Bắt tay tại Caracas sau một cuộc chuyển giao đầy tranh cãi
Tại dinh Miraflores ngày 18/11, Hegseth xuất hiện cùng Rodríguez để thông báo về một khuôn khổ hợp tác quốc phòng mới. Theo Reuters và AP, nội dung được công bố gồm huấn luyện lực lượng, trao đổi tình báo và hỗ trợ năng lực quân sự. Phát biểu của hai bên tập trung vào những “mối đe dọa chung”, đặc biệt là buôn bán ma túy xuyên biên giới. Tuy vậy, các tài liệu công khai chưa cho thấy lịch triển khai, cơ chế giám sát độc lập hay toàn bộ phạm vi trách nhiệm của mỗi bên.
Sự kiện mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt. Chỉ mười tháng trước, lực lượng đặc nhiệm Mỹ tiến hành chiến dịch tại Caracas và lật đổ Nicolás Maduro. Rodríguez, người từng là phó tổng thống, nay đại diện chính quyền lâm thời tiếp đón một quan chức quốc phòng cấp cao của chính nước đã can dự bằng vũ lực. Đó là sự thay đổi lớn trong quan hệ giữa hai thủ đô, nhưng không đồng nghĩa mọi tranh cãi pháp lý và chính trị về cuộc chuyển giao quyền lực đã khép lại.
An ninh biên giới và cuộc chiến chống ma túy
Hegseth nói quan hệ quân sự mới sẽ mở rộng đáng kể hành động phối hợp chống các tổ chức buôn bán ma túy. Washington coi các mạng lưới vũ trang xuyên quốc gia là thách thức an ninh cấp bách; Caracas mô tả thỏa thuận như phương tiện nâng cao huấn luyện và đối phó các nguy cơ chung.
Cách tiếp cận dựa trên tình báo có thể hỗ trợ nhận diện tuyến vận chuyển trái phép, nhưng kết quả thực tế còn tùy thuộc vào khả năng kiểm chứng thông tin và hợp tác giữa các cơ quan.
Việc sử dụng sức mạnh quân sự trong chiến dịch chống ma túy vẫn tạo ra câu hỏi về tính tương xứng và trách nhiệm giải trình. Reuters cho biết hơn 200 người đã chết kể từ khi Mỹ bắt đầu tấn công các tàu bị nghi vận chuyển ma túy vào năm ngoái. Không thể suy luận mỗi chiến dịch đều phù hợp luật pháp chỉ từ tuyên bố chính thức; một chương trình hợp tác bền vững cần quy định rõ thẩm quyền, bảo vệ dân thường và cơ chế điều tra khi xảy ra sai sót.
Dầu mỏ đứng phía sau bàn đàm phán
Đằng sau ngôn ngữ an ninh là sự gắn kết ngày càng mạnh giữa chính sách đối ngoại và năng lượng. Tháng 8, một thỏa thuận với North American Blue Energy Partners (NABEP) trao quyền tiếp cận dài hạn 17 mỏ dầu Venezuela; theo Reuters, chính phủ Mỹ có lợi ích cổ phần và quyền tiếp nhận một phần sản lượng. Đây là tài sản chiến lược đối với cả hai phía: Venezuela cần vốn và năng lực vận hành, còn Washington tìm thêm nguồn cung giữa biến động ở Trung Đông.
NABEP tuyên bố dự kiến tăng sản lượng từ khoảng 224.000 thùng/ngày giữa tháng 10 lên hơn 250.000 thùng/ngày trước cuối năm, song đó là kế hoạch của doanh nghiệp chứ chưa phải kết quả. Hegseth cho rằng nguồn dầu Venezuela giúp Tây Bán Cầu bớt bị chi phối bởi eo biển Hormuz. Nhận định này mang tính chính trị; giá dầu toàn cầu, năng lực lọc dầu và rủi ro vận chuyển vẫn tạo ra liên hệ kinh tế giữa các khu vực.
Cơ hội hợp tác và câu hỏi về chủ quyền
Chuyến đi Caracas nằm trong một hành trình rộng hơn tại Mỹ Latinh. Hegseth dự kiến đến Colombia để trao đổi hợp tác an ninh và bàn giao máy bay vận tải C-130, trong khi Bogotá vẫn phải đối mặt các nhóm vũ trang và buôn ma túy. Việc Mỹ thúc đẩy đồng thời những thỏa thuận khu vực cho thấy sự chuyển dịch từ thông điệp đối đầu sang xây dựng mạng lưới phối hợp quân sự, dù mức độ chấp nhận của từng quốc gia có thể khác nhau.
Giới quan sát cũng lưu ý Hegseth nhắc tới một biến thể học thuyết Monroe gắn với tên Tổng thống Donald Trump. Với những người ủng hộ, Washington đang tìm cách ngăn tội phạm có tổ chức và ổn định nguồn cung năng lượng. Với những người lo ngại, quan hệ bất đối xứng có thể thu hẹp quyền tự quyết của các nước nhỏ hơn. Giá trị thật của thỏa thuận vì vậy sẽ được đo bằng an toàn cho người dân, tính minh bạch của các hợp đồng và sự tôn trọng chủ quyền, thay vì chỉ bằng hình ảnh bắt tay.

















