Tình trạng chậm trễ trong việc giải thể các đảng tại Mexico

Theo thông tin từ Instituto Nacional Electoral (INE), mặc dù trong tháng trước đã có hai đảng mới được cấp phép hoạt động tại Mexico, quá trình giải thể các đảng cũ vẫn đang trong trạng thái đình trệ. Quá trình này liên quan đến bốn đảng, trong đó bao gồm cả một đảng đã bị tuyên bố chấm dứt hoạt động từ năm 2019.

Kinh nghiệm cho thấy, INE có thể mất đến hơn một năm rưỡi để cấp phép thành lập một đảng mới, trong khi thời gian giải quyết các thủ tục liên quan đến việc giải thể đảng lại rất khó dự đoán và có xu hướng kéo dài kéo dài không rõ ngày kết thúc. Điều này phần lớn ảnh hưởng đến các đảng không đạt được ít nhất 3% số phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang.

Khó khăn và rắc rối pháp lý của các đảng bị giải thể

Hiện tại, tổng cộng các đảng đã bị giải thể gồm Encuentro Social, Encuentro Solidario, Redes Sociales Progresistas và Partido Revolucionario Democrático (PRD) đang phải đối mặt với tổng cộng 247 vụ kiện đang được xét xử. Trong đó, hai đảng đầu tiên, thường được gọi tắt là PES, do những người hiện đang lãnh đạo của đảng PAZ mới thành lập đứng đầu, đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chức nhà nước.

Advertisement300 × 250

Ủy viên Carla Humphrey, thành viên ủy ban giám sát tài chính của INE, nhận định rằng tình trạng này không nên coi như một "bảng trắng" cho các nhà lãnh đạo lập nên đảng mới trong khi vẫn còn các hồ sơ pháp lý đang giải quyết. Bà cho rằng nên có những quy định hạn chế lãnh đạo các đảng cũ lập ra các đảng mới khi hồ sơ pháp lý vẫn còn tồn đọng.

Đảng PRD và kỷ lục chậm trễ trong giải thể

Trong số các đảng bị giải thể, PRD được đánh giá sẽ phá vỡ kỷ lục về thời gian giải thể kéo dài khi tính đến nay đã gần hai năm kể từ khi đảng này bị xóa bỏ, nhưng vẫn còn đến 211 vụ kiện chưa được giải quyết. Trong số đó có ba vụ kiện về nội dung, 207 vụ kiện lao động và một vụ kiện dân sự.

Để giám sát quá trình giải thể, các chuyên gia bên ngoài được thuê và chi trả bằng ngân sách nhà nước để phân tích các tài liệu liên quan đến tài sản, chủ nợ, thủ tục pháp lý và các yêu cầu từ các cơ quan chức năng. Carla Humphrey cảnh báo rằng các thủ tục này không thể để kéo dài vô thời hạn, khiến cho chi phí quản lý, pháp lý và tổn thất tài sản gia tăng.

Tác động chi phí và nhu cầu tăng cường giám sát

Carla Humphrey nhấn mạnh rằng việc giải thể các đảng đòi hỏi phải chi trả honorarios (thù lao), bảo quản tài sản, bảo vệ pháp lý và chăm sóc các chủ nợ, đồng thời tiêu tốn nhiều thời gian và nguồn lực của cơ quan nhà nước.

Bà cũng đề cập đến sự cần thiết của việc đẩy mạnh quá trình giải thể trong khi lưu ý rằng trong hệ thống đa đảng, việc các chính trị gia tái nhóm và thành lập các tổ chức mới là điều bình thường, nhưng khi những người từng lãnh đạo các đảng cũ chưa hoàn tất thủ tục thanh lý lại tham gia vào các đảng mới, INE cần theo dõi kỹ lưỡng hơn các nghĩa vụ còn tồn đọng.

Theo bà, việc thành lập đảng mới không được hiểu là quyền miễn trừ cho các khoản nghĩa vụ về mặt lao động, tài chính hay tài sản của các đảng đã bị xóa sổ. Mặc dù các đảng mới là pháp nhân khác nhau, nhưng INE nên ngăn chặn việc kéo dài vô thời hạn các thủ tục giải thể cũng như tránh gây ấn tượng rằng các nhóm chính trị có thể tránh né trách nhiệm bằng cách lập đảng mới.

Carla Humphrey khẳng định rằng điều này không phải nhằm hạn chế quyền tự do lập hội, nhưng cần xem xét đến việc chia sẻ trách nhiệm liên đới khi cùng một nhóm lãnh đạo tham gia ở cả đảng cũ và mới, hoặc áp dụng lệnh cấm với những người có tài khoản chưa thanh toán khi đang tham gia vào các nhóm chính trị khác.

Những quan ngại này được phản ánh qua thực trạng hiện nay khi các thủ tục lọc, thanh lý cho các đảng gần như được khởi động từ năm 2019 nhưng vẫn chưa hoàn tất, gây tốn kém lớn về mặt thủ tục cho cả INE và các bên liên quan.

Hệ quả từ việc này là làm chậm tiến trình làm trong sạch hệ thống chính trị, gây khó khăn trong việc minh bạch tài chính và xem xét trách nhiệm pháp lý của các đảng phái chính trị tại Mexico.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Quá trình giải thể các đảng tại Mexico đang kéo dài với số lượng vụ kiện lớn, gây cản trở cho việc hoàn tất thủ tục pháp lý.
  • Đảng PRD có số vụ kiện nhiều nhất trong số các đảng đang trong quá trình giải thể với hơn 200 vụ việc chưa được giải quyết.
  • Việc lập đảng mới không nên được xem là xóa bỏ các nghĩa vụ còn tồn đọng của đảng cũ.
  • INE cần tăng cường giám sát và kiểm soát để ngăn chặn việc kéo dài vô thời hạn các thủ tục giải thể và tránh tình trạng các lãnh đạo đảng cũ lập đảng mới khi chưa giải quyết xong các vấn đề pháp lý.
  • Chi phí và thời gian giải thể đảng phái là gánh nặng hành chính và tài chính đáng kể đối với cơ quan chức năng tại Mexico.

Đăng ký bản tin QMVN