Gia đình Venezuela vật lộn tìm người mất tích sau một tháng động đất đôi

Đã tròn một tháng kể từ trận động đất đôi xảy ra hôm 24/6 tại Venezuela, Yina Cano, dù không từng đặt chân đến La Guaira, vẫn hằng ngày mong nhận được một cuộc gọi từ người thân mà cô coi như gia đình ở đó. Yina không trông chờ điều thần kỳ, nhưng cô khao khát có câu trả lời rõ ràng để có thể nguôi ngoai nỗi lo âu và bất an.

Câu chuyện bắt đầu cách đây hơn sáu năm khi Oriana Sivira, một người Venezuela, cùng chồng và con trai 10 tuổi sang Colombia định cư. Tại đây, cô quen biết Yina Cano và giữa hai người hình thành một tình bạn thân thiết. Nhân dịp kỳ nghỉ lễ, Oriana trở về tạm thời Venezuela để gặp lại gia đình và dự định dành một ngày ở bãi biển La Guaira trước khi quay lại Caracas.

Ngày 24/6, chị của Oriana, Roger và Ariana, trở về trước, còn Oriana quyết định lưu lại đêm tại căn hộ thuê ở tòa nhà Vistamar, cùng chồng, con, mẹ và một số người thân khác. Khoảng khắc trước khi động đất xảy ra, họ được một nhân viên bảo vệ là người cuối cùng trao chìa khóa căn hộ. Tuy nhiên sau thảm họa, không ai biết rõ họ có kịp vào căn hộ hay không và tình trạng hiện tại ra sao.

Nhận thấy không thể liên lạc được với người thân, Yina đã dùng các mối quan hệ tại Colombia để liên hệ với nhóm cứu hộ, báo chí và đăng tải hình ảnh trên mạng xã hội nhằm hỗ trợ tìm kiếm. Dù nhiều nhóm cứu hộ đã thực hiện công tác đào bới nhưng hiện vẫn chưa tìm thấy người thân của cô.

Trường hợp của gia đình Oriana là đại diện cho nỗi khổ chung của nhiều người sau trận động đất ngày 24/6. Theo phát ngôn của ông José Alejandro Terán, Thống đốc La Guaira, ngày 23/7 chính quyền không có con số chính thức nào về người mất tích.

Mặc dù có các đầu số như 800Rescate để tiếp nhận thông tin, nhưng số liệu thống nhất chưa được công bố.

Điều này trái ngược với bản tin đầu tiên được đưa ra ngay sau động đất, khi chính quyền thông báo 157 người mất tích. Nhưng kể từ đó, con số không được cập nhật công khai. Ngược lại, Liên Hợp Quốc từng ước tính có đến trên 50.000 người mất tích, sau đó điều chỉnh khoảng 68.000, nhưng đây chỉ là số liệu dự kiến cần xác minh thêm.

Chủ tịch Quốc hội Jorge Rodríguez phủ nhận thông tin rằng chính quyền che giấu số người mất tích, cho rằng các biện pháp phải dựa trên thông tin thực tế thay vì phỏng đoán. Song đến nay, việc không có một cơ quan thống kê trung tâm về người mất tích khiến người dân không biết đâu là nơi tìm kiếm và kiểm tra thông tin.

Liên hệ với Hội Chữ thập đỏ Venezuela về việc triển khai các thủ tục tìm người mất tích, chuyên gia của Tal Cual cho biết chưa nhận được phản hồi chính thức.

Khi chính sách và thông tin chính thức chưa rõ ràng, nhiều người dân đã tự tổ chức tìm kiếm người thân. Chỉ vài giờ sau động đất, Jorge Bastidas và một nhóm đã lập trang web Desaparecidos Terremoto Venezuela nhằm thu thập thông tin về người mất tích, tạo cầu nối giữa các gia đình với những người có thông tin.

Các báo cáo liên tục được gửi đến với tốc độ lên đến 100 hồ sơ mỗi phút trong ngày đầu. Một tuần sau, nền tảng này ghi nhận gần 80.000 hồ sơ, nhưng do trùng lặp nên số lượt cá nhân được xác định sau làm sạch dữ liệu là khoảng 44.000 người, trong đó 14.862 đã được tìm thấy, còn 29.466 vẫn đang mất tích.

Hiện có gần 690 tình nguyện viên tham gia kiểm tra, xác minh và cập nhật dữ liệu liên tục trên nền tảng này. Tuy nhiên, nhóm phát triển khẳng định không thay thế cho cơ quan nhà nước mà chỉ muốn hỗ trợ cộng đồng khi chưa có cơ chế chính thức.

Các chuyên gia quốc tế nhận định việc xác định số người mất tích không đơn thuần là đưa tên vào danh sách, mà cần có quy trình chặt chẽ, phù hợp với cơ sở pháp lý và năng lực từng quốc gia. Ví dụ tại Mexico sau động đất năm 1985, việc xét nghiệm tử thi được quy định như một tiêu chuẩn, nhưng do số lượng lớn và đặc thù sự kiện, chính phủ đã phải ban hành chính sách ngoại lệ đặc biệt.

Tại Venezuela, đội cứu hộ quốc tế từ Mexico đã hỗ trợ công tác tìm kiếm tại La Guaira từ ngày 27/6 đến 10/7, kết hợp với đội cứu hỏa, lực lượng quân sự và công an địa phương. Công việc của họ bao gồm tìm kiếm các nạn nhân trong đống đổ nát bằng các công cụ chuyên biệt và hỗ trợ đưa người bị nạn ra ngoài.