Mục tiêu ổn định giá ngày càng xa
Theo Office for National Statistics, lạm phát giá tiêu dùng của Anh tăng từ 3,5% trong tháng 9 lên 3,6% vào tháng 10. Dù thấp hơn đôi chút so với dự đoán của Bank of England, mức này vẫn vượt xa mục tiêu 2%. Một con số tốt hơn dự báo không đồng nghĩa áp lực sinh hoạt đã biến mất, bởi mức giá chung đã tích lũy nhiều đợt tăng trong những năm qua.
Báo cáo chính sách tiền tệ tháng 11 dự báo lạm phát có thể tiến gần 5% vào giữa năm 2027, một phần vì giá năng lượng chịu tác động từ xung đột liên quan Iran. Theo kịch bản trung tâm dựa trên kỳ vọng lãi suất thị trường, lạm phát trở lại mục tiêu vào cuối năm 2028. Dự báo không phải cam kết chắc chắn, song khoảng thời gian kéo dài làm nổi bật thách thức giữ vững mốc 2% trong tâm trí công chúng.
Khi kỳ vọng trở thành một phần của lạm phát
Kỳ vọng lạm phát không chỉ là câu trả lời trong bảng khảo sát. Người lao động có thể đòi tăng lương để bù chi phí tương lai, trong khi doanh nghiệp điều chỉnh bảng giá nhằm bảo vệ biên lợi nhuận.
Những phản ứng hợp lý ở cấp cá nhân đôi khi kéo dài áp lực lạm phát sau khi cú sốc ban đầu suy yếu.
Theo Reuters, khảo sát của Bank of England ghi nhận kỳ vọng lạm phát dài hạn trung vị đạt 3,9% trong quý II, mức cao kỷ lục của chuỗi khảo sát. Tuy vậy, thước đo trên thị trường tài chính và kỳ vọng của doanh nghiệp ổn định hơn; việc thay đổi đơn vị khảo sát cũng có thể ảnh hưởng khả năng so sánh. Vì vậy, cần phân biệt sự lo lắng rõ rệt của hộ gia đình với kết luận rằng mọi kỳ vọng đã hoàn toàn mất neo.
Bài toán đánh đổi của lãi suất cao
Monetary Policy Committee bỏ phiếu với tỷ lệ 8–1 để tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4% tại cuộc họp kết thúc ngày 4/11. Những người ủng hộ hành động quyết liệt cho rằng phản ứng sớm giúp ngăn giá năng lượng lan sang tiền lương và giá dịch vụ. Cựu thành viên Michael Saunders cũng cảnh báo việc chậm kiểm soát áp lực giá có thể khiến chi phí điều chỉnh về sau lớn hơn.
Ở chiều ngược lại, lãi suất cao không thể trực tiếp làm tăng nguồn cung dầu khí. Nó có thể giảm nhu cầu bằng cách đẩy chi phí thế chấp và vốn vay lên cao, nhưng không thể tự giải quyết gián đoạn địa chính trị. Một số nhà kinh tế cho rằng giá năng lượng hạ nhiệt có thể hỗ trợ giảm lạm phát mà không cần thắt chặt quá mức. Vấn đề là nhận diện phần cú sốc nhập khẩu đã chuyển thành lạm phát nội địa dai dẳng.
Truyền thông cũng là một công cụ chính sách
Bank of England đang chủ động phát tín hiệu rõ ràng hơn, kể cả thông cáo ngay sau số liệu lạm phát tháng 10. Cơ quan này giải thích quyết định nâng lãi suất nhằm hạn chế chi phí năng lượng lan sang các mặt hàng khác, đồng thời tái khẳng định mục tiêu 2%. Thông điệp chính sách có ý nghĩa bởi kỳ vọng có thể biến đổi trước khi số liệu thực tế kịp phản ánh.
Tuy nhiên, uy tín không chỉ được xây bằng tuyên bố. Việc công khai giả định, giải thích các kịch bản và nêu lý do điều chỉnh lãi suất sẽ giúp người dân hiểu giới hạn dự báo. Thành công cuối cùng phải thể hiện qua xu hướng tiền lương, giá dịch vụ và năng lượng, cùng khả năng ổn định giá mà không gây tổn hại kinh tế quá mức.

















