Bảy trường hợp trong hai ngày không kích
Theo thông báo của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Shin Bet, Jamal Abu Saeed chết trong một cuộc tấn công ngày 1/11 tại Thành phố Gaza. Israel nói ông giữ chức đứng đầu hoạt động thuộc bộ phận tình báo quân sự Hamas, từng chỉ huy đơn vị chống tăng, tham gia đào tạo thành viên tổ chức ở nước ngoài và phụ trách chuyên môn quân sự tại một lữ đoàn ở miền trung Gaza. Tên ông được công bố cùng một loạt trường hợp khác, nhưng quân đội không cung cấp hồ sơ chứng cứ độc lập cho báo chí.
Bốn người khác được Israel nêu tên trong cuộc không kích cùng ngày tại Khan Younis gồm Mohammad Zakaria Al-Jamal, Mohammad Amin Al-Namas, Shaher Mohammad Zaarab và Mohammad Ali Abu Shaar. IDF mô tả ba người đầu có liên hệ với Hamas, trong đó Zaarab chỉ huy một đơn vị của lực lượng Nukhba, còn Abu Shaar là tay súng bắn tỉa của Palestinian Islamic Jihad. Hai cuộc tấn công ngày 2/11 tại Khan Younis được cho là đã giết Mahmoud Jihad Mohammad Qafa, chỉ huy nhóm bắn tỉa Hamas, và Asaad Suleiman Salman Qashta, một thành viên Army of Islam bị cáo buộc tham gia đưa hàng lậu vào Gaza.
Từ câu chuyện con tin đến cáo buộc đe dọa an ninh
Chi tiết được Israel nhấn mạnh nhất là mối liên hệ giữa Abu Saeed và Omer Shem Tov. Shem Tov bị bắt đi từ lễ hội âm nhạc Nova trong cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu ngày 7/10/2023; ông được trao trả cho Israel ngày 22/2/2025 theo một thỏa thuận ngừng bắn và phóng thích con tin.
IDF và Shin Bet tuyên bố Abu Saeed đã giam giữ ông, nhưng thông tin ấy hiện chưa có xác nhận độc lập trong các nguồn được đối chiếu.
Giới chức Israel cáo buộc cả bảy người gần đây tìm cách chuẩn bị các cuộc tấn công vào binh sĩ và thường dân Israel, đồng thời tái thiết năng lực của những nhóm vũ trang. Họ coi các hoạt động này là vi phạm có hệ thống lệnh ngừng bắn. Đây là lập luận của bên tiến hành không kích, không tự thân chứng minh từng cáo buộc hay xác định được mọi hậu quả của các đợt tấn công.
Hai cách nhìn về một lệnh ngừng bắn mong manh
Những ngày đầu tháng 11, Reuters dẫn nguồn nhân viên y tế Palestine nói các cuộc không kích Israel hôm 1/11 làm ít nhất tám người thiệt mạng và ngày 2/11 có thêm ít nhất bốn người chết. Các con số này phản ánh thống kê ban đầu tại hiện trường; không thể tự động đồng nhất với danh sách bảy người do IDF công bố sau đó. Israel nói một số mục tiêu là thành viên vũ trang, trong khi Hamas bác bỏ cáo buộc tái vũ trang và đổ lỗi cho các đợt tấn công Israel làm suy yếu thỏa thuận.
Đối với người dân Gaza, phân biệt mục tiêu quân sự và hệ quả nhân đạo có ý nghĩa sống còn. Hơn hai triệu cư dân vẫn sống giữa nhà cửa hư hại và các khu lều tạm, còn hoạt động cứu trợ và tái thiết gặp nhiều trở ngại. Mỗi vụ nổ mới vừa làm tăng căng thẳng, vừa khiến các gia đình bất an về khả năng duy trì ngừng bắn. Thông tin về danh tính người bị giết, tình trạng thường dân và tính tương xứng của từng cuộc không kích cần được xác minh bằng những nguồn độc lập.
Nút thắt chính trị chưa được tháo gỡ
Kế hoạch hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy tiếp tục vấp hai điều kiện đối nghịch: Israel yêu cầu Hamas giải giáp trước khi rút lực lượng, còn Hamas phản đối yêu cầu ấy theo cách đang được đưa ra. Israel vẫn hiện diện trên phần lớn lãnh thổ Gaza, trong khi việc xây dựng lại các khu dân cư bị tàn phá chưa có bước đột phá. Những tuyên bố về mối đe dọa tức thời vì thế diễn ra trong một bức tranh ngoại giao chưa có lối ra rõ rệt.
Một lệnh ngừng bắn chỉ bền vững khi có quy trình kiểm chứng vi phạm, bảo vệ dân thường và giải quyết vấn đề con tin, an ninh, quyền quản trị sau chiến tranh. Công bố danh sách những người bị tấn công có thể làm rõ lập trường của một bên, nhưng chưa thay thế được sự giám sát độc lập. Diễn biến sắp tới sẽ phụ thuộc cả vào việc các bên có khôi phục đối thoại và đặt sinh mạng dân thường ở trung tâm những lựa chọn quân sự hay không.
