“Kế hoạch thống trị toàn cầu” ở một sân bay nhỏ
Ông Kevin Baker, giám đốc điều hành Sân bay Quốc tế Piedmont Triad ở Greensboro, gọi đó là “kế hoạch thống trị toàn cầu”. Khoảng 15 năm trước, sân bay đặt cược vào một chiến lược đầy rủi ro trị giá 350 triệu USD: mua thêm đất xung quanh, đầu tư vào cầu, đường và hạ tầng tiện ích, rồi hy vọng các doanh nghiệp sẽ tới. Khi mọi thứ sẵn sàng, ông và cộng sự mang hình ảnh sân bay tới những sự kiện như Triển lãm Hàng không Paris.
Chúng tôi quyết tâm chuẩn bị sẵn sàng nhất có thể cho những công ty tìm đến.
Canh bạc đã mang lại kết quả. Boom Supersonic, công ty muốn chế tạo máy bay chở khách siêu thanh, đã hoàn tất nhà máy trị giá 500 triệu USD tại sân bay, dự kiến tạo hơn 1.750 việc làm. Mùa hè này, JetZero khởi công nhà máy 4,7 tỷ USD để sản xuất loại máy bay có hình dáng như cá đuối, dự kiến tạo khoảng 14.500 việc làm. Giám đốc điều hành JetZero Tom O’Leary ghi nhận tầm nhìn của sân bay, trong đó có cây cầu trị giá 20 triệu USD cho phép máy bay băng qua đường cao tốc liên bang.
Từ “thủ phủ denim” đến những năm tháng khủng hoảng
Nhiều thập kỷ trước, kinh tế vùng Triad từng rất thịnh vượng. Ngành dệt may đưa Greensboro trở thành “thủ phủ denim của thế giới”, ngành thuốc lá khiến Winston-Salem được gọi là “thành phố Camel” theo tên một nhãn thuốc lá, còn High Point đến nay vẫn được biết đến là “thủ phủ đồ nội thất gia đình của thế giới”.
Nhưng cạnh tranh từ nước ngoài đã giáng đòn nặng vào ngành dệt may và đồ gỗ, còn những lo ngại về sức khỏe khiến các công ty thuốc lá lao đao. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, từ năm 1990 đến 2010, khu vực Greensboro – High Point mất hơn 34.000 việc làm sản xuất, tương đương 40%, còn khu vực Winston-Salem mất hơn 31.000, tức 52%. Trung tâm các thành phố xuống cấp, tỷ lệ nghèo gia tăng. Ông Stan Kelly, cựu thành viên ban điều hành một tổ chức phát triển kinh tế vùng, nhớ lại khi đó họ nhận ra không ai giải quyết vấn đề thay mình.
Những con số của sự hồi sinh
Sau những năm tháng khó khăn, vùng Triad đã chứng kiến sự chuyển mình rõ rệt:
- Trong thập kỷ tính đến năm 2024, dân số tăng 7%, việc làm tăng 16% và thu nhập trung vị hộ gia đình tăng 48%, theo Carolina Demography
- Nhà máy pin của Toyota tại Liberty, khai trương tháng 11/2025, hiện có khoảng 2.700 lao động, với tổng vốn đầu tư dự kiến 13,9 tỷ USD và hơn 5.000 việc làm
- Ziehl-Abegg, hãng Đức sản xuất hệ thống thông gió cho trung tâm dữ liệu, dự kiến nâng lực lượng lao động tại Winston-Salem lên khoảng 1.000 người
- Giá nhà trung vị trong vùng khoảng 304.000 USD, thấp hơn nhiều so với khu vực Raleigh và Charlotte
Thành công ở Liberty là bài học về sự kiên trì. Khu đất rộng hơn 1.800 mẫu Anh từng lọt vào vòng chung kết chọn địa điểm nhà máy ô tô của liên doanh Toyota – Mazda nhưng thua Huntsville, bang Alabama.
Thay vì bỏ cuộc, giới chức địa phương đề nghị được giải thích lý do, rồi lần lượt khắc phục từng điểm yếu. Vài năm sau, Toyota chọn chính nơi này cho nhà máy pin.
Đào tạo nhân lực và những câu chuyện đổi đời
Hệ thống cao đẳng cộng đồng của North Carolina là nơi tiên phong hợp tác với doanh nghiệp để thiết kế chương trình đào tạo theo nhu cầu. Trường Cao đẳng Kỹ thuật Guilford, có chương trình hàng không ngay cạnh sân bay, đang mở rộng để nâng quy mô đào tạo từ 500 lên hơn 1.000 học viên mỗi năm. Học viên của trường chiếm phần lớn lực lượng lao động tại Honda Aircraft, công ty dự kiến tuyển thêm hơn 175 người.
Chúng tôi không nghĩ mình sẽ sống ở bất kỳ nơi nào khác.
Anh Jose Carrion, 36 tuổi, cha của năm đứa con, chuyển tới Greensboro năm 2011 vì cơ hội việc làm tại Honda Aircraft và đã thăng tiến từ kỹ thuật viên lên giám sát sản xuất. Còn bà Tammy Smith, 52 tuổi, từng làm thợ làm đẹp lâu năm, có việc trên dây chuyền nhà máy pin Toyota từ năm 2024. Bà nhớ lại thời vùng đất này đi xuống, các công ty đồ gỗ đóng cửa, người dân chật vật – và nay bà thấy rõ sự khác biệt.
Khu Đổi mới trên nền nhà máy thuốc lá
Tại Winston-Salem, các nhà phát triển và trường đại học đã biến những nhà máy cũ của R.J. Reynolds Tobacco thành Innovation Quarter, khu đa chức năng rộng 330 mẫu Anh với phòng thí nghiệm, công ty công nghệ, nhà ở và nhà hàng, hiện thu hút khoảng 4.000 lao động. Viện Y học Tái tạo Wake Forest, do Tiến sĩ Anthony Atala đứng đầu, ươm tạo các startup như BMI OrganBank, công ty phát triển thiết bị giúp bảo quản thận cho người ghép tạng lâu hơn nhiều so với công nghệ hiện nay.
Hồi nhỏ, tôi nghĩ mình chưa bao giờ ra trung tâm thành phố. Giờ đó là nơi đáng đến nhất.
Josh Copus, 32 tuổi, phó chủ tịch phụ trách vận hành nghiên cứu và phát triển của BMI OrganBank, lớn lên ở Winston-Salem, từng nghĩ sẽ không quay về sau khi đi học xa. Nhưng anh đã trở lại, và câu chuyện của anh phản ánh sức hút mới của một thành phố từng bị lãng quên.















