Taiz trở thành tâm điểm của đợt leo thang
Phát ngôn viên quân đội Majed Abdullah al-Nazili nói tối 2/10 rằng các lực lượng chính phủ đã sử dụng máy bay chiến đấu, thiết bị bay không người lái, pháo binh, tên lửa và hỏa tiễn để đánh vào các vị trí Houthi trên nhiều địa bàn. Theo thống kê do quân đội đưa ra, 1.540 thành viên Houthi đã thiệt mạng hoặc bị thương sau gần 500 hoạt động trong một ngày. Phần lớn thương vong được cho là tại tỉnh Taiz, nơi quân chính phủ khẳng định đã chặn bước tiến của đối phương. Tuy nhiên, chưa có cơ quan độc lập xác nhận toàn bộ số liệu, và việc gộp người chết với người bị thương cũng khiến khó đánh giá chính xác quy mô tổn thất.
Những ngày trước, các thông báo từ phía chính phủ liên tiếp đề cập những cuộc tập kích và phản công ở Taiz, trong đó có các vị trí cao khống chế đường tiếp tế. Al Jazeera từng nói không thể tự xác minh các thông tin tác chiến ngày 27/9. Vì thế, thông cáo của các bên nên được hiểu là lời tuyên bố trong chiến tranh, chứ không phải bằng chứng đã được kiểm chứng. Diễn biến thật trên thực địa sẽ cần nguồn độc lập, tiếp cận y tế và hồ sơ thương vong đáng tin cậy để làm sáng tỏ.
Một cửa ngõ đóng lại, nhiều hành trình bị kéo dài
Ngày 3/10, quan chức truyền thông quân đội Ammar al-Sami’i xác nhận cửa qua lại al-Houban đã bị đóng. Ông dẫn các cáo buộc Houthi tìm cách thâm nhập, những vụ tấn công gần tuyến đường và sự tập trung binh lực làm nguyên nhân.
Đây là điểm nối al-Houban do Houthi nắm giữ với nội đô Taiz do chính phủ kiểm soát. Con đường từng ngừng hoạt động khoảng chín năm trước khi được mở lại năm 2024 vì mục đích nhân đạo, giúp giảm bớt hành trình vòng vèo mà người đi lại phải chịu trong thời kỳ chia cắt.
Một quyết định an ninh ở tiền tuyến đồng thời là biến cố trong đời sống thường nhật. Việc đóng đường có thể làm chậm xe chở bệnh nhân, lương thực, hàng hóa và người tới thăm gia đình, tùy tình trạng các lối thay thế. Chưa có đánh giá độc lập về số người bị ảnh hưởng trong đợt đóng cửa này. Bảo vệ người dân trước nguy cơ tấn công là một nghĩa vụ thiết yếu; duy trì những lối tiếp cận dân sự an toàn, có thể giám sát và được thông tin rõ ràng cũng quan trọng không kém.
Sau các bước ngoặt ở phía tây Yemen
Làn sóng giao tranh hiện nay diễn ra sau khi thỏa thuận đình chiến mong manh từ năm 2022 đổ vỡ vào tháng 7/2026, theo tường thuật của Al Jazeera. Giữa tháng 9, lực lượng Houthi giành quyền kiểm soát Mocha và các đảo chiến lược tại eo biển Bab al-Mandeb. Lực lượng chống Houthi sau đó tuyên bố ổn định được phần lớn chiến tuyến. Các địa danh ven Biển Đỏ không chỉ liên quan kiểm soát lãnh thổ, mà còn kết nối các tuyến thương mại và tiếp tế có tầm quan trọng khu vực.
Taiz nằm giữa hệ thống giao thông miền núi và đường xuống phía nam, vì vậy những cuộc chiến giành cao điểm có tác động lớn hơn phạm vi một ngọn đồi. Song song với bản đồ quân sự là bản đồ đời sống: khu dân cư bị chia cắt, dịch vụ xuống cấp và hàng loạt gia đình phải rời nhà. Tin về các đợt di dời mới nhắc rằng một chiến tuyến được giữ vững chưa đồng nghĩa với cuộc sống đã trở lại bình thường.
Thử thách thật sự là bảo vệ dân thường
Các báo cáo nhân đạo trước đây của Liên Hợp Quốc mô tả Taiz như một địa bàn có hạ tầng trường học, bệnh viện, đường sá và cấp nước chịu thiệt hại nặng vì cuộc chiến kéo dài. Tình hình khan hiếm nguồn lực khiến mỗi đợt bất ổn càng gây sức ép lên các tổ chức cứu trợ. Trong chiến sự, việc các phe đối địch công khai dữ liệu đáng tin cậy về người bị thương, đường an toàn và điểm hỗ trợ có giá trị thực tiễn đối với cộng đồng.
Ngừng tấn công vào dân thường và cơ sở dân sự, tạo điều kiện tiếp cận viện trợ, cùng những thỏa thuận cụ thể cho việc di chuyển là thước đo cần thiết bên cạnh mọi thông cáo thắng trận. Với người dân Taiz, ý nghĩa của hòa bình có thể rất giản dị: được đi trên một con đường ngắn mà không sợ mất mạng, có thuốc khi đau ốm và gặp lại người thân sau những năm xa cách.
















