Hội nghị hướng tới những thay đổi có thể đo đếm
Đây là hội nghị thượng đỉnh chính thức lần thứ hai giữa Anh và EU kể từ khi Anh rời khối. Hai bên đang tìm phương án giảm thủ tục đối với hàng nông sản, thực phẩm, kết nối hệ thống định giá khí thải và tạo khuôn khổ di chuyển có giới hạn cho thanh niên. Trước cuộc gặp, đó vẫn là các thỏa thuận đang được thương lượng, chưa phải kết quả đã được ký kết.
Động lực của hai bên xuất phát từ đời sống kinh tế thường nhật. Doanh nghiệp thực phẩm phải đối diện thêm giấy tờ và kiểm tra qua biên giới; các ngành chịu chi phí carbon cần quy tắc dễ dự đoán hơn. Người trẻ mong có thêm cánh cửa học tập và làm việc, dù chương trình mới không đồng nghĩa khôi phục quyền tự do đi lại như trước Brexit.
Di sản Brexit và những giới hạn của chính trị
Cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 và tiến trình rút khỏi EU hoàn tất vào năm 2020 đã thay đổi mối quan hệ với thị trường láng giềng quan trọng nhất của Anh. Nhiều nhà kinh tế cho rằng rào cản thương mại gây thiệt hại, song sức tăng trưởng còn chịu tác động từ năng suất, đầu tư và biến động quốc tế.
Burnham công khai nhận xét mô hình hiện tại chưa đem lại những lợi ích được kỳ vọng.
Những người bảo vệ Brexit đề cao quyền tự chủ về pháp luật, nhập cư và chính sách thương mại. Ngược lại, những người ủng hộ hội nhập cho rằng tự chủ không xóa được chi phí kinh tế do chia tách. Burnham không loại trừ việc thảo luận gia nhập EU trong tương lai, nhưng cho biết các giới hạn của Công đảng vẫn có hiệu lực trước kỳ bầu cử tới. Việc tái gia nhập cũng cần đồng thuận trong nước và từ các nước thành viên EU.
Brussels muốn cam kết rõ ràng hơn
Chiến tranh tại Ukraine tạo thêm lý do để Anh và EU phối hợp an ninh, quốc phòng. Tuy nhiên, Brussels khó trao đầy đủ lợi ích của thị trường chung mà không gắn với trách nhiệm tuân thủ quy tắc. Đây là bài toán vừa kinh tế vừa chính trị, nhất là trong bối cảnh châu Âu củng cố các biện pháp bảo vệ công nghiệp.
Đề xuất 'Made in Europe' cho thấy thế khó của London: doanh nghiệp Anh lo bị loại khỏi các chương trình hỗ trợ và mua sắm công của EU, trong khi một số quốc gia thành viên muốn đối tác áp dụng biện pháp tương đương đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Anh lại muốn đón nhận đầu tư Trung Quốc và bảo vệ lựa chọn giá rẻ cho người tiêu dùng. Thiện chí ngoại giao cần được chuyển thành các quy định dung hòa lợi ích.
Đằng sau nghi thức là cuộc sống của người dân
Đối tượng chịu tác động không chỉ là chính phủ hay các tập đoàn lớn. Đó còn là nhà sản xuất thực phẩm nhỏ, sinh viên, người học nghề, nhà nghiên cứu và các gia đình có người thân ở hai phía eo biển Manche. Một chương trình di chuyển thanh niên chỉ có ý nghĩa khi điều kiện tuổi, chi phí và thủ tục thực sự mở rộng cơ hội.
Niềm tin giữa hai bên cũng cần thời gian phục hồi. EU đã chứng kiến nhiều lần thay đổi lãnh đạo ở Anh, còn xã hội Anh vẫn bất đồng về mức độ hội nhập phù hợp. Một tuyên bố chung có thể mở đường, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào cam kết minh bạch, tranh luận công khai và việc thực hiện nghiêm túc sau hội nghị.

















