Cuộc hội đàm đánh dấu sự trở lại của Thủ tướng Andy Burnham
Ngày 15/9/2026 tại London, Thủ tướng Canada Mark Carney và Thủ tướng Anh Andy Burnham đã có cuộc gặp gỡ đầu tiên đánh dấu sự trở lại công vụ của Burnham sau khi ông tạm vắng mặt do việc cha ông vừa qua đời vào đầu tuần. Mặc dù vài chi tiết cuối về chuyến thăm còn được hoàn thiện, Văn phòng Thủ tướng Anh đã xác nhận rằng chương trình vẫn bao gồm phần giao lưu giữa hai lãnh đạo dựa trên tình cảm chung đối với câu lạc bộ bóng đá Everton thi đấu tại Ngoại hạng Anh.
Cuộc gặp bắt đầu với phần phát biểu khai mạc được truyền hình trực tiếp, sau đó hai nhà lãnh đạo sẽ tham dự trận đấu giữa Everton và Wolverhampton Wanderers thuộc khuôn khổ vòng ba Cúp Liên đoàn tại sân vận động Hill Dickinson, Liverpool vào lúc 7 giờ 45 phút tối theo giờ Anh. Hành trình này không chỉ là sự kiện thể thao mà còn là cơ hội gắn kết tình hữu nghị giữa hai quốc gia.
Hai nhà lãnh đạo có nhiều điểm chung trong hành trình chính trị
Mark Carney và Andy Burnham đều đại diện cho những quốc gia trung bình với vai trò trung tâm trong hệ thống quốc tế hiện nay. Cả hai người đều nắm cương vị Thủ tướng ở thời điểm đầy biến động, đặc biệt trong bối cảnh chính sách của chính quyền Donald Trump đang tạo ra nhiều thử thách mới cho các nước đồng minh. Carney, 61 tuổi, chỉ lớn hơn Burnham 5 tuổi, từng giữ chức Thống đốc Ngân hàng Canada và Ngân hàng Anh trong giai đoạn quyết định của Brexit, rồi trở về Canada lãnh đạo đảng Tự do nhằm vực dậy vận mệnh chính trị của Justin Trudeau vốn đang gặp khó khăn. Ngược lại, Burnham, vốn là cựu thị trưởng Manchester danh tiếng, đã trở lại chính trường quốc gia để kế nhiệm Keir Starmer, với trọng trách vực dậy đảng Lao động Anh đang trải qua thời kỳ đầy sóng gió.
Chuyên gia nhận định hai thủ tướng không chỉ đơn thuần là bạn đồng nghiệp, mà còn là những người có chung mục tiêu chiến lược trong một thế giới đang thay đổi, với thách thức từ các cường quốc lớn cũng như cách thức các nước trung bình như Canada và Vương quốc Anh có thể phối hợp sức mạnh, ảnh hưởng.
Nội dung đàm phán sâu rộng về hợp tác chiến lược
Theo công bố từ Văn phòng Thủ tướng Canada, trọng tâm của cuộc đàm phán xoay quanh các ưu tiên quan trọng trong mối quan hệ song phương Canada - Anh, gồm quốc phòng, an ninh, năng lượng, trí tuệ nhân tạo và khoáng sản chiến lược. Các hạng mục này đã từng được đặt nền tảng vững chắc sau khi chính quyền Trump áp thuế quan lên nhiều đồng minh vào năm ngoái, từ đó tạo ra động lực kêu gọi tăng cường hợp tác giữa hai nước.
Trong cuộc gặp, hai thủ tướng sẽ kiểm tra tiến trình hợp tác, cũng như xác định các bước đi tiếp theo để đảm bảo các kế hoạch chung không chỉ nằm trên giấy mà thực sự mang lại kết quả cụ thể.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc Hiệp định CPTPP giữa Canada và Anh bắt đầu có hiệu lực từ ngày đầu tháng 9 năm 2026 chính là dấu hiệu tích cực cho sự phát triển mối quan hệ thương mại và chiến lược giữa hai quốc gia. Vina Nadjibulla, đồng sáng lập kiêm CEO Trung tâm Chiến lược Ngoại giao Canada, nhấn mạnh vị trí quan trọng của Anh khi đặt tại giao điểm của nhiều ưu tiên chiến lược trọng yếu, từ đó có thể kêu gọi sự phối hợp hiệu quả hơn trong các lĩnh vực quốc phòng công nghiệp và khoáng sản chiến lược, vốn đang là những lĩnh vực có tiềm năng phát triển mạnh mẽ ngay lập tức.
