 USD năm 2027. Trong kịch bản xấu, nếu chiến sự leo thang đẩy giá dầu lên 130 USD/thùng tới hết quý I/2027, tăng trưởng sẽ giảm thêm 0,2 điểm phần trăm năm 2026 và 0,5 điểm năm 2027, còn lạm phát năm 2027 vọt lên 5,2%.
AI cũng là nguồn bất định lớn theo cả hai chiều. Nếu công nghệ được ứng dụng nhanh hơn, GDP toàn cầu có thể tăng thêm 0,6% vào năm 2029. Ngược lại, nếu năng suất từ AI không thành hiện thực khiến đầu tư sụt mạnh, giá tài sản lao dốc và điều kiện tài chính thắt chặt, sản lượng toàn cầu có thể giảm 1,1% vào năm 2028, riêng Mỹ giảm 1,8%.
IMF còn cảnh báo nợ công cao, đặc biệt ở các nền kinh tế phát triển, làm tăng nguy cơ chi phí vay vọt lên, đồng thời kêu gọi các chính phủ ngừng trì hoãn việc khôi phục dư địa tài khóa và xây dựng kế hoạch trung hạn đáng tin cậy để đưa nợ về mức bền vững.
