Ô nhiễm Legionella tại khu nhà dưỡng lão Berlin-Tegel gây tử vong và lo ngại sức khỏe

Trong thời gian gần đây, tại khu nhà dưỡng lão ở Berlin-Tegel, Đức, hai người cao tuổi đã tử vong liên quan đến ổ dịch vi khuẩn Legionella. Sự việc được chú ý khi có năm cư dân cùng nhập viện vì các triệu chứng liên quan. Hiện chính quyền sở tại và công ty quản lý nhà đất Berlinovo vẫn chưa khẳng định chắc chắn mối liên hệ trực tiếp giữa các ca nhập viện và nguyên nhân tử vong với ổ dịch Legionella này. Các mẫu nước từ hệ thống ống dẫn đang được lấy và phân tích trong vài ngày tới nhằm xác định mức độ ô nhiễm chính xác.

Tìm hiểu về Legionella - nguồn gốc, cách lây truyền và nguy cơ bệnh tật

Legionella là nhóm vi khuẩn phổ biến tồn tại rộng rãi trong tự nhiên, đặc biệt ở nguồn nước, theo thông tin từ Viện Y tế Công cộng LB Đức (BIÖG). Loại vi khuẩn này đặc biệt xuất hiện trong các hệ thống kỹ thuật nước như đường ống dẫn nước sinh hoạt, các trạm xử lý nước thải hoặc bể sục.

Vi khuẩn Legionella truyền nhiễm chủ yếu qua các giọt nước nhỏ li ti dưới dạng sương hoặc hơi nước, ví dụ khi tắm vòi sen, sử dụng bồn massage Jacuzzi, máy làm ẩm không khí hay qua các vòi nước. Nguy cơ lây nhiễm khi uống nước có chứa vi khuẩn được đánh giá thấp do axit trong dạ dày có thể tiêu diệt Legionella. Tuy nhiên, trong trường hợp nước nhiễm khuẩn bị hít vào đường hô hấp hay vô tình đi ngược vào khí quản khi nuốt nước, nguy cơ bệnh vẫn tồn tại.

Đặc điểm mùa vụ và yếu tố thuận lợi cho Legionella phát triển

Số liệu từ Cơ quan Y tế và Xã hội Berlin (Lageso) cho thấy, các trường hợp mắc Legionellose thường gia tăng vào mùa xuân và mùa hè, thời điểm nước có nhiệt độ thích hợp từ 25 đến 45 độ C, thuận lợi cho sự sinh sôi của vi khuẩn. Tình trạng đứng yên của nước trong ống dẫn (sau thời gian dài không sử dụng như kỳ nghỉ), hoặc ở những hệ thống sử dụng ít thường xuyên như vòi nước ít dùng, bồn sục nổi, cũng làm gia tăng nguy cơ hình thành ổ dịch.

Truyền từ người sang người gần như không xảy ra với Legionella, ngoài một trường hợp hiếm hoi được ghi nhận bởi Viện Robert Koch (RKI) tại Đức.

Dấu hiệu nhận biết bệnh và phân loại

Nhiễm Legionella có thể biểu hiện dưới hai dạng bệnh chính là bệnh Legionnaires và sốt Pontiac. Bệnh Legionnaires là dạng viêm phổi nghiêm trọng với các triệu chứng điển hình như khó thở hoặc ho khan, cùng các biểu hiện khác như lú lẫn, đau bụng, tiêu chảy.

Advertisement300 × 250

Trong khi đó, sốt Pontiac là dạng nhẹ hơn với các biểu hiện đau đầu, nhức cơ, đau ngực và sốt cao tương tự cảm cúm thông thường, không gây viêm phổi.

Tình hình dịch tễ và tỷ lệ mắc bệnh tại Berlin và trên toàn nước Đức

Năm 2026, Lageso đã ghi nhận 54 ca nhiễm Legionella tại Berlin, thấp hơn mức trung bình 61 ca của cùng kỳ năm trong năm năm qua. Năm 2025, toàn thành phố có 140 ca bệnh được báo cáo, với các năm trước số ca dao động từ khoảng 100 đến 150 mỗi năm. Trên bình diện toàn nước Đức, Viện Robert Koch ghi nhận 977 ca cho đến nay trong năm 2026, trong khi con số này ở các năm trước luôn ở mức khoảng 2.200 ca mỗi năm.

Thống kê tử vong và nguy cơ với người cao tuổi

Xét về số người tử vong, Berlin trung bình ghi nhận số ca tử vong ở mức một con số hàng năm. Năm 2025 có 2 trường hợp tử vong liên quan, năm 2024 có 3 và năm 2023 có 2 ca. Trên toàn quốc, năm 2026 đã có 45 người thiệt mạng vì bệnh Legionellose, thấp hơn mức khoảng 100 ca mỗi năm trong vài năm trước. Từ năm 2015 đến nay, số ca tử vong do bệnh này có chiều hướng tăng, ngoại trừ năm 2020 và năm 2024 có sự suy giảm nhẹ. Các đối tượng từ 60 tuổi trở lên có nguy cơ cao nhất.

Thông tin từ RKI cho biết, tỷ lệ tử vong do Legionnaires dao động từ 5 đến 9% trong số người mắc bệnh và lên đến khoảng 13% ở nhóm bệnh nhân nhiễm khuẩn trong bệnh viện. Bệnh sốt Pontiac không được ghi nhận có trường hợp tử vong liên quan.

Biện pháp phòng ngừa và quản lý nguy cơ Legionella

Biện pháp hữu hiệu để hạn chế phát sinh và lây lan vi khuẩn Legionella là duy trì sử dụng thường xuyên các đường ống dẫn nước. Các đường ống nước lạnh nên được cách nhiệt tốt, trong khi hệ thống cấp nước nóng nên đảm bảo nhiệt độ tại bình chứa ít nhất 60 độ C, và nhiệt độ trong toàn hệ thống không được thấp dưới 55 độ C tại bất kỳ điểm nào.

Tại các tòa nhà chung cư, cơ quan công cộng, việc lấy mẫu nước để xét nghiệm kiểm tra nồng độ Legionella diễn ra định kỳ. Khi phát hiện lượng vi khuẩn vượt ngưỡng cho phép, cơ quan y tế địa phương sẽ được thông báo để xử lý kịp thời nhằm ngăn ngừa nguy cơ bùng dịch.

Việc nắm bắt và theo dõi sát sao tình trạng Legionella góp phần bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt nhóm người già yếu và hệ miễn dịch kém khỏi các bệnh nguy hiểm liên quan đến vi khuẩn này.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Hai người già ở Berlin-Tegel đã tử vong liên quan đến ổ dịch Legionella trong khu nhà dưỡng lão.
  • Legionella lây truyền qua hơi nước có chứa vi khuẩn, không truyền từ người sang người phổ biến.
  • Số ca bệnh Legionellose ở Berlin năm 2026 thấp hơn mức trung bình 5 năm qua.
  • Tỷ lệ tử vong do Legionnaires ở Đức dao động từ 5-9% và cao hơn ở bệnh nhân bệnh viện.
  • Phòng ngừa Legionella cần đảm bảo sử dụng thường xuyên hệ thống nước và duy trì nhiệt độ đủ cao.

Đăng ký bản tin QMVN