Một đề nghị bất ngờ
Ông Abdul El-Sayed, thượng nghị sĩ đắc cử của bang Michigan, cho biết sẵn sàng làm việc với Tổng thống Donald Trump để cắt giảm 4 tỷ USD viện trợ của Mỹ dành cho Israel. Trong một cuộc phỏng vấn, ông giải thích quan điểm của mình:
- Ông chỉ trích việc tiếp tục trợ cấp cho quân đội nước ngoài sử dụng vũ khí Mỹ cho các hành động bạo lực ở Gaza.
- Ông từng cáo buộc giới lãnh đạo Israel phạm tội diệt chủng tại Gaza – cáo buộc mà chính phủ Israel bác bỏ.
- Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải tách biệt đức tin Do Thái khỏi hành động của chính phủ Israel.
Tuyên bố của ông Trump
Trước đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố cắt giảm khoản viện trợ, cho biết Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đồng ý rằng Israel không còn cần sự hỗ trợ tài chính này. Tuyên bố được đưa ra vào sáng ngày bầu cử giữa kỳ và khiến nhiều người ở cả Mỹ lẫn Israel bất ngờ.
Tuy nhiên, giới phân tích lưu ý tổng thống không thể đơn phương hủy bỏ khoản ngân sách đã được Quốc hội phê duyệt, và động thái này nhiều khả năng là sự tái cấu trúc, chuyển từ viện trợ trực tiếp sang các chương trình hợp tác công nghệ quốc phòng thông qua Lầu Năm Góc. Vai trò của Quốc hội mới, trong đó có những tiếng nói như ông El-Sayed, vì thế trở nên quan trọng.
Từ đối đầu đến đồng thuận bất ngờ
Điểm đồng thuận bất ngờ này xuất hiện sau một chiến dịch tranh cử mà ông Trump liên tục tung ra những đòn công kích cá nhân nhằm vào ông El-Sayed, được nhiều tờ báo đánh giá là thiếu căn cứ. Ông El-Sayed sẽ tuyên thệ nhậm chức với tư cách thượng nghị sĩ Hồi giáo đầu tiên trong lịch sử Mỹ. Một số nét chính về ông:
- Ông là bác sĩ và nhà dịch tễ học, từng giữ chức giám đốc cơ quan y tế thành phố Detroit.
- Ông từng tranh cử thống đốc bang Michigan năm 2018 và là gương mặt tiêu biểu của cánh cấp tiến trong Đảng Dân chủ.
- Michigan là nơi có cộng đồng người Mỹ gốc Ả Rập lớn, đặc biệt tại thành phố Dearborn, vốn quan tâm sâu sắc tới cuộc xung đột Gaza.
Phản ứng và tranh luận
Lập trường của ông El-Sayed phản ánh sự chia rẽ ngày càng rõ trong Đảng Dân chủ về chính sách với Israel. Phe cấp tiến muốn gắn viện trợ với điều kiện về nhân quyền hoặc cắt giảm, trong khi những nhân vật ủng hộ Israel truyền thống như lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer vẫn coi quan hệ đồng minh với Israel là ưu tiên.
Những người ủng hộ Israel lo ngại việc cắt giảm viện trợ sẽ làm suy yếu an ninh của một đồng minh then chốt giữa lúc khu vực bất ổn, trong khi những người ủng hộ ông El-Sayed cho rằng tiền thuế của người dân Mỹ không nên tài trợ cho các hoạt động quân sự gây thương vong cho dân thường. Cuộc tranh luận được dự báo sẽ trở thành một trong những điểm nóng của Quốc hội mới.
