Moscow muốn bán nhiều hơn
Phát biểu trên kênh truyền hình nhà nước Rossiya-24, ông Novak cho biết Nga có đủ năng lực để nâng xuất khẩu diesel, sau khi Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với nhiên liệu Nga.
Chúng ta sẽ xem tình hình diễn biến ra sao, nhưng Nga có năng lực tăng xuất khẩu dầu diesel. Đến cuối năm, xuất khẩu có thể đạt 3,0 đến 3,5 triệu tấn mỗi tháng, trở lại mức trước khủng hoảng.
Trước khi Ukraine mở loạt tấn công bằng drone vào các nhà máy lọc dầu Nga trong giai đoạn 2024–2025, xuất khẩu diesel của Nga vượt 3 triệu tấn mỗi tháng. Sau đó, sản lượng sụt mạnh và Moscow tự áp lệnh cấm xuất khẩu, chỉ duy trì nguồn cung cho một số nước, chủ yếu ở Trung Á, theo thỏa thuận liên chính phủ; tháng trước, lượng diesel xuất sang khu vực này đạt 427.000 tấn.
Giá diesel đã thực sự hạ nhiệt?
Theo ông Novak, nguồn cung diesel của Nga theo thỏa thuận với ông Trump sẽ góp phần cân bằng cung cầu toàn cầu, và hiệu ứng đã bắt đầu thấy rõ.
Chúng tôi đã thấy hiệu ứng này, kể cả trên thị trường diesel toàn cầu, nơi giá đã giảm khoảng 5 đến 6%.
Tuy vậy, các con số cụ thể cho thấy bức tranh khiêm tốn hơn. Lô hàng hơn 300.000 tấn mà ông Trump công bố, tương đương 2,25 triệu thùng, chưa đủ cho ngành vận tải Mỹ dùng trong một ngày, theo dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Tổng cộng các lô 500.000 tấn trong tháng 11 và một triệu tấn sau đó cũng chỉ đáp ứng vài ngày nhu cầu.
Con số 320,7 tỷ USD và thông điệp gửi châu Âu
Ông Novak còn bác bỏ con số 250 tỷ USD mà phía Mỹ đưa ra về giá trị tài nguyên Nga bán cho châu Âu, cho rằng con số này bị đánh giá thấp “đáng kể”. Theo ông, khối lượng năng lượng Nga cung cấp cho các nước Liên minh châu Âu từ năm 2022 tới nay trị giá 320,7 tỷ USD.
Phát biểu này mang hàm ý rõ ràng: dù châu Âu tuyên bố cắt giảm phụ thuộc, dòng năng lượng Nga vẫn chảy về lục địa này suốt những năm chiến tranh. Thông điệp ấy được đưa ra đúng lúc Liên minh châu Âu vừa thông qua gói trừng phạt lớn nhất từ trước tới nay nhằm vào Moscow.
Washington tính toán, Kyiv phản đối
Theo ba nguồn tin, các đặc phái viên của ông Trump nói với phía Ukraine rằng thỏa thuận diesel là một phần nỗ lực kéo Nga trở lại đàm phán sau khi các sáng kiến trước đó thất bại. Giá diesel cao đang đè nặng lên tài xế xe tải, nông dân và cử tri Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11. Tuy nhiên, một số nghị sĩ Mỹ cho rằng thỏa thuận chỉ trao thêm tiền cho Moscow mà không buộc ông Putin phải nhượng bộ.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy chỉ trích thỏa thuận là sự đảo ngược nhiều năm chính sách cô lập kinh tế Nga của phương Tây, và dẫn chứng việc Nga tấn công ít nhất sáu mục tiêu năng lượng trong đợt không kích mới nhất như bằng chứng Moscow không quan tâm tới ngừng bắn năng lượng.
Đây là một quyết định yếu ớt, đáng tiếc thay, một quyết định yếu ớt của những đối tác mạnh.