Hợp tác quốc phòng và an ninh tăng cường
Canada và Vương quốc Anh, nằm trong nhóm các thành viên NATO cùng với Ý và Nhật Bản, đang mở rộng hợp tác quốc phòng thông qua dự án máy bay chiến đấu thế hệ mới Global Combat Air Programme (GCAP). Canada được mời làm nước quan sát đầu tiên trong chương trình này, thể hiện mong muốn của Ottawa trong việc đóng góp chuyên môn trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và hàng không. Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty từng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự kết hợp giữa Quỹ Quốc phòng, An ninh và Đ resilience do Mark Carney khởi xướng và cơ chế mua sắm đa phương của Anh cũng như các đối tác châu Âu khác, qua đó có thể tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và phát triển công nghệ quốc phòng.
Burnham được đánh giá là người ủng hộ nhiều sáng kiến mới mẻ hơn so với người tiền nhiệm Starmer khi ông đưa ra đề xuất tăng cường đào tạo quân sự tại Suffield (Canada) hay thúc đẩy sự tham gia sâu rộng của Canada trong Lực lượng Đặc nhiệm Liên quân do Anh dẫn đầu tại khu vực Bắc Cực - một khu vực chiến lược đặc biệt quan trọng trong bối cảnh địa chính trị thế giới.
Chiến lược năng lượng với hai hướng đi song song
Về mặt năng lượng, Thủ tướng Carney từng giữ vai trò Đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Tài chính khí hậu trong giai đoạn 2019-2025, đồng thời là người nhiệt thành ủng hộ các dự án năng lượng tái tạo như thủy điện và điện gió. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận vai trò thiết yếu của nguồn nhiên liệu hóa thạch truyền thống trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay và thúc đẩy phát triển những nguồn năng lượng này nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Tương tự, Burnham cam kết ủng hộ kế hoạch trung hòa carbon của đảng Lao động Anh nhưng cũng dự kiến sẽ thông qua dự án khai thác khí đốt mới tại Biển Bắc qua dự án Jackdaw, phản ánh chiến lược cân bằng giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế năng lượng truyền thống.
Đối đầu và hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo
Thượng tầng công nghệ cao đã tạo ra những sự quan ngại lớn về ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo tới quốc phòng, an ninh cũng như quyền lực kinh tế toàn cầu. Trước diễn đàn Davos, Thủ tướng Carney đã kêu gọi các quốc gia trung bình cần đoàn kết và phối hợp chiến lược nhằm giảm thiểu sự tập trung quyền lực quá mức trong lĩnh vực AI, quan điểm này sau đó được Bộ trưởng Công nghệ Anh lúc đó là bà Liz Kendall ủng hộ. Đặc biệt, giữa Canada và Anh đã tồn tại nhiều kênh hợp tác chính thức, cùng các thỏa thuận nghiên cứu chung về AI, công nghệ bán dẫn và lượng tử.
Bên cạnh đó, hai bên còn cam kết chia sẻ kiến thức ứng dụng AI trong các dịch vụ công, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phối hợp phát triển sâu rộng trong tương lai. Cuộc gặp hôm nay không chỉ đánh dấu sự hợp tác đồng thuận mà còn là nền tảng để hai nước định hình và làm chủ những trào lưu công nghệ mới, qua đó gia tăng vị thế của các quốc gia trung bình trên trường quốc tế hiện đại.
Bằng sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và đổi mới, buổi hội đàm được kỳ vọng sẽ mở ra kỷ nguyên hợp tác đa phương hiệu quả, trong bối cảnh các thách thức toàn cầu ngày càng gay gắt và phức tạp hơn.











