Cuộc đối đầu văn hóa: Quyền của người chuyển giới và quyền tiếp cận nạo phá thai
Các đề xuất trưng cầu dân ý liên quan đến bản dạng giới đã trở thành tâm điểm vận động tranh cử hàng đầu của các ứng viên đảng Cộng hòa. Cử tri tại Arizona, Colorado, Nebraska và Washington sẽ quyết định có cấm học sinh và phụ nữ chuyển giới tham gia các đội thể thao nữ hay không. Trong khi những người ủng hộ cho rằng đây là biện pháp thiết yếu để bảo vệ sự công bằng cho phái nữ, các tổ chức nhân quyền chỉ trích gay gắt quy định này mang tính kỳ thị và xâm phạm quyền riêng tư thân thể, đặc biệt là điều khoản kiểm tra giới tính sinh học tại bang Washington.
Tại lĩnh vực quyền sinh sản, Idaho bỏ phiếu về việc thiết lập quyền phá thai cho đến khi thai nhi có thể sống sót độc lập (khoảng tuần thứ 24), nhằm đảo ngược lệnh cấm gần như toàn diện kể từ năm 2022. Trái lại, tại Missouri, hai năm sau khi cử tri tự khởi xướng lật đổ lệnh cấm nạo phá thai, cơ quan lập pháp do đảng Cộng hòa kiểm soát đã đưa ra một đề xuất mới nhằm tái áp đặt lệnh cấm và bổ sung điều khoản cấm chăm sóc y tế khẳng định giới tính cho trẻ vị thành niên.
Bốn bang gồm Arizona, Colorado, Nebraska và Washington bỏ phiếu về quy định cấm người chuyển giới thi đấu ở các môn thể thao nữ.
Idaho và Missouri trở thành tâm điểm của cuộc chiến quyền sinh sản với hai xu hướng chính sách hoàn toàn trái ngược nhau.
*"Sắc thuế một lần nhắm vào giới siêu giàu có thể đẩy những doanh nghiệp công nghệ thành công nhất rời bỏ California sang các bang có môi trường ôn hòa hơn." — Gavin Newsom*
Sắc thuế tỷ phú tại California và cuộc chiến chi phối tài chính tranh cử
Một trong những đề xuất kinh tế gây chấn động nhất là Dự luật 40 (Proposition 40) tại California, dự kiến tạo ra sắc thuế tỷ phú đầu tiên trên thế giới bằng cách áp mức thuế tài sản một lần 5% lên toàn bộ tài sản toàn cầu của khoảng 250 tỷ phú cư trú tại bang. Phần lớn số tiền thu được sẽ được dành riêng cho các chương trình chăm sóc y tế công cộng.
Dù chính sách đánh thuế giới siêu giàu nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri cánh tả, đề xuất này đã gây chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đảng Dân chủ California. Thống đốc Gavin Newsom — một ứng cử viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028 — đã công khai phản đối dự luật, cảnh báo rằng sắc thuế này có thể tạo ra làn sóng tháo chạy của các tập đoàn công nghệ thành công nhất sang các bang khác.
Dự luật 40 tại California đề xuất áp thuế tài sản một lần 5% lên khối tài sản toàn cầu của khoảng 250 cá nhân siêu giàu.
Tại Montana, cử tri bỏ phiếu cấm doanh nghiệp chi tiền tài trợ bầu cử nhằm vô hiệu hóa phán quyết lịch sử Citizens United của Tòa án Tối cao.
*"Hệ thống bầu cử xếp hạng lựa chọn giúp loại bỏ tình trạng phiếu bầu bị lãng phí và bảo đảm rằng người chiến thắng luôn là người có sự đồng thuận rộng rãi nhất." — Mary Peltola*
Tái phân chia ranh giới bầu cử và cải cách quy trình bỏ phiếu
Kể từ năm 2025, phong trào vẽ lại bản đồ cử tri do Tổng thống Donald Trump dẫn đầu nhằm biến các ghế của đảng Dân chủ thành các địa hạt nghiêng về đảng Cộng hòa đang châm ngòi cho các cuộc chiến pháp lý kéo dài đến năm 2028. Cử tri Missouri sẽ bỏ phiếu về bản đồ chia cắt chiếc ghế nghiêng về đảng Dân chủ duy nhất của bang, trong khi Maryland bỏ phiếu sửa đổi hiến pháp để giúp cơ quan lập pháp Dân chủ dễ dàng xóa bỏ ghế của đảng Cộng hòa.
Cùng lúc, Alaska quyết định có giữ lại hệ thống bỏ phiếu xếp hạng theo thứ tự ưu tiên (ranked-choice voting) hay không — hệ thống đang gây chú ý đặc biệt trong cuộc đua Thượng viện căng thẳng giữa thượng nghị sĩ đương nhiệm Dan Sullivan và ứng viên Dân chủ Mary Peltola. Các bang như California, Nevada và Arizona cũng bỏ phiếu siết chặt yêu cầu căn cước công dân đối với lá phiếu gửi qua đường bưu điện.
*"Trưng cầu dân ý giữa kỳ là hàn thử biểu chân thực nhất cho thấy quyền lực trực tiếp của cử tri đang tái định hình các ranh giới xã hội và kinh tế của nước Mỹ." — Joseph Ax*
