Bị xóa tên trên chính quê hương
Shahida Fakir, 38 tuổi, sinh ra trong một gia đình Hồi giáo nghèo ở West Bengal, đã nộp giấy khai sinh Ấn Độ, giấy tờ đất đai của gia đình từ năm 1962 và bằng chứng cha mẹ có tên trong danh sách cử tri nhiều thập kỷ. Dù vậy, tên bà vẫn biến mất khỏi danh sách cuối cùng công bố hồi tháng 4. Ba tháng sau, khi đơn khiếu nại còn chờ xét, bà bị cảnh sát bắt, bị cáo buộc là người nhập cư Bangladesh bất hợp pháp và bị đẩy qua biên giới.
Tôi có đủ mọi giấy tờ chứng minh tôi là công dân Ấn Độ. Tôi quỳ dưới chân họ, van xin cảnh sát đừng đưa tôi sang Bangladesh, nhưng họ vẫn đẩy tôi qua biên giới.
Một sĩ quan biên phòng Bangladesh xác nhận đã kiểm tra giấy tờ và tin bà là công dân Ấn Độ. Gia đình bà đã kiến nghị lên Tòa án Tối cao, nhưng với hàng triệu hồ sơ khiếu nại tồn đọng, có thể phải nhiều năm nữa vụ việc mới được xét.
Quy mô chưa từng có của SIR
Trong gần tám thập kỷ kể từ ngày độc lập, danh sách cử tri Ấn Độ chưa bao giờ co lại nhiều đến thế trong thời gian ngắn như vậy. Những điểm chính gồm:
Khoảng 130 triệu cái tên đã bị xóa kể từ năm ngoái, gồm hàng chục triệu người đã mất và tên trùng lặp, nhưng cũng có hàng triệu công dân còn sống.
SIR bắt đầu từ Bihar, nơi hơn 6 triệu tên bị xóa trước khi BJP thắng áp đảo trong bầu cử bang.
Tại West Bengal, nơi BJP vừa lên nắm quyền, chiến dịch truy quét người nhập cư “bất hợp pháp” đi kèm nhiều trung tâm giam giữ mới.
Ủy ban Bầu cử gần đây mới áp mức trần cho số mẫu đơn yêu cầu xóa tên, sau những vụ một người nộp hàng nghìn đơn nhắm vào cử tri Hồi giáo hợp pháp.
Ông Mohammad Hedayet Ullah Siddiqui, 80 tuổi, có ông nội từng tham gia đấu tranh giành độc lập, kể về nỗi “nhục nhã” khi thấy tên mình biến mất và nỗi sợ bị đưa vào trại giam giữ ở tuổi xế chiều.
Làn sóng phản đối tràn xuống đường phố
Các cuộc biểu tình bùng nổ sau khi tờ Indian Express tiết lộ hai thành viên Ủy ban Bầu cử từng nêu 14 phản đối về cách loại cử tri nhưng bị ông Kumar đơn phương bác bỏ. Phong trào thanh niên Cockroach Janta Party tuyên bố sẽ “tiếp tục đấu tranh”, còn các đảng đối lập gọi SIR là “vũ khí đánh cắp phiếu bầu” và nộp kiến nghị lên Tòa án Tối cao. Ba cựu ủy viên bầu cử cũng công khai chỉ trích.
Một thủ tục bất công đã bị áp đặt lên hàng triệu người trên cả nước. Làm sao giải thích được việc xóa 130 triệu cái tên?
Cựu Chánh ủy viên Bầu cử SY Qureshi còn cáo buộc SIR được thiết kế để loại người Hồi giáo khỏi danh sách cử tri, và cho rằng cách duy nhất để khôi phục uy tín bầu cử là khôi phục quyền cho những người bị xóa tên.
Niềm tin vào Ủy ban Bầu cử lung lay
Giới phê bình cho rằng vấn đề bắt nguồn từ năm 2023, khi chính phủ thay đổi quy trình bổ nhiệm Ủy ban Bầu cử, lần đầu tiên trao cho chính phủ quyền kiểm soát đa số trong hội đồng tuyển chọn. Họ còn cho rằng với những thay đổi do ông Kumar đơn phương áp dụng, Ủy ban Bầu cử đã trở thành nơi phân xử quốc tịch – vượt xa thẩm quyền vốn có.
Ấn Độ luôn là một nền dân chủ có khiếm khuyết, nhưng ít nhất người dân cảm thấy họ có quyền bỏ phiếu và các cuộc bầu cử diễn ra đều đặn, công bằng. SIR đã lấy đi quyền đó.
Với một thể chế từng được coi là một trong những cơ quan độc lập đáng tin cậy nhất Ấn Độ, sự xói mòn niềm tin này có thể để lại hệ quả lâu dài.
Lời bác bỏ của chính phủ và tiếng nói người dân
Đảng BJP phủ nhận mọi can thiệp hay động cơ chính trị, cáo buộc đảng Quốc đại “ghen tị” với các chiến thắng bầu cử gần đây và khẳng định người bị xóa tên có thể đăng ký lại. Người phát ngôn Sudhanshu Trivedi gọi các cáo buộc là “thông tin sai lệch” nhằm tạo bầu không khí chia rẽ và hỗn loạn. Nhưng với nhiều người dân, gánh nặng chứng minh đang bị đặt sai chỗ.
Nếu ai đó nghi ngờ quốc tịch của tôi, họ phải đưa ra bằng chứng chống lại tôi. Tôi không phải chứng minh mình là công dân Ấn Độ.
Ông Tandon, 60 tuổi, sống ở Delhi 30 năm, cho biết sẽ xuống đường cùng những người trẻ. Các cuộc biểu tình được dự báo tiếp diễn trong tuần này.
