Lo ngại về Công trình Đường sắt Maya tại Calakmul
Trong phiên họp diễn ra ngày 24/7/2026, Ủy ban Di sản Thế giới thuộc Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đã bày tỏ sự quan ngại đối với Chính phủ Mexico liên quan đến tình trạng Khu di sản thành phố Maya cổ và Rừng nhiệt đới bảo tồn Calakmul tại bang Campeche. Calakmul được UNESCO công nhận là di sản thế giới hỗn hợp từ năm 2014.
Ủy ban nhận thấy dự án Đường sắt Maya (đoạn 7) cùng các cơ sở hạ tầng liên quan đã được hoàn thiện và đưa vào hoạt động khi chưa có đánh giá tổng hợp trình lên Trung tâm Di sản Thế giới, tập trung vào Giá trị Vượt trội Toàn cầu (VUE) của di sản để xem xét lại, điều mà ủy ban nhiều lần yêu cầu.
Bên cạnh đó, phía Mexico chưa tiến hành Đánh giá Môi trường Chiến lược (EAE) theo yêu cầu của UNESCO. Ủy ban nhấn mạnh rằng việc quốc gia này chưa quy định chính thức EAE trong luật quốc gia không cản trở Mexico thực hiện đánh giá này với đầy đủ phạm vi và mục đích như đã yêu cầu, và kêu gọi ưu tiên triển khai trong thời gian tới.
Chương trình giảm thiểu và giám sát tại Calakmul
Mặc dù ủy ban ghi nhận có các chương trình giảm thiểu rủi ro và giám sát đối với dự án Đường sắt Maya, trung tâm đón khách, cũng như khách sạn Mundo Maya Calakmul, cơ quan này yêu cầu tiếp tục thực hiện các chương trình này và cung cấp thông tin chi tiết về tiến độ, hiệu quả áp dụng. Đồng thời, cần tiếp tục theo dõi lượng khách tham quan và tác động có thể phát sinh đối với di sản.
Ủy ban yêu cầu Mexico nộp báo cáo cập nhật về tình trạng bảo tồn của Calakmul chậm nhất vào ngày 1/2/2027 để xem xét cho kỳ họp tới.
Phản hồi từ đại diện Mexico
Phía đại diện Mexico bày tỏ đã ghi nhận các mối quan tâm từ UNESCO, nhưng bày tỏ tiếc nuối do kết quả của phái đoàn giám sát phản ứng được ủy ban yêu cầu thực hiện năm 2025 không có sẵn kịp thời để làm cơ sở cho các quyết định, dù phái đoàn đã hoàn thành theo đúng tiến độ và áp dụng các tiêu chuẩn chuyên môn cao nhất.
Đại diện Mexico cho biết tình trạng bảo tồn Calakmul là động, có thể thay đổi nhanh chóng dựa trên các biện pháp quản lý, bảo tồn và điều kiện môi trường đặc thù của khu di sản. Vì vậy, trì hoãn đánh giá báo cáo giám sát phản ứng đến kỳ họp thứ 49 có thể dẫn đến việc đánh giá dựa trên dữ liệu không còn phản ánh chính xác hiện trạng bảo tồn thực tế.
Đồng thời, phía Mexico cũng phản ánh việc dự thảo quyết định từ ủy ban được gửi sát ngày họp, gây khó khăn cho việc trao đổi kỹ thuật sâu rộng về những vấn đề được đặt ra.
UNESCO bổ sung các địa danh mới vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa
Tại cuộc họp diễn ra ở Busan, Hàn Quốc, Ủy ban UNESCO đã thông qua việc ghi danh một khu khảo cổ quan trọng tại Bờ Tây và năm lâu đài ở khu vực miền Nam Lebanon vào danh sách di sản thế giới đang bị đe dọa, bất chấp sự phản đối gay gắt từ phía Israel.
Trước đó, Bộ Ngoại giao Israel đã kêu gọi ủy ban không chấp nhận đề xuất này, cho rằng việc ghi danh các địa điểm Sebastia tại Bờ Tây và các lâu đài vùng Mount Amel là minh chứng cho việc lợi dụng di sản văn hóa như một công cụ chính trị.
Ủy ban UNESCO căn cứ vào tình hình xung đột tại Trung Đông hiện nay để tiến hành đánh giá khẩn cấp các hồ sơ và quyết định bổ sung các địa danh này nhằm bảo vệ di sản văn hóa khỏi những rủi ro do căng thẳng chính trị và xung đột có thể gây ra.
Quyết định này đặt trong bối cảnh Israel có kế hoạch thu hồi một số vùng đất diện tích lớn xung quanh địa điểm khảo cổ, trong khi cũng phải đối mặt với áp lực giải quyết các vấn đề bạo lực từ các nhóm dân định cư Israel trên đất Palestine.
Việc bổ sung các địa danh di sản thế giới vào danh sách bị đe dọa nhằm tăng cường nhận thức quốc tế và hỗ trợ giải pháp bảo tồn an toàn trong bối cảnh bất ổn kéo dài.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO bày tỏ lo ngại về tác động của Đường sắt Maya đến di sản Calakmul tại Mexico.
- Mexico chưa hoàn thành Đánh giá Môi trường Chiến lược theo yêu cầu của UNESCO.
- UNESCO yêu cầu báo cáo cập nhật về tình trạng bảo tồn Calakmul trước tháng 2/2027.
- UNESCO bổ sung các địa điểm tại Bờ Tây và Lebanon vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa.
- Israel phản đối mạnh mẽ việc UNESCO ghi danh các địa danh này do lo ngại chính trị.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







